Edward Fenech Adami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Edward Fenech Adami
Edward Fenech Adami.jpg
Data i miejsce urodzenia 7 lutego 1934
Birkirkara
Prezydent Republiki Malty
Okres od 4 kwietnia 2004
do 4 kwietnia 2009
Przynależność polityczna Partia Narodowa
Pierwsza dama Mary Fenech Adami
Poprzednik Guido de Marco
Następca George Abela
Premier Malty
Okres od 12 maja 1987
do 28 października 1996
Przynależność polityczna Partia Narodowa
Poprzednik Karmenu Mifsud Bonnici
Następca Alfred Sant
Premier Malty
Okres od 6 września 1998
do 23 marca 2004
Przynależność polityczna Partia Narodowa
Poprzednik Alfred Sant
Następca Lawrence Gonzi
Signature of Edward Fenech Adami.png
Odznaczenia
Narodowy Order Zasługi Republiki Malty Wielki Order Króla Tomisława (Chorwacja) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Trzech Gwiazd I klasy (Łotwa) Order Orła Białego Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki z Łańcuchem Węgierskiego Orderu Zasługi (cywilny) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem

Edward „Eddie” Fenech Adami (ur. 7 lutego 1934 w Birkirkarze) – maltański polityk i prawnik, w latach 1977–2004 lider Partii Narodowej, Premier Malty w latach 1987–1996 i 1998–2004, wieloletni parlamentarzysta, od 1989 do 1990 minister spraw zagranicznych, prezydent Malty od 4 kwietnia 2004 do 4 kwietnia 2009.

Życiorys[edytuj]

Studiował ekonomię, a następnie prawo na Uniwersytecie Maltańskim. Od 1959 praktykował jako adwokat. Na początku lat 60. dołączył do centroprawicowej Partii Narodowej. Został bliskim współpracownikiem lidera tej partii i premiera George'a Borga Oliviera. Był redaktorem partyjnego gazety „Il-Poplu” i przewodniczącym rady administracyjnej partii. W 1962 i 1966 bez powodzenia kandydował do Izby Reprezentantów[1].

Mandat poselski uzyskał po raz pierwszy w 1969[1] w wyniku wyborów uzupełniających przeprowadzanych po śmierci jednego z deputowanych[2]. Od tego czasu z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w kolejnych wyborach w 1971, 1976, 1981, 1987, 1992, 1996, 1998 i 2003, zasiadając w maltańskim parlamencie nieprzerwanie do 2004.

W 1977 wystartował w wyborach na przewodniczącego Partii Narodowej. W głosowaniu uzyskał dwie trzecie głosów, pokonując Ċensu Tabone i Guida de Marco[2]. W wyborach w 1981 kierowane przez niego ugrupowanie uzyskało najwięcej głosów, jednak więcej mandatów uzyskała rządząca Partii Pracy, której zarzucano gerrymandering przy kształtowaniu okręgów wyborczych. Doprowadziło to do kryzysu konstytucyjnego i czasowego bojkotu prac parlamentu przez Partię Narodową[1][2], co skutkowało zmianami w ordynacji wyborczej zapewniającymi większość mandatów zwycięskiej partii[1].

W 1987 Partia Narodowa uzyskała większość parlamentarną, w maju tegoż roku Edward Fenech Adami objął urząd premiera. Sprawował go przez dwie kadencje do października 1998, gdy jego ugrupowanie przegrało wybory z laburzystami. Przyczyn porażki upatrywano w niepopularnej reformie wprowadzającej na Malcie podatek VAT[2]. Od marca 1989 do maja 1990 jednocześnie pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych[3].

We wrześniu 1998 ponownie został premierem, gdy Partia Narodowa zwyciężyła w przedterminowych wyborach parlamentarnych. Zapewnił sobie reelekcję również w wyniku wyborów w 2003. W okresie urzędowania zakończył negocjacje akcesyjne Malty z Unią Europejską. W lutym 2004 ustąpił z funkcji lidera partii, a w marcu 2004 zakończył urzędowanie na stanowisku premiera oraz wykonywanie mandatu poselskiego.

4 kwietnia 2004 został nowym prezydentem Malty, jego pięcioletnia kadencja zakończyła się 4 kwietnia 2009.

Odznaczony m.in. Orderem Orła Białego[4].

Przypisy

  1. a b c d Fenech Adami bows out (ang.). timesofmalta.com, 4 kwietnia 2009. [dostęp 2017-01-05].
  2. a b c d Three decades of Eddie (ang.). maltatoday.com.mt, 1 kwietnia 2009. [dostęp 2017-01-05].
  3. Rulers: Malta: Ministries, etc. (ang.). rulers.org. [dostęp 2017-01-05].
  4. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 stycznia 2009 r. o nadaniu orderów i odznaczenia (M.P. 2009 nr 30 poz. 435).

Bibliografia[edytuj]