Port lotniczy Szczytno-Szymany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z EPSY)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Port Lotniczy Olsztyn - Mazury
Lotnisko Szymany
Logoty portu lotniczego
Logoty portu lotniczego
Państwo  Polska
Miejscowość Szymany
Kod IATA SZY
Kod ICAO EPSY
Wysokość 141 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2007), źródło
Liczba pasażerów 0
Cargo 0 t
Liczba operacji 0
Drogi startowe
Kierunek 02/20: Beton, 2000 x 60 m
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
SZY
SZY
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
SZY
SZY
Ziemia 53°28′55″N 20°56′16″E/53,481944 20,937778
Strona internetowa

Port Lotniczy Olsztyn-Mazury (kod IATA: SZY, kod ICAO: EPSY) – port lotniczy położony w miejscowości Szymany, ponad 10 km od centrum Szczytna i ok. 56 km na południowy wschód od centrum Olsztyna. Port ten obsługiwał region Warmii i Mazur od 1996 do 2003. Jest jedynym portem lotniczym w województwie warmińsko-mazurskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lotnisko powstało w latach 50. XX w. jako obiekt wojskowy. Jego znaczenie wzrosło po usytuowaniu w pobliskich Starych Kiejkutach polskiej szkoły szpiegów, czyli Ośrodka Kształcenia Kadr Wywiadu w Kiejkutach. W 1996 lotnisko zostało przekazane jako zbędne dla potrzeb wojska Agencji Mienia Wojskowego, która wydzierżawiła je spółce Porty Lotnicze „Mazury-Szczytno”. Od tego czasu, w latach 1996-2003, w sezonie letnim, odbywały się regularne, cotygodniowe loty z Warszawy i z miast w Niemczech.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Oficjalna nazwa w rejestrze ICAO Lotnisko Szymany, w 2015 r. Rada nadzorcza zarządzającej lotniskiem spółki "Warmia i Mazury" zatwierdziła nazwę Olsztyn-Mazury. Z formalnego punktu widzenia po ukończeniu terminalu lotnisko będzie "Portem lotniczym Olsztyn-Mazury"[1].

Stan bieżący[edytuj | edytuj kod]

W 2004 spółka Porty Lotnicze Mazury-Szczytno niemal ogłosiła upadłość[potrzebne źródło]. W 2005 port posiadał infrastrukturę zdolną do obsługi samolotów średniej wielkości, w tym 2000-metrową betonową drogę startową oraz system ILS. Wolę wykonywania połączeń do tego portu wyraziła linia lotnicza Ryanair, uzależniając to od inwestycji w rozbudowę terminalu oraz poprawę jakości nawierzchni pasa startowego. Koszty konieczne do wznowienia ruchu oceniono w końcu 2005 na 1,5 mln zł.[potrzebne źródło]

31 października 2006 spółka zarządzająca lotniskiem podpisała 5-letnią umowę dzierżawy gruntu z Agencją Mienia Wojskowego, z opcją na jej przedłużenie na następne lata. Dzięki temu była w stanie otrzymać 1 mln zł dofinansowania od samorządu województwa na ponowne uruchomienie portu. Dalszy milion miał być przekazany spółce przez jej udziałowca, firmę Energopol. Spółka miała jeszcze szanse otrzymania 2 mln zł od polskiego rządu. Również inny udziałowiec spółki, Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze", miało zamiar darować jej część zadłużenia[2].

Obecnie opracowywany jest Plan Generalny dla lotniska, a samo lotnisko jest w przebudowie.

Przewiduje się pierwsze regularne loty na początku 2016 roku po gruntownej modernizacji lotniska i przekształceniu go z kategorii 3C do 4D.

Regionalny Port Lotniczy Olsztyn–Mazury będzie lotniskiem kategorii 4D z przyrządowym podejściem do lądowania (ILS II kategorii, VOR/DME). Budowa i proces certyfikacji lotniska ma się zakończyć w 2015 r. Lotnisko przeznaczone zostanie głównie dla przewozów obsługujących region Warmii i Mazur. Port Lotniczy zostanie uruchomiony niezwłocznie po uzyskaniu certyfikatu wydanego przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Część lotnicza lotniska położona jest na na ok. 322 ha.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 5 lipca 2013 roku w sprawie klasyfikacji lotnisk i rejestru lotnisk cywilnych PL Olsztyn-Mazury zaliczymy do:

  • z zakresu ruchu statków powietrznych na międzynarodowe
  • charakteru ruchu statków powietrznych na ruch regularny
  • dostępność dla użytkowników – lotnisko użytku publicznego
  • według kryteriów technicznych – na naziemne
  • według rodzaju nawierzchni – z drogą startową o nawierzchni sztucznej
  • według wymagań technicznych kodu referencyjnego 4D zgodnie z klasyfikacją ICAO
  • według przyjmowanych statków powietrznych – dla samolotów
  • według kategorii podejścia do lądowania – z droga startową przyrządową z podejściem precyzyjnym o kategorii I
  • kategorii ochrony ppoż. – 7 kategoria
  • godzin otwarcia 06:00 do 22:00 przez 7 dni w tygodniu.

