EMIT

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A.
Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A.
Ilustracja
Łąki nad Słudwią, w tle zakłady EMIT
Założyciel(e) inż. Zygmunt Okoniewski
Data założenia 23 września 1921
Lokalizacja 99-320 Żychlin,
ul. Narutowicza 72
Branża przemysł elektromaszynowy
Produkty transformatory, silniki
Położenie na mapie Żychlina
Mapa lokalizacyjna Żychlina
Emit logo.png
Położenie na mapie gminy Żychlin
Mapa lokalizacyjna gminy Żychlin
Emit logo.png
Położenie na mapie powiatu kutnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kutnowskiego
Emit logo.png
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Emit logo.png
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Emit logo.png
Ziemia52°14′18″N 19°37′27″E/52,238333 19,624167
Strona internetowa

EMIT (Elektryczne Maszyny I Transformatory) – najstarszy w Polsce[1] i jeden z większych zakładów produkujący trójfazowe maszyny elektryczne, mający swoją siedzibę w Żychlinie[2][3].

Historia[edytuj]

Zakład został utworzony 23 września 1921[4] pod nazwą Polskie Zakłady Elektryczne Brown Boveri SA przez inż. Zygmunta Okoniewskiego na terenie dawnej cukrowni „Walentynów”[5] o powierzchni 34,5 ha[4]. W 1923 rozpoczęto seryjną produkcję maszyn trójfazowych, a także pierwszych w Polsce silników tramwajowych[6][7]. W 1926 Okoniewski podobny zakład utworzył w Cieszynie[8][9]. natomiast w 1928 fabryka powiększyła się o halę transformatorów[3]. W latach 1931–1933 zakład wstrzymał produkcję z powodu kryzysu[6][7].

Od 1 marca 1933[3] zakład działał pod nazwą Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński SA-licencja Brown Boveri. Głównymi osiągnięciami firmy przed II wojną światową był silnik do polskiego okrętu podwodnego oraz dostarczenie transformatorów do linii Mościce-Starachowice (część pierwszej w Polsce linii wysokiego napięcia Rożnów-Warszawa) oraz do elektrowni w Rożnowie[10][6][7]. W 1937-1938 dobudowana została przy zakładzie narzędziownia[3].

Podczas wojny zakład podlegał firmie Brown Boveri z siedzibą w Mannheim[7].

Po wojnie fabrykę upaństwowiono[11] i przemianowano na Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów M-1[5]. 15 marca 1945 rozpoczęły one produkcję, a z początkiem 1951 zakład otrzymał patrona Wilhelma Piecka. W latach 1948–1951 rozbudowano zakład o halę maszyn prądu przemiennego. Do połowy lat 50. XX wieku firma, wraz z Elektrobudową, produkowała największe transformatory w kraju. Zakład rozbudowano ponownie o halę maszyn prądu stałego (1961-1964)[3]. 24 kwietnia 1967 nazwa została zmieniona na Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów EMIT im. W. Piecka[4]. W tym samym roku część produkcji transformatorów i kadry technicznej przeniesiono do nowej fabryki transformatorów ELTA w Łodzi[5].

W 1975 zakład pod względem wielkości zajmował 2 miejsce (po Petrochemii Płock) w województwie płockim: 1 107 mln zł sprzedaży, zatrudnienie 2 607 pracowników[12]. 10 grudnia 1975 zakład odwiedził Erich Honecker[4].

Od 1991 firma działa jako spółka akcyjna[7]. W 1997 zakładowi został nadany certyfikat systemu zapewnienia jakości ISO 9001[6].

Na początku XXI wieku nastąpił podział zakładu na Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A. (Grupa Cantoni), EV Żychlińskie Transformatory (obecnie Fabryka Transformatorów w Żychlinie) i Zakład Narzędziowy "NARMOD" Sp. z o.o.[6][7][13][1].

Zakład posiada ośrodki wczasowe w Rowach (od 1975)[4][14] i Zdworzu (od 1963)[4], Zakładowy Dom Kultury (od 1964)[4] oraz pracowniczą spółdzielnię mieszkaniową[15] wraz z Osiedlem Wyzwolenie (pot. Browery od nazwy fabryki Brown Boveri[16], 1949)[4].

