Dzielnica Cesarska w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Poznania Dzielnica Cesarska
Dzielnica Poznania
Ilustracja
Zamek Cesarski, główny gmach Dzielnicy Cesarskiej
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
Dzielnica Osiedle Stare Miasto
Nr kierunkowy (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Dzielnica Cesarska
Dzielnica Cesarska
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Dzielnica Cesarska
Dzielnica Cesarska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dzielnica Cesarska
Dzielnica Cesarska
Ziemia52°24′28″N 16°55′07″E/52,407778 16,918611
Portal Portal Polska
Park Adama Mickiewicza stanowiący serce Dzielnicy Cesarskiej, widok w kierunku Akademii Muzycznej
Park Marcinkowskiego jesienią

Dzielnica Cesarska w Poznaniu (także: Dzielnica Zamkowa) – ogólna nazwa zespołu reprezentacyjnych zabudowań w Poznaniu, projektowanych przez wybitnych architektów europejskich, znajdujących się w zachodniej części ścisłego centrum miasta, w stylach historycznych. W 2008 uznana została przez prezydenta RP, w ramach historycznego zespołu miasta Poznania, jako pomnik historii.

Historia[edytuj]

Dzielnica powstała w miejscu likwidowanych obwarowań Twierdzy Poznań, na ich zachodnim odcinku, zwłaszcza w szeroko rozumianym rejonie Bramy Berlińskiej. Genezą jej powstania była konieczność poprawy rozwoju przestrzennego miasta, hamowanego jak dotąd poprzez istnienie obwarowań. Kluczowa narada w tej sprawie odbyła się 21 maja 1898, a udział w niej wziął m.in. pruski minister oświecenia Robert Bosse i minister spraw wewnętrznych Erhard von der Recke. Poznań należał wówczas do miast o wyjątkowo niekorzystnej strukturze zabudowy – aż 10% ludności mieszkało stłoczone w suterenach. Nie wpływało to korzystnie na chęć osiedlania się tutaj przez państwowy korpus urzędniczy[1].

Pierwszy plan rozwoju budownictwa monumentalnego na tym terenie powstał w 1890 (radca budowlany Heinrich Grüder). Następną wersję, w 1903 sporządził Joseph Stübben. W 1904 cesarz Wilhelm II Hohenzollern powołał Królewską Komisję Rozbudowy Poznania, która zajęła się realizacją planów. 20 sierpnia 1910 miasto zyskało tytuł Rezydencjonalnego Miasta Poznań, w tym też dniu uroczyście poświęcono Zamek Cesarski.

Według Jana Skuratowicza celem stworzenia zespołu architektonicznego w takiej monumentalnej formie było ukształtowanie syntetycznej praniemieckiej wizytówki nowej stolicy germańskiego wschodu. Wszystkie elementy programu podporządkowano idei der Hebung (podniesienia) miasta na wyższy poziom[2].

Zabudowa oryginalna[edytuj]

Na Dzielnicę Cesarską składają się przede wszystkim następujące zabudowania (od północy):

Zabudowa późniejsza[edytuj]

W okresie późniejszym (przed i po II wojnie światowej) zabudowę dzielnicy reprezentacyjnymi gmachami i budowlami kontynuowano. Powstały m.in. (od północy):

Kontynuacją zabudowy Dzielnicy Cesarskiej w kierunku południowym jest dalszy pas gmachów reprezentacyjnych wzdłuż Alei Niepodległości, ul. Towarowej i Parku Marcinkowskiego, m.in. Dyrekcja Kolei w Poznaniu, Collegium Novum czy wysokościowiec Delta.

Kontekst[edytuj]

Zabudowa Dzielnicy Cesarskiej stała się dla mieszkańców Poznania w początku XX wieku wymarzonym miejscem spacerów i rekreacji – wcześniej miasto „okute” umocnieniami twierdzy nie miało podobnych terenów o wysokim standardzie. Jakość architektury, którą zabudowano ten teren postawiło natomiast Poznań w gronie zaplanowanych z rozmachem miast europejskich tamtego okresu.

Przypisy

  1. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1971, s. 345.
  2. Jan Skuratowicz, Kiedy Poznań stawał się wielkomiejski... (o architekturze przełomu XIX i XX wieku), w: Kronika Miasta Poznania, nr 3-4/1993, s.104, ISSN 0137-3552
  3. Tablica pamiątkowa in situ.

Bibliografia[edytuj]

  • Zenon Pałat, Reprezentacyjna zabudowa przedpola zburzonej Bramy Berlińskiej, w: „Kronika Miasta Poznania” nr 1/2006, Wydawnictwo Miejskie, Poznań 2006, s. 348-370, ISSN 0137-3552.
  • Atlas architektury Poznania, praca zbiorowa, Wydawnictwo Miejskie, Poznań 2008, ​ISBN 978-83-7503-058-7​.
  • Poznań – atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań 2008, ​ISBN 978-83-7445-018-8​.

Linki zewnętrzne[edytuj]