Edward Stanley (15. hrabia Derby)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edward Stanley, 15. hrabia Derby
Edward Stanley, 15th Earl of Derby
Edward Stanley, 15th Earl of Derby 2.jpg
Data urodzenia 21 lipca 1826
Data i miejsce śmierci 21 kwietnia 1893
Knowsley
Wielka Brytania Minister spraw zagranicznych
Okres od 6 lipca 1866
do 9 grudnia 1868
Przynależność polityczna Partia Konserwatywna
Poprzednik lord Clarendon
Następca lord Clarendon
Wielka Brytania Minister spraw zagranicznych
Okres od 21 lutego 1874
do 2 kwietnia 1878
Poprzednik lord Granville
Następca lord Salisbury

Edward Henry Stanley, 15. hrabia Derby KG (ur. 21 lipca 1826, zm. 21 kwietnia 1893 w Knowsley) – brytyjski arystokrata i polityk, członek Partii Konserwatywnej, a następnie Partii Liberalnej i Partii Liberalno-Unionistycznej, minister w rządach lorda Derby’ego, lorda Beaconsfielda i Williama Ewarta Gladstone’a.

Był najstarszym synem trzykrotnego premiera Wielkiej Brytanii, Edwarda Stanleya, 14. hrabiego Derby, i Emmy Bootle-Wilbraham, córki 1. barona Skelmersdale. Od 1851 r. nosił tytuł grzecznościowy „lorda Stanley”. Wykształcenie odebrał w Rugby School oraz w Trinity College na Uniwersytecie Cambridge.

W marcu 1848 r. bez powodzenia startował w wyborach parlamentarnych w okręgu Lancaster. Następnie wyjechał w podróż do Indii Zachodnich, Kanady i Stanów Zjednoczonych. W trakcie tej podróży został w 1848 r. wybrany do Izby Gmin z okręgu King’s Lynn. Swoją pierwszą mowę na forum parlamentu wygłosił w maju 1850 r. Niewiele wcześniej wyjechał w podróż na Jamajkę do Ameryki Południowej. W 1852 r. wyjechał do Indii. W tym czasie jego ojciec stanął na czele krótkotrwałego rządu w którym Stanley był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

Kiedy lord Derby sformował w 1858 r. swój drugi gabinet, jego syn został w nim ministrem kolonii. Wkrótce został przewodniczącym Rady Kontroli. Po wprowadzeniu w 1858 r. bezpośredniego zarządu Korony nad Indiami, lord Stanley został pierwszym ministrem ds. Indii. Pozostał na tych stanowiskach do upadku rządu w 1859 w 1866 r., w trzecim rządzie swojego ojca, Stanley został ministrem spraw zagranicznych. W 1867 r. doprowadził do powszechnego uznania neutralności Luksemburga. Ministrem spraw zagranicznych był do 1868 r. i następnie w latach 1874-1878. W tym drugim okresie zajmował się m.in. sprawą akcji Kompanii Kanału Sueskiego.

Od 1869 r., jako 15. hrabia Derby, zasiadał w Izbie Lordów. 5 lipca 1870 r. poślubił lady Mary Sackville-West (zm. 6 grudnia 1900), córkę George’a Sackville’a-Westa, 5. hrabiego De La Warr, i lady Elizabeth Sackville, córki 3. księcia Dorset. Małżonkowie nie mieli razem dzieci.

W 1878 r. lord Derby zrezygnował ze stanowiska na tle rządowego sporu o postawę Wielkiej Brytanii w konflikcie rosyjsko-tureckim. W 1879 r. Derby opuścił Partię Konserwatywną i został członkiem Partii Liberalnej. W grudniu 1882 r. został ministrem kolonii w rządzie Gladstone’a. Pozostał na tym stanowisku do upadku gabinetu latem 1885 r. Po rozłamie wewnątrz Partii Liberalnej w 1886 r. na tle kwestii irlandzkiej, lord Derby został członkiem Partii Liberalno-Unionistycznej i do 1891 r. był jej liderem w Izbie Lordów. W 1892 r. został przewodniczącym parlamentarnej komisji pracy.

Lord Derby był ponadto rektorem Uniwersytetu Glasgow w latach 1868-1871, rektorem Uniwersytetu Edynburskiego w latach 1874-1877 i kanclerzem Uniwersytetu Londyńskiego w latach 1891-1893. W 1884 r. został kawalerem Orderu Podwiązki.

Zdrowie Derby’ego pogorszyło się w 1891 r., kiedy lord zachorował na grypę. Nigdy do końca nie wyzdrowiał i zmarł bezpotomnie w 1893 r. Tytuł parowski odziedziczył jego młodszy brat, Frederick.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Edward Stanley, 14. hrabia Derby
Hrabia Derby
1869-1893
Następca
Frederick Stanley, 16. hrabia Derby