Wskaźnik łatwości prowadzenia działalności gospodarczej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ease of Doing Business Index)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wskaźnik łatwości prowadzenia działalności gospodarczej – miernik swobody działalności gospodarczej, opracowany przez Bank Światowy. Wyższa pozycja w rankingu wskazuje lepsze, zazwyczaj prostsze, przepisy regulujące sprawy związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz silniejszą ochronę własności przez prawo. Badania empiryczne zlecone przez Bank Światowy wykazały, że poprawienie tych regulacji ma bardzo silny wpływ na wzrost gospodarczy[1].

Metodologia[edytuj | edytuj kod]

Wskaźnik bazuje na badaniach praw i regulacji przeprowadzonych i zweryfikowanych przez ponad 5000 przedstawicieli władz państwowych, prawników, konsultantów, księgowych i innych profesjonalistów, którzy na co dzień mają do czynienia z regulacjami prawnymi dotyczącymi biznesu[2].

Wskaźnik łatwości prowadzenia działalności gospodarczej ma na celu mierzenie regulacji bezpośrednio wpływających na przedsiębiorstwa, bez badania innych warunków (bliskości znaczących rynków, jakości infrastruktury, inflacji, przestępczości). Pozycja danego kraju w rankingu opiera się na średniej z 10 kategorii:

  • zakładanie firmy – procedury, czas oraz wymagany minimalny wkład początkowy
  • uzyskiwanie pozwoleń na budowę – procedury, czas oraz koszt inspekcji oraz uzyskiwania pozwolenia
  • wskaźnik energii elektrycznej – czas i koszt uzyskania przyłączą elektrycznego dla nowo wybudowanego przedsiębiorstwa[3]
  • rejestrowanie własności – procedury, czas oraz koszt rejestrowania nieruchomości
  • otrzymywanie kredytu – stopień regulacji kredytów oraz ilość informacji na temat kredytowania
  • ochrona inwestorów – zakres jawności oraz zakres odpowiedzialności zarządu przed współudziałowcami
  • płacenie podatków – liczba płaconych podatków, godziny spędzone rocznie nad przygotowaniem zeznań podatkowych oraz cześć dochodu brutto, jaką stanowi płacony podatek
  • handel zagraniczny – liczba dokumentów, podpisów i czasu wymaganego aby przedsiębiorca mógł importować lub eksportować
  • zawieranie umów – procedury, czas i koszt zawierania i egzekwowania umów dłużnych
  • likwidacja przedsiębiorstwa – czas i koszt związany z zakończeniem działalności oraz stopa odzysku.

Przykładowo w Australii, kraju znajdującym się na pierwszym miejscu w kategorii „Zakładanie firmy”, wymagane są tylko dwie procedury, by założyć firmę, a sam proces trwa średnio dwa dni. Oficjalny koszt to 0,8% PKB per capita. Nie ma wymagań dotyczących wkładu początkowego. W Gwinei-Bissau, drugim najgorszym kraju w pierwszej kategorii, wymagane jest 17 procedur, aby założyć firmę, i zajmuje to średnio 233 dni. Oficjalny koszt to 255,5% PKB per capita, minimalny wymagany wkład wynosi 1006,6% PKB per capita.

Badania i ich wpływ[edytuj | edytuj kod]

Rozmaite składniki wskaźnika same w sobie nasuwają sugestie na temat polepszenia sytuacji. Wiele z nich mogą być relatywnie łatwo wprowadzone oraz nie są kontrowersyjne. Publikowanie wskaźnika wpłynęło na poprawę regulacji w wielu krajach. Niektóre wyznaczyły sobie za cel znalezienie się w najlepszej 25. Pomiędzy kwietniem 2006 a czerwcem 2007 miało miejsce 200 reform w 98 krajach. Do dziesiątki najbardziej aktywnych państw należały: Egipt, Chorwacja, Ghana, Macedonia, Gruzja, Kolumbia, Arabia Saudyjska, Kenia, Chiny oraz Bułgaria. Kilka narodów poszło w drugą stronę, na przykład Wenezuela i Zimbabwe.

