EMIT

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A.
Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A.
Ilustracja
Łąki nad Słudwią, w tle zakłady EMIT
Założyciel(e) inż. Zygmunt Okoniewski
Data założenia 23 września 1921
Lokalizacja 99-320 Żychlin,
ul. Narutowicza 72
Branża przemysł elektromaszynowy
Produkty transformatory, silniki
Położenie na mapie Żychlina
Mapa lokalizacyjna Żychlina
Emit logo.png
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Emit logo.png
Ziemia52°14′18″N 19°37′27″E/52,238333 19,624167
Strona internetowa

EMIT (Elektryczne Maszyny I Transformatory) – najstarszy w Polsce[1] i jeden z większych zakładów produkujący trójfazowe maszyny elektryczne, mający swoją siedzibę w Żychlinie[2][3].

Historia[edytuj]

Zakład został utworzony 23 września 1921[4] pod nazwą Polskie Zakłady Elektryczne Brown Boveri SA przez inż. Zygmunta Okoniewskiego na terenie dawnej cukrowni „Walentynów”[5] o powierzchni 34,5 ha[4]. W 1923 rozpoczęto seryjną produkcję maszyn trójfazowych, a także pierwszych w Polsce silników tramwajowych[6][7]. W 1926 Okoniewski podobny zakład utworzył w Cieszynie[8][9]. natomiast w 1928 fabryka powiększyła się o halę transformatorów[3]. W latach 1931–1933 zakład wstrzymał produkcję z powodu kryzysu[6][7].

Od 1 marca 1933[3] zakład działał pod nazwą Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński SA-licencja Brown Boveri. Głównymi osiągnięciami firmy przed II wojną światową był silnik do polskiego okrętu podwodnego oraz dostarczenie transformatorów do linii Mościce-Starachowice (część pierwszej w Polsce linii wysokiego napięcia Rożnów-Warszawa) oraz do elektrowni w Rożnowie[10][6][7]. W 1937-1938 dobudowana została przy zakładzie narzędziownia[3].

Podczas wojny zakład podlegał firmie Brown Boveri z siedzibą w Mannheim[7].

Po wojnie fabrykę upaństwowiono[11] i przemianowano na Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów M-1[5]. 15 marca 1945 rozpoczęły one produkcję, a z początkiem 1951 zakład otrzymał patrona Wilhelma Piecka. W latach 1948–1951 rozbudowano zakład o halę maszyn prądu przemiennego. Do połowy lat 50. XX wieku firma, wraz z Elektrobudową, produkowała największe transformatory w kraju. Zakład rozbudowano ponownie o halę maszyn prądu stałego (1961-1964)[3]. 24 kwietnia 1967 nazwa została zmieniona na Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów EMIT im. W. Piecka[4]. W tym samym roku część produkcji transformatorów i kadry technicznej przeniesiono do nowej fabryki transformatorów ELTA w Łodzi[5].

W 1975 zakład pod względem wielkości zajmował 2 miejsce (po Petrochemii Płock) w województwie płockim: 1 107 mln zł sprzedaży, zatrudnienie 2 607 pracowników[12]. 10 grudnia 1975 zakład odwiedził Erich Honecker[4].

Od 1991 firma działa jako spółka akcyjna[7]. W 1997 zakładowi został nadany certyfikat systemu zapewnienia jakości ISO 9001[6].

Na początku XXI wieku nastąpił podział zakładu na Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A. (Grupa Cantoni), EV Żychlińskie Transformatory (obecnie Fabryka Transformatorów w Żychlinie) i Zakład Narzędziowy "NARMOD" Sp. z o.o.[6][7][13][1].

Zakład posiada ośrodki wczasowe w Rowach (od 1975)[4][14] i Zdworzu (od 1963)[4], Zakładowy Dom Kultury (od 1964)[4] oraz pracowniczą spółdzielnię mieszkaniową[15] wraz z Osiedlem Wyzwolenie (pot. Browery od nazwy fabryki Brown Boveri[16], 1949)[4].

Rada Miejska w Żychlinie nadając honorowe obywatelstwo gminy założycielowi fabryki stwierdziła[8]:

Żychlin to Emit, a Emit to Żychlin.



