Echt Stonsdorfer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Echt Stonsdorfer
Echt Stonsdorfer
Inne nazwy Echt Stonsdorfer Bitter
Rodzaj likier
  • ziołowy
Zawartość alkoholu 32%
Wytwórca "W. Koerner & Co. Hirschberg – Cunnersdor" obecnie koncern alkoholowy "Berentzen".
Pochodzenie Staniszowie niem. Stonsdorf
Data wprowadzenia 1810
Kolor rubinowy
Smak gorzki
Składniki woda, alkohol, naturalny cukier, macerat z mieszanki górskich ziół, sok z borówek leśnych.
Echt Stonsdorfer
Echt Stonsdorfer

Echt Stonsdorfer – ziołowy likier z Niemiec o specyficznym gorzkawym smaku. Został wyprodukowany w 1810 roku w Staniszowie niem. Stonsdorf.

Skład[edytuj | edytuj kod]

Zawiera około 32% alkoholu, wodę, naturalny cukier, macerat z mieszanki górskich ziół, sok z leśnych jagód. Likier pije się schłodzony, zazwyczaj sam, ale można także dodawać go do różnych drinków.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia likieru rozpoczęła się w 1801 r. kiedy do posiadłości księcia Henryka XXXVIII von Reuss w Staniszowie niem. Stonsdorf położonej w Kotlinie Jeleniogórskiej przybył z Paryża gorzelnik i piwowar Christian Gottlieb Korner, w którym poznał najnowsze metody destylacji najlepszych paryskich likierów[1]. W pałacowym browarze w Staniszowie (Stonsdorf) gorzelnik C. G. Korner opracowywał recepturę regionalnego trunku . Eksperymentował z wysokoprocentowymi alkoholami, które doprawiał ziołami z pobliskich gór. Prawdopodobnie korzystał z doświadczeń karkonoskich laborantów i zbieraczy ziół oraz tajemnic znachorów produkujących lecznicze maceraty i leki ziołowe. W wyniku badań i eksperymentów w 1810 roku opracował własny likier ziołowy o znakomitym smaku i aromacie. W 1810 r. Korner w wynajętych od dziedzica pomieszczeniach browaru zakłada wytwórnię likierów, w której produkuje likier o nazwie "Stonsdorfer" tak jak nazwa miejscowości. Browar w Staniszowie zasłynął z produkcji ziołowego likieru "Echt Stonsdorfer Likör" produkowanego z sudeckich ziół wg oryginalnej miejscowej receptury. „Echt Stonsdorfer” sprzedawano we wszystkich schroniskach, reklamę zamieszczano na mapach i przewodnikach turystycznych. „Echt Stonsdorfer Kräuter-Bitter”staje się hitem o światowej marce. W 1868 roku syn Koernera Wilhelm wybudował nową wytwórnię w miejscowości Cunnersdorf (Kunice pomiędzy Jelenią Górą a Cieplicami), obecnie dzielnica Jeleniej Góry. W latach 80. XIX wieku wytwórnia została wyróżniona tytułem "Dostawcy Dworu Cesarskiego", co przyczyniło się do większego zainteresowania tym lokalnym, karkonoskim napojem alkoholowym. Zakład "W. Koerner & Co. Hirschberg – Cunnersdorf", produkował w tym okresie około 7.000 litrów likieru dziennie. Wprowadzono wówczas zastrzeżony kształt butelki i etykiety. W 1900 roku przedsiębiorstwo nabył Otto Stabrin, który zajął się rozwojem zakładu i pracował nad europejskim rozgłosem markowego likieru. Przedsiębiorstwo prosperowało bardzo dobrze i w niezmienionym kształcie funkcjonowało do maja 1945 roku. W pierwszych dniach maja 1945 roku podczas zajmowania Jeleniej Góry przez radzieckie wojska, w nieznanych bliżej okolicznościach, zginął mistrz fabryczny, który był jedynym ze znających recepturę likieru „Echt Stonsdorfer”. Z zapasów fabrycznych firmy „Koerner & Co.” zachowało się tylko kilka butelek trunku. Druga wojna światowa zmusiła braci Ottona i Herberta Stabrin do poszukiwania nowej ojczyzny dla "Gorzelni Staniszewskiej". W 1950 roku przesiedlili się z Kunic do Hamburga, a w bagażu mieli tylko drogocenny, strzeżony tajemnicą przepis na "Echt Stonsdorfera". W 1957 roku założyli w szlezwicko-holsztyńskim w Harksheide nową "Gorzelnię Staniszewską, "W. Koerner GmbH & Co" i rozpoczęli produkcję likieru według starej receptury Koernera. Nie jest to już jednak ten sam likier, gdyż jako składników używa się ziół alpejskich. Trunek „Prawdziwy Staniszowski” nie zniknął z rynku. Marka "Echt Stonsdorfer" jest prawnie chroniona.

Produkcja i receptura[edytuj | edytuj kod]

Śląski likier "Stonsdorfer" wytwarzany był na bazie mieszanki różnorodnych ziół i borówek leśnych rosnących dziko w lasach karkonoskich gór, które wcześniej zasłynęły w całej niemal Europie dzięki działalności karkonoskich laborantów wyrabiających z nich lekarstwa. Mieszanka ziół i borówek dobrana według pilnie strzeżonej receptury, poddawana jest kilku tygodniowej maceracji w spirytusie z wodą, potem dodawany jest karmel i sok jagodowy wyciskany ze świeżych leśnych borówek, który trunkowi nadaje rubinowy kolor. Specyficzny smak i aromat trunku osiągnął Koerner przez czopowanie retorty destylacyjnej ciastem z czarnej mąki, co zapobiegało ulatnianiu się wszelkich substancji lotnych. Następnie przed rozlaniem do butelek trunek leżakuje w dębowych beczkach, w ten sposób dojrzewa do uzyskania odpowiedniego niepowtarzalnego aromatu. Nie ma w nim żadnych sztucznych domieszek ani konserwantów.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Obecnie "Echt Stonsdorfer" produkuje duży niemiecki koncern alkoholowy "Berentzen". Trunek cieszy się dużą popularnością i trafia na rynki aż 40 krajów świata na przykład: Chin, Indii, Brazylii, USA i Australii. Likier ziołowy "Echt Stonsdorfero" mocy 32% jest w pierwszej dziesiątce najlepiej sprzedawanych likierów na świecie.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Likier "Echt Stonsdorfer Bitter" (Prawdziwy Staniszowski Gorzki) o wytrawnym gorzkawym smaku jest najbardziej znanym do dziś produktem firmy[2].
  • Na etykiecie butelki "Echt Stonsdorfer " przedstawiony jest wizerunek dawnej jeleniogórskiej wytwórni trunku w Cunnersdorfie na tle Karkonoszy ze Śnieżką przypominając, że jej zasoby zielne są sprawcą powstania wyśmienitego trunku. W górnej części etykiety w ozdobnym medalionie, przedstawiony jest portret Christiana Gottlieba Koernera założyciela wytwórni. Kształt butelki i etykieta nie zmieniły się do obecnych czasów
  • W przeszłości napełnione butelki likierem zamykane były zaprawą z mąki.
  • W Polsce powstał trunek "Likier karkonoski" bazujący na tradycji "Stonsdorfera", którego pomysłodawcą i autorem receptury jest: mgr inż. chemii, Tomasz Łuszpiński, przewodnik turystyczny górski sudecki.

Zobacz[edytuj | edytuj kod]

Likier

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Staffa – "Słownik geografii turystycznej Sudetów (T.6 i 7)