Edward Kowalczyk (1924–2000)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Edward Kowalczyk (minister))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy polityka. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Edward Kowalczyk
Poseł Edward Kowalczyk IX kadencja.jpg
Data i miejsce urodzenia 25 maja 1924
Warszawa
Data i miejsce śmierci 7 lipca 2000
Warszawa
Wiceprezes Rady Ministrów
Okres od 31 października 1981
do 12 listopada 1985
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Minister łączności
Okres od 28 czerwca 1969
do 3 kwietnia 1980
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Poprzednik Zygmunt Moskwa
Następca Zbigniew Rudnicki
Przewodniczący Stronnictwa Demokratycznego
Okres od 18 marca 1981
do 11 kwietnia 1985
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Poprzednik Tadeusz Witold Młyńczak
Następca Tadeusz Witold Młyńczak
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Złoty Krzyż Zasługi Warszawski Krzyż Powstańczy Medal 40-lecia Polski Ludowej Order „Złota Gwiazda Przyjaźni między Narodami” (NRD)

Edward Kowalczyk (ur. 25 maja 1924 w Warszawie, zm. 7 lipca 2000 tamże) – polski cybernetyk, inżynier łączności, pracownik naukowy, publicysta i działacz polityczny. Minister łączności (1969–1980), poseł na Sejm PRL V i IX kadencji, wiceprezes Rady Ministrów w rządzie Wojciecha Jaruzelskiego (1981–1985). Przewodniczący Stronnictwa Demokratycznego (1981–1985).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na warszawskim Powiślu w rodzinie robotniczej. Ojciec był uczestnikiem rewolucji 1905 roku oraz październikowej, właścicielem warsztatu rzemieślniczego i pracownikiem kolei. Działał w Polskiej Partii Socjalistycznej oraz Związku Zawodowym Kolejarzy[1]. W czasie II wojny światowej Edward Kowalczyk walczył w szeregach Armii Krajowej, brał udział w Powstaniu Warszawskim. Dostał się do niewoli i został wywieziony do Niemiec, gdzie przebywał w Landsdorf i Mossburg.

W okresie okupacji studiował na konspiracyjnym Uniwersytecie Warszawskim. W 1951 ukończył studia na Politechnice Warszawskiej. W 1964 uzyskał stopień doktora. Został pracownikiem Katedry Teletransmisji Wydziału Łączności Politechniki Warszawskiej (1951–1965). W późniejszym okresie kierował filią tej uczelni w Płocku (1965–1969). W 1979 został profesorem PW. Był członkiem Komitetu Elektroniki i Telekomunikacji Polskiej Akademii Nauk[2].

Naukowo specjalizował się w cybernetyce. Oprócz pracy naukowej i dydaktycznej zajmował się publicystyką, głównie w zakresie problematyki naukowej, organizacji nauki oraz popularyzacji wiedzy.

W 1967 wstąpił do Stronnictwa Demokratycznego. Od czerwca 1969 do kwietnia 1980 był ministrem łączności w rządach: Józefa Cyrankiewicza i Piotra Jaroszewicza, Piotra Jaroszewicza i Jaroszewicza i Edwarda Babiucha, następnie zaś dyrektorem Instytutu Łączności. W 1981 sprawował przez krótki okres funkcję wiceprezesa Najwyższej Izby Kontroli. Od października 1981 do listopada 1985 był wicepremierem w rządzie Wojciecha Jaruzelskiego. Jako polityk uznawany za osobę niechętną wobec Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”[3]. Członek Prezydium Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego w 1982[4] oraz RK PRON w 1983[5].

Sprawował wysokie funkcje partyjne. Od 1973 zasiadał w Centralnym Komitecie SD, następnie zaś w Prezydium Centralnego Komitetu (1976–1981). W okresie 1981–1985 był przewodniczącym Centralnego Komitetu SD – w wewnątrzpartyjnym głosowaniu w 1985 nie uzyskał reelekcji na to stanowisko. Wszedł w skład Prezydium Centralnego Komitetu SD (1985–1989)[6]. Dwukrotnie sprawował mandat posła na Sejm PRL V i IX kadencji (1969–1972, 1985–1989). W IX kadencji był wiceprzewodniczącym Komisji Nauki i Postępu Technicznego.

