Ebrahim Ra’isi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ebrahim Ra’isi
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 14 grudnia 1960
Meszhed
8. Prezydent Islamskiej Republiki Iranu
Okres od 3 sierpnia 2021
Przynależność polityczna Stowarzyszenie Duchowieństwa Bojowego
Poprzednik Hasan Rouhani

Ebrahim Ra’isi, wł. Ebrahim Ra’isossadat (ur. 14 grudnia 1960 w Meszhedzie) – irański duchowny szyicki, ajatollah i polityk konserwatywny, członek Zgromadzenia Ekspertów, w latach 2019-2021 r. Główny Sędzia – zwierzchnik irańskiego wymiaru sprawiedliwości. Od 3 sierpnia 2021 r. prezydent Iranu.

Dwukrotnie kandydował na prezydenta Iranu. Po raz pierwszy startował w wyborach prezydenckich w Iranie w 2017 r., w których zajął drugie miejsce, przegrywając z urzędującym prezydentem Hasanem Rouhanim. Zwyciężył w wyborach prezydenckich w 2021 roku.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest synem szyickiego duchownego, jednak we wczesnym dzieciństwie stracił ojca. Ukończył szyickie seminarium duchowne w Ghom, gdzie kształcił się m.in. pod kierunkiem ajatollaha Haszemiego Szahrudiego oraz Alego Chameneiego[1].

Działalność po rewolucji islamskiej[edytuj | edytuj kod]

Po rewolucji islamskiej, zauważony przez ajatollaha Mohammada Behesztiego, w 1980 r. został zastępcą prokuratora w Karadż, a następnie także w Hamadanie; mimo odległości dzielącej oba miasta pełnił w nich obowiązki równocześnie. W 1985 r. powierzono mu stanowisko zastępcy prokuratora Trybunału Rewolucyjnego w Teheranie[1]. Był jednym z odpowiedzialnych za masowe egzekucje więźniów politycznych w Iranie w 1988 r.[2][3]

Po śmierci Najwyższego Przywódcy Iranu Ruhollaha Chomejniego został prokuraturem generalnym w Teheranie, natomiast w 1994 r. powierzono mu kierowanie antykorupcyjną Organizacją Inspektoratu Państwowego. W 2014 r. został irańskim prokuratorem generalnym, natomiast w 2016 r. Najwyższy Przywódca Iranu Ali Chamenei mianował go przewodniczącym fundacji religijnej Astan Ghods Razawi i strażnikiem świątyni imama Rezy w Maszhadzie[1]. W tym samym roku Ra’isi został członkiem Zgromadzenia Ekspertów[1]. Od 2021 r. Raisi łączył te funkcje ze stanowiskiem prokuratora Specjalnego Sądu Duchownego, zajmującego się sądzeniem szyickich duchownych[4].

Kandydat na prezydenta Iranu (2017)[edytuj | edytuj kod]

Wiec wyborczy Ebrahima Raisi'ego, Teheran, 29 kwietnia 2017

W kwietniu 2017 r. mało dotąd znany opinii publicznej[1] Ra’isi ogłosił start w planowanych na 19 maja wyborach prezydenckich w Iranie[2]. Uzyskał najwięcej głosów w wewnętrznych wyborach w konserwatywnej koalicji, Ludowym Froncie Sił Rewolucji Islamskiej[2]. Ogłaszając start, zaprezentował się jednak jako kandydat niezależny[1]. Swoją kampanię wyborczą prowadził głównie w mniejszych miastach i na wsi, kierując ją do ludności uboższej i bardziej religijnej. Zapowiadał walkę z korupcją, niwelowanie nierówności społecznych i pomoc dla ubogich, utworzenie milionów nowych miejsc pracy dzięki „dżihadystowskiemu zarządzaniu”. Krytykował porozumienie Iranu z państwami zachodnimi w sprawie programu nuklearnego, popierał wspieranie szyickich organizacji paramilitarnych walczących w Iraku i w wojnie domowej w Syrii. Jako rozwiązanie bieżących gospodarczych problemów kraju wskazywał "ducha rewolucyjnego"[3].

