Edward Wylęgała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edward Wylęgała
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

5 czerwca 1960
Bielsko-Biała

profesor doktor habilitowany nauk medycznych
Specjalność: okulistyka
Alma Mater

Śląska Akademia Medyczna (1985)

Doktorat

1989 – medycyna
Śląska Akademia Medyczna

Habilitacja

2004 – medycyna
Warszawski Uniwersytet Medyczny

Profesura

13 stycznia 2009

profesor zwyczajny
Uczelnia

Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Stanowisko

prorektor ds. rozwoju i transferu technologii (2020–2024)

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Stulecia Odzyskanej NiepodległościKrzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Strona domowa

Edward Aleksander Wylęgała (ur. 5 czerwca 1960 w Bielsku-Białej[1]) – polski okulista, profesor nauk medycznych, prorektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Eugeniusza (rzemieślnika) i Michaliny (handlowiec)[1]. Uczęszczał do I LO w Bielsku-Białej[1]. Dyplom lekarski zdobył w 1985 roku na Śląskiej Akademii Medycznej[1] (od 2007 roku Śląski Uniwersytet Medyczny, SUM). Posiada I i II stopień specjalizacji w zakresie okulistyki[1].

Stopień doktorski uzyskał w 1989 roku na podstawie rozprawy Liposomalna postać deksametazonu w leczeniu doświadczalnego wirusowego zapalenia rogówki u królików (promotorem doktoratu był Jerzy Szaflik)[2][1]. Habilitował się w 2004 roku na podstawie oceny dorobku naukowego i pracy pod tytułem Chirurgiczne leczenie niewydolności rąbkowych komórek macierzystych rogówki w oparciu o najnowsze metody biologii molekularnej[3][1]. W 2009 roku został mu nadany tytuł profesora nauk medycznych[2][4]. W Śląskim Uniwersytecie Medycznym pracuje na stanowisku profesora nadzwyczajnego i kierownika Katedry i Oddziału Klinicznego Okulistyki[2].

W 1987 roku został zatrudniony w sosnowieckim Szpitalu Górniczym (Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5). W okresie 2005–2009 kierował Zakładem Pielęgniarstwa i Społecznych Problemów Medycznych SUM. Od 2000 roku pracuje jako profesor i ordynator oddziału okulistycznego w Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach. Pełni funkcję kierownika Oddziału Klinicznego Okulistyki SUM. Od 1 marca 2014 roku pełnomocnik rektora SUM Przemysława Jałowieckiego ds. programów rozwojowych i innowacji[5]. W kadencji 2020–2024 prorektor SUM ds. rozwoju i transferu technologii[6]. Odbył szereg staży zagranicznych, m.in. w Pavii, Wiedniu oraz Lexington (USA, University of Kentucky). Od 2015 roku profesor wizytujący w chińskim Hebei Eye Provincial Hospital w Xingtai[7].

W sierpniu 2012 roku minister zdrowia Bartosz Arłukowicz powierzył mu obowiązki konsultanta krajowego w dziedzinie okulistyki (po Jerzym Szafliku)[8]. Obowiązki konsultanta krajowego pełnił do lutego 2013 roku.

Współpracuje z naukowymi ośrodkami w Niemczech (Saarland University, prof. Berthold Seitz[9]), Włoszech (University of Messina, prof. Pasquale Aragona[10]) i Finlandii (University of Eastern Finland, prof. Kai Kaarniranta[11]).

Badania i publikacje[edytuj | edytuj kod]

W pracy badawczej i klinicznej zainteresowania E. Wylęgały dotyczą między innymi przeszczepień rogówki i powierzchnia oka, schorzeń plamki żółtej (w tym AMD), badań genetycznych w okulistyce, okulistycznej chirurgii urazowej oraz koherencyjnej tomografii optycznej. Wykonuje m.in. zabiegi laserowe, operacje jaskrowe oraz zabiegi usunięcia zaćmy metodą fakoemulsyfikacji. W marcu 2010 roku zespół E. Wylęgały przeprowadził pionierski w Polsce zabieg wszczepienia protezy rogówki wykonanej z tytanu i pleksiglasu.

W 2018 dokonał pierwszego w Polsce przeszczepu uzyskanych w wyniku ekspansji ex vivo autologicznych ludzkich komórek nabłonka rogówki, zawierające komórki macierzyste w ramach badania klinicznego Holoclar[12]. Jest pionierem wykorzystania ultradźwięków w terapii jaskry[13].

Swoje prace publikował w czasopismach krajowych i zagranicznych, m.in. w „Ophthalmology", „Cornea", „Investigative Ophthalmology & Visual Science" oraz „European Journal of Ophthalmology"[14][15][16].

Współautor opracowań:

Członkostwo w organizacjach[edytuj | edytuj kod]

Od 1987 roku jest członkiem Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (oddział śląski, sekcja rogówkowa)[1].

