Echinopsis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Echinopsis
Ilustracja
Morfologia (Echinopsis maximiliana)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd goździkopodobne
Rząd goździkowce
Rodzina kaktusowate
Rodzaj Echinopsis
Nazwa systematyczna
Echinopsis Zucc.
Abh. Math.-Phys. Cl. Königl. Bayer. Akad. Wiss. 2: 675. 1837
Echinopsis eyriesii
Echinopsis maximiliana
Trichocereus chiloensis
Echinopsis eyriesii

Echinopsis Zucc. – rodzaj roślin z rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Gatunki z tego rodzaju pochodzą z Ameryki Południowej (Argentyna, Chile, Boliwia, Peru, Brazylia, Ekwador, Paragwaj, Urugwaj). Gatunkiem typowym jest E. eyriesii (Turpin) Zucc[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Są to rośliny najczęściej o kształcie kulistym lub cylindrycznym. Mają proste żebra i długie, lejkowate kwiaty rozwijające się w nocy.

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

W wyniku badań w latach 70. i 80. XX w. do rodzaju Echinopsis włączanych jest szereg wcześniej wyróżnianych rodzajów[4]:

  • Acantholobivia Backeb.
  • Acanthopetalus Y. Itô
  • Andenea Fric (nom. inval.)
  • Aureilobivia Fric (nom. inval.)
  • Chamaecereus Britton & Rose
  • Chamaelobivia Y. Itô (nom. inval.)
  • Cinnabarinea Fric ex F. Ritter
  • Echinolobivia Y. Itô (nom. inval.)
  • Echinonyctanthus Lem.
  • Furiolobivia Y. Itô (nom. inval.)
  • Helianthocereus Backeb.
  • Heterolobivia Y. Itô (nom. inval.)
  • Hymenorebulobivia Fric (nom. inval.)
  • Hymenorebutia Fric ex Buining
  • Leucostele Backeb.
  • Lobirebutia Fric (nom. inval.)
  • Lobivia Britton & Rose
  • Lobiviopsis Fric (nom. inval.)
  • Megalobivia Y. Itô (nom. inval.)
  • Mesechinopsis Y. Itô
  • Neolobivia Y. Itô
  • Pilopsis Y. Itô (nom. inval.)
  • Pseudolobivia (Backeb.) Backeb.
  • Rebulobivia Fric (nom. inval.)
  • Salpingolobivia Y. Itô
  • Scoparebutia Fric & Kreuz. ex Buining
  • Setiechinopsis (Backeb.) de Haas
  • Soehrensia Backeb.
  • Trichocereus (A. Berger) Riccob.

Czasem włączane są także rodzaje:

Część z tych zmian taksonomicznych jest krytykowana[5], w szczególności włączenie rodzaju Trichocereus i utworzenie dużego, złożonego taksonu bez towarzyszącej monografii. Pojawiły się w związku z tym problemy z kolizją nazw w tak powstałym rodzaju, np. w przypadku dwóch różnych gatunków funkcjonujących wcześniej pod nazwami Echinopsis bridgesii i Trichocereus bridgesii. W nowej klasyfikacji Trichocereus bridgesii występuje jako Echinopsis lageniformis. Pomimo wprowadzenia tych zmian, w części prac, szczególnie etnobotanicznych, nadal można znaleźć odwołania do starej klasyfikacji rodzaju Trichocereus.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kaktusowatych (Cactaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych[2]. W obrębie kaktusowatych należy do plemienia Trichocereeae, podrodziny Cactoideae[6].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Cactineae Bessey in C.K. Adams, rodzina kaktusowate (Cactaceae Juss.), rodzaj Echinopsis Zucc[7].

Gatunki (wybór)[8]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Uprawiane jako rośliny doniczkowe. Uprawa jest łatwa i dlatego są powszechnie spotykane, przy czym najczęściej uprawiany jest Echinopsis eyriesii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-07] (ang.).
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-01-10].
  4. Genus: Echinopsis Zucc (ang.). W: Germplasm Resources Information Network – (GRIN) [on-line]. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 5 sierpnia 2008].
  5. K. Trout: The genus Trichocereus. A simple list of specific names assigned to or proposed for use within the genus Trichocereus (ang.). [dostęp 2008-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-04-09)].
  6. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-02-24].
  7. James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Echinopsis według Reveala
  8. The Plant List. Echinocactus. [dostęp 2011-02-24].