15 maja inny kandydat konserwatywny, Mohammad Bagher Ghalibaf, wycofał się z wyborów, deklarując poparcie dla Ra’isiego, którego popularność znacząco wzrosła w poprzednich tygodniach[5]. Kandydatura Ra’isiego cieszyła się poparciem Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej oraz podległego mu Związku Mobilizacji Uciemiężonych, a prawdopodobnie sprzyjał jej także Najwyższy Przywódca Ali Chamenei[3].

Ostatecznie Ra'isi zajął w wyborach drugie miejsce, uzyskując poparcie 15,8 mln Irańczyków i przegrywając z urzędującym prezydentem Hasanem Rouhanim, którego poparło ponad 23 mln wyborców, tj. 57% uprawnionych do głosowania[6].

Dalsza kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Po przegranych wyborach pozostał czynnym politykiem, regularnie występując z krytyką polityki Hasana Rouhaniego, domagając się konserwatywnego kursu w polityce wewnętrznej i bardziej konfrontacyjnego w polityce zagranicznej. Był wymieniany jako możliwy kandydat na kolejnego Najwyższego Przywódcę Iranu po śmierci Alego Chameneiego[7][4].

W 2019 r. otrzymał nominację na Głównego Sędziego Iranu – zwierzchnika całego krajowego wymiaru sprawiedliwości[8]. W tym samym roku znalazł się wśród najwyższych irańskich urzędników państwowych objętych sankcjami USA[8].

Wybory w 2021[edytuj | edytuj kod]

W 2021 gdy kończyła się druga i ostatnia kadencja Hasana Rouhaniego, Ebrahim Ra'isi po raz kolejny wystartował w wyborach prezydenckich. W czerwcowych wyborach prezydenckich zdobył 61,95 % głosów, wygrywając w pierwszej turze. Urząd objął 3 sierpnia 2021[9].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego żoną jest Dżamile Alamhoda, córka Ahmada, głównego imama meczetu piątkowego w Meszhedzie, wykładowczyni uniwersytetu Męczennika Behesztiego w Teheranie[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f What you need to know about presidential candidate Ebrahim Raisi, theiranproject.com [dostęp 2017-05-20] (ang.).
  2. a b c Saeed Kamali Dehghan, Conservative cleric Ebrahim Raisi enters Iran's presidential race, „The Guardian”, 9 kwietnia 2017, ISSN 0261-3077 [dostęp 2017-05-20] (ang.).
  3. a b c Thomas Erdbrink, Iran Has Its Own Hard-Line Populist, and He’s on the Rise, „The New York Times”, 18 maja 2017, ISSN 0362-4331 [dostęp 2017-05-20].
  4. a b Ebrahim Raisi: The cleric who could end Iranian hopes for change, web.archive.org, 19 lipca 2020 [dostęp 2021-06-19] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-19].
  5. Bozorgmehr Sharafedin, Iran: Tehran Mayor Qalibaf Withdraws, Backs Hardliner Raisi For President, thewire.in [dostęp 2017-05-20] (ang.).
  6. Hassan Rouhani wins Iran's presidential election, aljazeera.com [dostęp 2017-05-20].
  7. Dexter Filkins, The Twilight of the Iranian Revolution, The New Yorker [dostęp 2021-06-19] (ang.).
  8. a b US puts new sanctions on Iranian supreme leader’s inner circle, aljazeera.com [dostęp 2021-06-19] (ang.).
  9. Ebrahim Raisi zaprzysiężony na prezydenta Iranu. bankier.pl, 5 sierpnia 2021. [dostęp 2021-08-06].
  10. پايگاه خبری، تحلیلی رویداد۲۴, ناگفته‌های همسر رئیسی از رئیسی | رویداد24, fa [dostęp 2021-06-19] (pers.).