Edward Kowalczyk nie kandydował w wyborach w 1989. Wycofał się z aktywnej polityki – sporadycznie wypowiadał się w sprawach wewnątrzpartyjnych (np. w 1990 na temat kierunku, w którym powinno zmierzać Stronnictwo w nowej sytuacji politycznej[7]). Po rozstaniu ze Stronnictwem Demokratycznym współpracował ze Stanisławem Tymińskim i Andrzejem Lepperem jako doradca polityczny[8]. Bez powodzenia kandydował do Sejmu z listy Przymierza Samoobrona w wyborach parlamentarnych w 1993[9].

Był prezesem (1970–1981), następnie zaś honorowym prezesem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Cybernetycznego. W sierpniu 1984 stał na czele Obywatelskiego Komitetu Obchodów 40. Rocznicy Powstania Warszawskiego. W latach 1985–1990 członek Rady Naczelnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Na emeryturze stał na czele stowarzyszenia „Polski Komitet Zwalczania Raka”[10].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Niektóre problemy teorii systemów. Zeszyty Naukowe Politechniki Warszawskiej, 46, Elektryka, Warszawa 1966.
  • Człowiek w świecie informacji. Wyd. WKiŁ, Warszawa 1976.
  • Działanie społeczno-polityczne. Wiedza i umiejętność. Wyd. Epoka, 1980, ss. 142.
  • O istocie informacji. Wyd. WKiŁ, Warszawa 1981.
  • Cybernetyka – myśl porządkująca. Cztery wykłady na tematy cybernetyczne. Wyd. Ossolineum, PAN, Wrocław 1987, ss. 105. Seria: Najnowsze Osiągnięcia Nauki. ​ISBN 83-04-02617-1

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żonaty, miał dwóch synów. Zmarł w lipcu 2000, został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kw. A3-tuje, rząd 3, grób 11)[2][13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Edward Kowalczyk, w: Andrzej Kępiński, Zbigniew Kilar, Kto jest kim w Polsce – inaczej, cz. 1, Wydawnictwo „Czytelnik”, Warszawa 1985, s. 184–196 (rozmowa z Edwardem Kowalczykiem)
  2. a b Gazeta Stołeczna”, nr 164 z 15–16 lipca 2000, s. 10, 11 (nekrologi)
  3. Janusz Herz, Widziane z trzeciego planu – rozmowy z Tadeuszem Witoldem Młyńczakiem, Warszawa 1992, s. 48, 73
  4. Dziennik Polski”, r. XXXVIII, nr 223 (11 807), 20 grudnia 1982, s. 2
  5. Trybuna Śląska”, nr 109 (12 961), 10 maja 1983, s. 6
  6. Janusz Herz, Widziane z trzeciego planu..., s. 75
  7. Sonda, „Tygodnik Demokratyczny”, nr 8 z 25 lutego 1990, s. 4
  8. Waldemar Żebrowski, Stronnictwo Demokratyczne w warunkach demokratyzacji ustroju politycznego, Wyd. Olsztyńska Szkoła Wyższa, Olsztyn 2003, s. 87. O związkach z Partią „X” czytaj w: Janusz Herz, Widziane z trzeciego planu..., s. 75. Wojciech Jaruzelski, Stan wojenny. Dlaczego..., Warszawa 1992, s. 19. Plan „X” Partii „X”, „Gazeta Wyborcza”, nr 661 z 19 sierpnia 1991, s. 3
  9. Inga Słodkowska, Wybory 1993. Partie i ich programy, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2001, s. (?)
  10. Gazeta Stołeczna”, nr 158 z 8–9 lipca 2000, s. 11 (nekrolog)
  11. Bułgarska delegacja w CK SD, „Kurier Polski”, nr 40 z 25–27 lutego 1983, s. 1
  12. Wspólne posiedzenie sekretariatów CZ LDPN i CK SD, „Kurier Polski”, nr 104 z 28 maja 1984, s. 3
  13. Andrzej Liczbiński, Wykaz profesorów Politechniki Warszawskiej zmarłych w latach 1988–2000, Biblioteka główna Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2000

Bibliografia podstawowa[edytuj | edytuj kod]

  • Edward Kowalczyk, w: Kto jest kim w Polsce 1984, Warszawa 1984, s. 441.
  • Edward Kowalczyk, w: Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. IX kadencja (opracowanie zespół redakcji „Rzeczpospolita”), Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze „Rzeczpospolita”, Warszawa 1986, s. 284 (krótki biogram ze zdjęciem)
  • Kierownictwo Centralnego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego, „Kurier Polski”, nr 79 z 23 kwietnia 1985, s. 3