Kategorie są niezależne, tak więc rzadko zdarza się, aby kraje były w czołówce (lub też na samym końcu) we wszystkich kategoriach. Innymi słowy, nawet kraje ze ścisłej czołówki mogą dokonać pewnych reform poprawiających wskaźnik łatwości prowadzenia działalności gospodarczej.

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Metodologia wskaźnika dotycząca zatrudnienia jest krytykowana ze względu na popieranie elastycznej regulacji zatrudnienia. Inaczej mówiąc, łatwiej jest zwolnić pracownika w kraju, który jest wyżej w rankingu. Kryteria dotyczące kategorii „Zatrudnienie” mają być od 2008 roku zgodne z konwencją 188 Międzynarodowej Organizacji Pracy. Nie zmienia to jednak faktu, że kraj może jednocześnie ratyfikować konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy i znajdować się na pierwszym miejscu w kategorii „Zatrudnienie”[potrzebne źródło].

Pozycja Polski w rankingu[edytuj | edytuj kod]

W 2014 roku Polska znalazła się na 30 miejscu na 189 ocenianych państw, co oznacza awans o 3 miejsca w stosunku do poprzedniego raportu[4]. W raporcie Doing Business 2015, Polska zanotowała 32 pozycję, bezpośrednio wyprzedzając Hiszpanię i znajdując się za Francją. [5]

Polska jest wciąż jednym z gorzej ocenianych krajów w Europie, jeśli chodzi o czas potrzebny na egzekwowanie należności z umów (685 dni). W Luksemburgu, który w tej kategorii zajął 2 miejsce, trwa to 321 dni.

Polska stosunkowo słabo wypada też jeśli chodzi o rozpoczynanie działalności gospodarczej (85 miejsce). Na niską ocenę złożyły się: wysoki koszt rozpoczęcia działalności (12,9% dochodu per capita), wysoki poziom wymaganego kapitału (12,3% dochodu per capita) oraz długi okres związany z założeniem działalności (30 dni). Z państw UE, najlepiej pod tym względem wygląda sytuacja w Portugalii (10 miejsce) i w Litwie (11 miejsce).

Na 137 miejscu sklasyfikowano Polskę pod względem procedur związanych z uzyskiwaniem pozwoleń budowlanych. Przyczyną tak niskiej oceny jest ilość procedur (19) oraz bardzo czasochłonny proces rejestracji (212 dni). W Danii, która zajęła w tej kategorii najwyższą (5) pozycję spośród państw UE-28, wypełnienie wszystkich procedur z tym związanych trwa 64 dni.

Pod względem łatwości płacenia podatków Polska zajęła 87 miejsce. Przedsiębiorca, który chciałby spełnić wymagania polskich przepisów podatkowych, musiałby dokonać 18 płatności składających się w sumie na 38,7% zysku brutto i poświęcić na to 286 godzin w roku. Najwyższą pozycję w grupie państw Europy zajęła w tej kategorii Irlandia (6 miejsce), a w Europie Środkowo-Wschodniej Łotwa (24 miejsce).

Na podkreślenie zasługuje wysoka pozycja Polski, wśród państw UE, w zakresie ochrony inwestorów (35 miejsce). Podobnie jak w poprzednich latach, najwyżej oceniono elementy ładu korporacyjnego: łatwość dochodzenia roszczeń przez udziałowców, zakres jawności.

W pozostałych kategoriach Polska zajęła następujące miejsca: uzyskiwanie kredytu (17), likwidacja przedsiębiorstwa (32), wymiana międzynarodowa (41).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Haidar, J.I., 2012. „Impact of Business Regulatory Reforms on Economic Growth,” Journal of the Japanese and International Economies, Elsevier, vol. 26(3), pages 285–307, September.
  2. Ease of Doing Business Index and the sub-indices are calculated.
  3. doingbusiness
  4. Ease of Doing Business in Poland (ang.). DoingBusiness.org. [dostęp 2014-07-01].
  5. [1]