Rada Miejska w Żychlinie nadając honorowe obywatelstwo gminy założycielowi fabryki stwierdziła[8]:

Żychlin to Emit, a Emit to Żychlin.



    Zatrudnienie
    Źródło: Chlubne kalendarium w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011

Produkty[edytuj]

Prądnica synchroniczna eksponowana przez EMIT na Trako 2015

Silniki i transformatory EMIT są lub były wykorzystywane w takich maszynach jak:

Dyrektorzy i prezesi[edytuj]

  • 1921 – Zygmunt Okoniewski
  • 1922–1927 – inż. Stanisław ŒŚliwiński
  • 1927–1929 – inż. Jerzy Gosiewski
  • 1929–1931 – inż. Stefan Rusz
  • 1932 – inż. Zygmunt Okoniewski
  • 1932–1938 – prof. Zygmunt Gogolewski
  • 1939 – inż. Zygmunt Grabiński
  • 1945–1946 – prof. Eugeniusz Jezierski
  • 1946–1947 – inż. Karol Tomanek
  • 1947–1949 – inż. Aleksander Ekert
  • 1949–1952 – inż. Michał Olszewski
  • 1953 – inż. Jan Guzik
  • 1955 – inż. Zygmunt Kamiński
  • 1956 – inż. Ryszard Adamski
  • 1956–1962 – inż. Roman Popławski
  • 1962–1964 – inż. Jan Kotynia
  • 1964–1967 – inż. Józef Augustyniak
  • 1967–1969 – inż. Tadeusz Rejn
  • 1969–1972 – inż. Jerzy Zadorecki
  • 1972–1973 – inż. Jerzy Kosma
  • 1973–1990 – mgr Mieczysław Bloch
  • 1990–1991 – inż. Bogdan Kołodziej
  • 1991–1999 – mgr inż. Stanisław Piechocki
  • od 1999 – mgr inż. Włodzimierz Kęsicki[20]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. a b Oferta inwestycyjna gminy Żychlin, Żychlin 2011
  2. 90 lat "EMIT"-u w Żychlinie w: Powiatowe Życie Kutna
  3. a b c d e Zakłady Emit w: Historie niektórych fabryk. Fabryki maszyn elektrycznych i transformatorów, s. 405-412
  4. a b c d e f g h i Chlubne kalendarium w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011
  5. a b c Opis polskich firm produkujących wagony silnikowe i ich wyposażenie po 1990 r.. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1.. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 20-25, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  6. a b c d e Historia EMIT (pol.). cantonigroup.com. [dostęp 2012-12-02].
  7. a b c d e f Historia zakładu (pol.). FTZ. [dostęp 2012-12-02].
  8. a b Nadanie pośmiertne Honorowego Obywatelstwa Gminy Żychlin inż. Zygmuntowi Okoniewskiemu - uzasadnienie do Uchwały X/48/11 z 28 czerwca 2011 Rady Miejskiej w Żychlinie
  9. Fabryka Maszyn Elektrycznych Celma w Cieszynie w: Historie niektórych fabryk. Fabryki maszyn elektrycznych i transformatorów, s. 398-405
  10. Zdjęcie prądnicy w: NAC
  11. Monitor Polski z 9 kwietnia 1949 (A-21), s. 5, poz. 312
  12. Płocka Rafineria i Petrochemia w latach 1959-2000, monografia, Płock 2010, s. 21, 83
  13. O firmie (pol.). Narmod. [dostęp 2012-12-02].
  14. EMIT Ośrodek Wczasowy Zakładów Wytwórczych Maszyn Żychlin
  15. Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "Emit" w Żychlinie (web.archive.org)
  16. Fabryka Maszyn Elektrycznych i Transformatorów (Żychlin) w: wikimapia.org
  17. MAZ 203T. www.lubus.info. [dostęp 2012-12-02].
  18. Trójfazowe silniki klatkowe do napędu pojazdów trakcyjnych (pol.). cantonigroup.com. [dostęp 2012-10-19].
  19. Dokumentacja techniczno-ruchowa elektrycznego zespołu trakcyjnego typu 19WE. skm.warszawa.pl. [dostęp 2012-06-12].
  20. Dyrektorzy i prezesi kierujący zakładem w latach 1921-2000 w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011