    Zatrudnienie
    Źródło: Chlubne kalendarium w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011

Produkty[edytuj]

Prądnica synchroniczna eksponowana przez EMIT na Trako 2015

Silniki i transformatory EMIT są lub były wykorzystywane w takich maszynach jak:

Dyrektorzy i prezesi[edytuj]

  • 1921 – Zygmunt Okoniewski
  • 1922–1927 – inż. Stanisław ŒŚliwiński
  • 1927–1929 – inż. Jerzy Gosiewski
  • 1929–1931 – inż. Stefan Rusz
  • 1932 – inż. Zygmunt Okoniewski
  • 1932–1938 – prof. Zygmunt Gogolewski
  • 1939 – inż. Zygmunt Grabiński
  • 1945–1946 – prof. Eugeniusz Jezierski
  • 1946–1947 – inż. Karol Tomanek
  • 1947–1949 – inż. Aleksander Ekert
  • 1949–1952 – inż. Michał Olszewski
  • 1953 – inż. Jan Guzik
  • 1955 – inż. Zygmunt Kamiński
  • 1956 – inż. Ryszard Adamski
  • 1956–1962 – inż. Roman Popławski
  • 1962–1964 – inż. Jan Kotynia
  • 1964–1967 – inż. Józef Augustyniak
  • 1967–1969 – inż. Tadeusz Rejn
  • 1969–1972 – inż. Jerzy Zadorecki
  • 1972–1973 – inż. Jerzy Kosma
  • 1973–1990 – mgr Mieczysław Bloch
  • 1990–1991 – inż. Bogdan Kołodziej
  • 1991–1999 – mgr inż. Stanisław Piechocki
  • od 1999 – mgr inż. Włodzimierz Kęsicki[20]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. a b Oferta inwestycyjna gminy Żychlin, Żychlin 2011
  2. 90 lat "EMIT"-u w Żychlinie w: Powiatowe Życie Kutna
  3. a b c d e Zakłady Emit w: Historie niektórych fabryk. Fabryki maszyn elektrycznych i transformatorów, s. 405-412
  4. a b c d e f g h i Chlubne kalendarium w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011
  5. a b c Opis polskich firm produkujących wagony silnikowe i ich wyposażenie po 1990 r.. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1.. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 20-25, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  6. a b c d e Historia EMIT (pol.). cantonigroup.com. [dostęp 2012-12-02].
  7. a b c d e f Historia zakładu (pol.). FTZ. [dostęp 2012-12-02].
  8. a b Nadanie pośmiertne Honorowego Obywatelstwa Gminy Żychlin inż. Zygmuntowi Okoniewskiemu - uzasadnienie do Uchwały X/48/11 z 28 czerwca 2011 Rady Miejskiej w Żychlinie
  9. Fabryka Maszyn Elektrycznych Celma w Cieszynie w: Historie niektórych fabryk. Fabryki maszyn elektrycznych i transformatorów, s. 398-405
  10. Zdjęcie prądnicy w: NAC
  11. Monitor Polski z 9 kwietnia 1949 (A-21), s. 5, poz. 312
  12. Płocka Rafineria i Petrochemia w latach 1959-2000, monografia, Płock 2010, s. 21, 83
  13. O firmie (pol.). Narmod. [dostęp 2012-12-02].
  14. EMIT Ośrodek Wczasowy Zakładów Wytwórczych Maszyn Żychlin
  15. Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "Emit" w Żychlinie (web.archive.org)
  16. Fabryka Maszyn Elektrycznych i Transformatorów (Żychlin) w: wikimapia.org
  17. MAZ 203T. www.lubus.info. [dostęp 2012-12-02].
  18. Trójfazowe silniki klatkowe do napędu pojazdów trakcyjnych (pol.). cantonigroup.com. [dostęp 2012-10-19].
  19. Dokumentacja techniczno-ruchowa elektrycznego zespołu trakcyjnego typu 19WE. skm.warszawa.pl. [dostęp 2012-06-12].
  20. Dyrektorzy i prezesi kierujący zakładem w latach 1921-2000 w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011