Dzierżążno (powiat kartuski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w pow. kartuskim. Zobacz też: Inne miejscowości o nazwie Dzierżążno: Dzierżążno, Dzierżążno Małe, Dzierżążno Wielkie.
Dzierżążno
Dzierżążno
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat kartuski
Gmina Kartuzy
Liczba ludności (2005) 1314
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 83-332
Tablice rejestracyjne GKA
SIMC 0163104
Położenie na mapie gminy Kartuzy
Mapa lokalizacyjna gminy Kartuzy
Dzierżążno
Dzierżążno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dzierżążno
Dzierżążno
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Dzierżążno
Dzierżążno
Ziemia 54°18′58″N 18°16′02″E/54,316111 18,267222

Dzierżążno (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Dzérzążno, niem. Seeresen) – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy przy drodze wojewódzkiej nr Tabliczka DW211.svg. Zapis jako Derisno poświadcza jej istnienie w 1241 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Miejscowość położona jest przy drodze łączącej Trójmiasto z Kartuzami.

W Dzierżążnie znajduje się szpital rehabilitacyjny, będący jedynym tego typu ośrodkiem na obszarze północnej Polski. Wcześniej na jego miejscu znajdowało się sanatorium przeciwgruźlicze utworzone w 1953 r. Historia budynków szpitalnych sięga jeszcze czasów II wojny światowej.

W miejscowości znajduje się też Sala Królestwa Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy[1].

W pobliżu wsi znajdują się jeziora Dzierżąskie i Mezowskie, z malowniczą wyspą pośrodku. Zdaniem historyków i archeologów na wyspie tej w średniowieczu istniał gród obronny, zniszczony w okresie kształtowania się państwowości polskiej.

Historia[edytuj]

Nazwa wsi zapisana jako Derisno pochodzi z 1241 r.[2]. Jej podstawą jest nazwa rośliny wodnej dzierzęga lub też dzierżęga. Wyraz ten bywa odnoszony do rzęsy lub turzycy, ale na Kaszubach oznacza knieć błotną (kasz. dzerzãga). W różnych publikacjach i na mapach topograficznych jezioro to występuje pod nazwą Jezioro Dzierżąskie[3].

Walki wyzwoleńcze w rejonie miejscowości toczone były w dniach 8-23 marca 1945 r. przez 65 armię wojsk radzieckich pod dowództwem P. Batowa.

8 marca 1945 w godzinach przedpołudniowych wojska radzieckie atakowały z Dzierżążna w kierunku Kartuz. Oddziałom niemieckim z pomocą przybyło 5 czołgów PzKpfw V „Panther" i jeden transporter. Natarcie zostało odrzucone. Dzierżążno ponownie zostało zajęte przez Niemców. Zniszczono dwa radzieckie działa samobieżne, a jedno typu SU-100 zdobyto. Po godz. 17 Niemcy uderzyli z Dzierżążna w kierunku Borkowa. Atak zakończony został niepowodzeniem. Nocą radzieckie czołgi wdarły się do Kobysewa. Armia Czerwona nacierała na linii BorkowoKobysewo w kierunku zachodnim. Niemcy wycofali się ze stacji kolejowej w Kiełpinie Kartuskim.

9 marca o 5 rano oddziały niemieckie uderzyły z Kartuz w kierunku Kobysewa i Przodkowa. Natarcie zatrzymało się 1,5 km od Przodkowa. Przy tym oddziały niemieckie zniszczyły 5 radzieckich czołgów. Jednocześnie zostało wyprowadzone natarcie z Żukowa w kierunku Borkowa. Jednak uległo ono załamaniu. Po południu Armia Czerwona dotarła do Kłosowa. Z uwagi na zagrożenie okrążenia "zgrupowania kartuskiego" oddziały niemieckie wycofały się z Dzierżążna. Nastąpił odwrót przez Kartuzy - Prokowo - Łebno - Szemud.

Przypisy

  1. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.
  2. Bolesław Augustowski (red.): Pojezierze Kaszubskie. Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo Wrocław, Oddział Gdańsk 1979, s. 303
  3. Mapa topograficzna dostępna w serwisie geoportal.gov.pl. [dostęp 8 listopada 2009].

Zobacz też[edytuj]