Według założeń na lotnisku będą lądowały i startowały samoloty różnego typu i wielkości, ponieważ Port Lotniczy będzie posiadał Drogę Startową o wymiarach 60 x 2500 metrów wraz z oświetleniem podejścia na kierunku 20° i 200°. Przewiduje się obsługę rejsów stałych, czarterów i general aviation z możliwością zaopatrzenia statków powietrznych w paliwo typu Jet, Avgas i olej napędowy. Terminal pasażerski będzie posiadał pełną separację funkcjonalną podróżnych przylatujących i odlatujących. Przewidziano podział odpraw w przylotach i odlotach na dwa kierunki: obsługa pasażerów w ramach umowy Schengen (S) i obsługa pasażerów poza warunkami umowy z Schengen (NS). Średniodobowa przepustowość terminala to ok. 830 pasażerów, w dobie szczytowej do 1250 pasażerów, a w godzinie szczytowej do 310 pasażerów. Port Lotniczy będzie zapewniał pełną infrastrukturę parkingową na ok. 150 miejsc parkingowych dla samochodów osobowych, wydzielenie stanowisk postoju autobusów linii regularnych oraz stanowisk postoju taksówek oraz przystanek kolejowy z dojściem pieszym do terminala. Z Olsztyna do terminala Regionalnego Portu Lotniczego Olsztyn–Mazury w Szymanach będzie można dojechać szynobusem w czasie ok. 50 min. W ramach komplementarnych projektów RPO WiM przewidziano zwiększenie dostępności kolejowej do lotniska. Zmodernizowana zostanie linia kolejowa Olsztyn-Szczytno-Szymany oraz budowa nowej linii kolejowej odchodzącej od stacji Szymany do terminala. Do Portu Lotniczego Olsztyn – Mazury w Szymanach można będzie również dojechać transportem indywidualnym. Planowana jest budowa nowego odcinka od drogi nr 57 do terminala[3].

Statystyki ruchu[edytuj | edytuj kod]

Rok Pasażerowie Cargo Operacje lotnicze
1998 2632 0 180
1999 2453 0 238
2000 1873 0 788
2001 2049 0 928
2002 1091 0 516
2003 448 0 418
2004 0 0 0
2005 0 0 0
2006 0 0 0
2007 0 0 0
2008 0 0 0
2009 0 0 0
2010 0 0 0
2011 0 0 0
2012 0 0 0
2013 0 0 0

Źródła

Kierunki lotów i linie lotnicze[edytuj | edytuj kod]

  • brak (Od 2003 lotnisko nie obsługuje rejsowego ruchu lotniczego, a ostatnio żadnego.)

Szymany a tajne loty CIA[edytuj | edytuj kod]

O lotnisku w Szymanach zrobiło się głośno na całym świecie w 2005 roku, gdy organizacja Human Rights Watch ogłosiła, że Boeing 737 CIA o numerach N313P, przewożący więzionych przez Amerykanów terrorystów z Kabulu do Guantánamo lądował w Szymanach. W Szymanach miał też lądować Gulfstream V o numerach N379P, który według Amnesty International zaliczył ponad 50 lotów do Guantanamo, zyskując przydomek "Guantanamo Bay Express". Według byłej rzeczniczki prasowej lotniska Marioli Przewłockiej, miało miejsce 6 takich podejrzanych lądowań, w przypadku których władze nakazywały, aby nie urządzać normalnej odprawy pasażerów, a opłaty lotniskowe, znacznie wyższe niż normalnie, były uiszczane w gotówce, na faktury wystawiane na fikcyjne amerykańskie firmy[5][6].[styl do poprawy] Dowody w tej sprawie opublikowała Rzeczpospolita[7]. Według brytyjskiej organizacji Reprieve oraz na podstawie materiałów sądowych z pozwu o zapłatę wniesionego przez Richmor Aviation i SportsFlight, loty te były organizowane przez amerykańską firmę Dyncorp z siedzibą w Wirginii, która się potem połączyła z Computer Sciences Corporation[8][9].

Więźniowie mieli być potem przewożeni do tajnego obiektu wojskowego znajdującego się w okolicy Szczytna – do Ośrodka Kształcenia Kadr Wywiadu w Starych Kiejkutach, w którym następnie mieli być torturowani[10], na przykład Chalid Szejk Mohammed, uważany za głównego organizatora zamachu na World Trade Center. Podczas pobytu w Polsce został on około 180[10][11]razy poddany torturze polegającej na kontrolowanym topieniu (ang waterboarding).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tomasz Kurs: "Port Olsztyn-Mazury". Dyrektor tłumaczy, skąd ta nazwa. 2015-07-02.
  2. Gazeta Olsztyńska, "Będzie lotnisko w Szymanach", 1 listopada 2006, [1].
  3. http://szymanyairport.pl/page/9/lotnisko
  4. Dane nie uwzględniają lotnictwa ogólnego i ruchu tranzytowego. Źródło: Urząd Lotnictwa Cywilnego, Statystyki przewozów osobowych i przesyłek oraz wykonanych operacji lotniczych w ruchu rejsowym oraz czarterowym w polskich portach lotniczych w latach 2007-2004. Link sprawdzony 2008-03-18.
  5. The Guardian, "Deep in Le Carré country, the remote Polish airport at heart of CIA flights row", 4 stycznia 2007, [2].
  6. Gazeta.pl, "BBC: CIA korzystała z Szyman, przewożąc więźniów", 4 stycznia 2007, [3].
  7. Rzeczpospolita, "CIA w Szymanach: są dowody", 16.04.2009, [4]
  8. Reprieve—Huge stash of rendition documents reveal how the CIA covered its tracks
  9. BBC News – US court case reveals CIA rendition details
  10. 10,0 10,1 Helsińska Fundacja Praw Człowieka
  11. CIA 'tortured suspects' in secret prison in Poland (ang.). BBC, 6 October 2010. [dostęp 2011-10-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]