Dzielnica Cesarska w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dzielnica Cesarska
Dzielnica Poznania
Ilustracja
Zamek Cesarski, główny gmach Dzielnicy Cesarskiej z perspektywy skrzyżowania Alei Niepodległości z ulicą Święty Marcin (2005)
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
Dzielnica Osiedle Stare Miasto
Strefa numeracyjna (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Położenie na mapie Poznania
Mapa konturowa Poznania, w centrum znajduje się punkt z opisem „Dzielnica Cesarska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Dzielnica Cesarska”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Dzielnica Cesarska”
Ziemia52°24′28″N 16°55′07″E/52,407778 16,918611
Portal Polska
Model Dzielnicy Cesarskiej (2018)
Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (2005)
Park Marcinkowskiego jesienią 2010 roku

Dzielnica Cesarska w Poznaniu (także: Dzielnica Zamkowa) – ogólna nazwa zespołu reprezentacyjnych zabudowań w Poznaniu, projektowanych przez wybitnych architektów europejskich, znajdujących się w zachodniej części ścisłego centrum miasta, w stylach historycznych. W 2008 uznana została przez prezydenta RP, w ramach historycznego zespołu miasta Poznania, jako pomnik historii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dzielnica powstała w miejscu likwidowanych obwarowań Twierdzy Poznań, na ich zachodnim odcinku, zwłaszcza w szeroko rozumianym rejonie Bramy Berlińskiej. Genezą jej powstania była konieczność poprawy rozwoju przestrzennego miasta, hamowanego jak dotąd poprzez istnienie obwarowań. Kluczowa narada w tej sprawie odbyła się 21 maja 1898, a udział w niej wziął m.in. pruski minister oświecenia Robert Bosse i minister spraw wewnętrznych Erhard von der Recke. Poznań należał wówczas do miast o wyjątkowo niekorzystnej strukturze zabudowy – aż 10% ludności mieszkało stłoczone w suterenach. Nie wpływało to korzystnie na chęć osiedlania się tutaj przez państwowy korpus urzędniczy[1].

Pierwszy plan rozwoju budownictwa monumentalnego na tym terenie powstał w 1890 (radca budowlany Heinrich Grüder). Następną wersję, w 1903 sporządził Joseph Stübben. W 1904 cesarz Wilhelm II Hohenzollern powołał Królewską Komisję Rozbudowy Poznania, która zajęła się realizacją planów. 20 sierpnia 1910 miasto zyskało tytuł Rezydencjonalnego Miasta Poznań, w tym też dniu uroczyście poświęcono Zamek Cesarski.

Według Jana Skuratowicza celem stworzenia zespołu architektonicznego w takiej monumentalnej formie było ukształtowanie syntetycznej praniemieckiej wizytówki nowej stolicy germańskiego wschodu. Wszystkie elementy programu podporządkowano idei der Hebung (podniesienia) miasta na wyższy poziom[2].

Zabudowa oryginalna[edytuj | edytuj kod]

Na Dzielnicę Cesarską składają się przede wszystkim następujące zabudowania (od północy):

Zabudowa późniejsza[edytuj | edytuj kod]

W okresie późniejszym (przed i po II wojnie światowej) zabudowę dzielnicy reprezentacyjnymi gmachami i budowlami kontynuowano. Powstały m.in. (od północy):

Kontynuacją zabudowy Dzielnicy Cesarskiej w kierunku południowym jest dalszy pas gmachów reprezentacyjnych wzdłuż Alei Niepodległości, ul. Towarowej i Parku Marcinkowskiego, m.in. Dyrekcja Kolei w Poznaniu, Collegium Novum czy wysokościowiec Delta.

Kontekst[edytuj | edytuj kod]

Zabudowa Dzielnicy Cesarskiej stała się dla mieszkańców Poznania w początku XX wieku wymarzonym miejscem spacerów i rekreacji – wcześniej miasto „okute” umocnieniami twierdzy nie miało podobnych terenów o wysokim standardzie. Jakość architektury, którą zabudowano ten teren postawiło natomiast Poznań w gronie zaplanowanych z rozmachem miast europejskich tamtego okresu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1971, s. 345.
  2. Jan Skuratowicz, Kiedy Poznań stawał się wielkomiejski... (o architekturze przełomu XIX i XX wieku), w: Kronika Miasta Poznania, nr 3-4/1993, s.104, ISSN 0137-3552
  3. Tablica pamiątkowa in situ.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zenon Pałat, Reprezentacyjna zabudowa przedpola zburzonej Bramy Berlińskiej, w: „Kronika Miasta Poznania” nr 1/2006, Wydawnictwo Miejskie, Poznań 2006, s. 348-370, ISSN 0137-3552.
  • Atlas architektury Poznania, Janusz Pazder (red.), Aleksandra Dolczewska, Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2008, ISBN 978-83-7503-058-7, OCLC 316600366.
  • Poznań – atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań 2008, ​ISBN 978-83-7445-018-8​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]