Edvarts Virza

Edvarts Virza

Edvarts Virza (1914)
Imię i nazwisko	Jēkabs Eduards Liekna
Data i miejsce urodzenia	27 grudnia 1883 Rāceņi
Data i miejsce śmierci	1 marca 1940 Ryga
Dziedzina sztuki	poezja
Odznaczenia

Edvarts Virza, właśc. Jēkabs Eduards Liekna (ur. 27 grudnia 1883 w Rāceņi, zm. 1 marca 1940 w Rydze) – łotewski poeta, prozaik, tłumacz i atdzejotājs (tłumacz poezji).

Życiorys

Urodził się w rodzinie chłopskiej jako jedno z dziewięciorga dzieci Anny i Jurisa Liekna. Uczęszczał do szkół w Salgale i Bausce, a następnie studiował prawo i ekonomię w Moskwie.

W czasie rewolucji 1905 roku samodzielnie nauczył się języka francuskiego, co pozwoliło mu później, wspólnie z żoną, propagować w Łotwie poezję francuską. W 1906 opublikował swój pierwszy cykl poetycki na łamach czasopisma „Dzelme”.

Podczas I wojny światowej został zmobilizowany i służył jako strzelec w pułku Jukuma Vācietisa, tworząc w tym czasie wiersze poświęcone swoim współtowarzyszom. Przed odzyskaniem przez Łotwę niepodległości aktywnie wspierał ideę suwerenności kraju. Pracował w prasie, pełnił funkcję dyrektora Teatru Daile oraz był zatrudniony w łotewskim Ministerstwie Oświaty.

Po zajęciu Łotwy przez ZSRR w 1940 twórczość Virzy została zakazana i pozostawała praktycznie niedostępna aż do 1985.

Życie prywatne

Był mężem poetki Elzy Stērstes, z którą współpracował m.in. przy popularyzacji poezji francuskiej.

Twórczość

Do najbardziej znanych utworów Edvartsa Virza należą wczesny tomik Biķeris (1907) oraz poemat Straumēni (1933).

Tom poetycki Biķeris uchodzi za pierwszą w historii literatury łotewskiej książkę erotyczną. Jego odważna tematyka – opisująca zmysłowość i pożądanie w sposób bezpośredni i śmiały – wywołała ostrą reakcję współczesnych mu krytyków i czytelników.

Nagrody i wyróżnienia

Za zasługi dla kultury łotewskiej otrzymał liczne odznaczenia, w tym:

• Order Trzech Gwiazd III klasy (1926),
• Order Trzech Gwiazd II klasy (1937),
• Nagrody Funduszu Kultury,
• Nagrodę Ojczyzny (Tēvzemes balva, 1938).

Był również jedynym łotewskim kandydatem do literackiej Nagrody Nobla w okresie międzywojennym – zgłoszonym za poemat Straumēni.

Część wyróżnień otrzymał z rąk Kārlisa Ulmanisa, przywódcy autorytarnego reżimu łotewskiego w latach 1934–1940.

Linki zewnętrzne

• Edvarts Virza w bazie Goodreads