Ponadto jest członkiem m.in.: Polskiego Towarzystwa Transplantologicznego (od 2002), Włoskiego Towarzystwa Okulistycznego (od 1991, wł. SOI – Societa Oftalmologica Italiana), Amerykańskiej Akademii Okulistyki (od 1997, ang. American Academy of Ophthalmology, AAO), Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgii Zaćmy i Refrakcyjnej (ang. American Society of Cataract and Refractive Surgery, ASCRS), Europejskiego Towarzystwa Chirurgów Zaćmy i Refrakcyjnych (1998) oraz Międzynarodowego Towarzystwa Schorzeń Powierzchni Oka (2001)[1].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Jest laureatem Śląskiej Nagrody im. Juliusza Ligonia[17] oraz Patrymonium Crucis[18]. Uhonorowany indywidualną nagrodą Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej za wybitne osiągnięcia w dziedzinie mikrochirurgii oka[19]. W 2022 otrzymał patent Liderów innowacyjności wraz z prof. Anat Lowenstein podczas zjazdu Stowarzyszenia Chirurgów Okulistów Polskich[20].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 2015 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[21][22]. W 2019 otrzymał Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości. W 2020 za wybitne zasługi dla nauki polskiej, za osiągnięcia w działalności na rzecz rozwoju medycyny i popularyzowanie polskiej myśli naukowej na świecie otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[23].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Archiwalny życiorys na stronie wydawnictwa M. Górnicki
  2. a b c Prof. dr hab. Edward Aleksander Wylęgała, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2015-04-07].
  3. Praca wydana w formie monografii w 2004 roku - ISBN 978-83-912787-7-2
  4. Postanowienie Prezydenta RP z dnia 13 stycznia 2009 r. nr 115-1-09 w sprawie nadania tytułu profesora (M.P. z 2009 r. nr 5, poz. 40)
  5. Prof. Edward Wylęgała Pełnomocnikiem Rektora ds. programów rozwojowych i innowacji. SUM w Katowicach, 21 marca 2014. [dostęp 2015-04-07].
  6. SUM - władze uczelni, sum.edu.pl, 5 października 2020 [dostęp 2020-10-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-05].
  7. Prof. Edward Wylegała profesorem wizytującym w Hebei Provincial Eye Hospital w Xingtai w Chinach. sum.edu.pl, 17 listopada 2015. [dostęp 2019-04-26].
  8. MZ: obowiązki konsultanta krajowego w dziedzinie okulistyki pełni prof. Edward Wylęgała. RynekZdrowia.pl, 17 sierpnia 2012. [dostęp 2015-04-07].
  9. Neil Lagali i inni, Early phenotypic features of aniridia-associated keratopathy and association with PAX6 coding mutations, „The Ocular Surface”, 18 (1), 2020, s. 130–140, DOI10.1016/j.jtos.2019.11.002, ISSN 1937-5913, PMID31734509 [dostęp 2020-12-24].
  10. Antonio Micali i inni, Macular corneal dystrophy: in vivo confocal and structural data, „Ophthalmology”, 121 (6), 2014, s. 1164–1173, DOI10.1016/j.ophtha.2013.12.012, ISSN 1549-4713, PMID24491640 [dostęp 2020-12-24].
  11. Jarmo Laihia i inni, Disease aetiology-based design of multifunctional microemulsion eye drops for moderate or severe dry eye: a randomized, quadruple-masked and active-controlled clinical trial, „Acta Ophthalmologica”, 98 (3), 2020, s. 244–254, DOI10.1111/aos.14252, ISSN 1755-3768, PMID31579987, PMCIDPMC7216857 [dostęp 2020-12-24].
  12. a, Pionierska operacja w Katowicach: Kuba odzyskuje wzrok w oku dzięki komórkom macierzystym WIDEO+ZDJĘCIA, Dziennik Zachodni, 23 marca 2018 [dostęp 2020-12-24] (pol.).
  13. Wyborcza.pl, katowice.wyborcza.pl [dostęp 2020-12-24].
  14. Edward Wylęgała (publikacje i cytowania) (ang.). scholar.google.pl. [dostęp 2016-11-19].
  15. Spis publikacji w serwisie PubMed (ang.)
  16. Wylęgała, Edward (1960- ) (ang.). Katalog elektroniczny Biblioteki Narodowej. [dostęp 2016-11-19].
  17. Luteranie.pl : Archiwum, old2020.luteranie.pl [dostęp 2022-04-10].
  18. Wręczenie statuetek „Patrimonium Crucis” | Platforma Obywatelska, www.bielsko.platforma.org [dostęp 2022-04-10].
  19. Edward Aleksander Wylęgała – o autorze – Górnicki Wydawnictwo Medyczne [dostęp 2022-04-10] (pol.).
  20. Redaktor, Prof. Anat Loewenstein i prof.Edward Wylęgała laureatami nagrody "Patenty Liderów Innowacyjności" SCOP, Liderzy Innowacyjności, 9 lutego 2022 [dostęp 2022-04-10] (pol.).
  21. M.P. z 2015 r. poz. 884.
  22. Prof. Edward Wylęgała odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. termedia.pl, 11.09.2015. [dostęp 2015-09-14].
  23. Nadanie orderów. - Prawo.pl, www.prawo.pl [dostęp 2020-12-24].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]