Edwin Hubble

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Edwin Hubble
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 20 listopada 1889
Marshfield, Missouri
Data i miejsce śmierci 28 września 1953
San Marino, Kalifornia
Edwin Hubble signature.svg

Edwin Powell Hubble (ur. 20 listopada 1889 w Marshfield w Missouri, zm. 28 września 1953 w San Marino w Kalifornii) – amerykański astronom, który jako pierwszy udowodnił, że „mgławice spiralne” są odległymi galaktykami znajdującymi się poza Drogą Mleczną. Jemu też przypisuje się odkrycie w 1929 roku zjawiska rozszerzania się Wszechświata, wyrażonego matematycznie w postaci prawa nazwanego jego imieniem[1].

Życiorys[edytuj]

W latach młodości Hubble’a większe uznanie wzbudzały raczej jego osiągnięcia sportowe niż intelektualne – podczas jednych zawodów szkolnych w roku 1906 zdobył w różnych dyscyplinach sportowych (m.in. rzucie dyskiem, rzucie oszczepem i skoku wzwyż) siedem pierwszych i jedno trzecie miejsce. W tym samym roku ustanowił rekord w skoku wzwyż stanu Illinois.

Podczas studiów na Uniwersytecie w Chicago skoncentrował się na matematyce oraz astronomii, czego uwieńczeniem było uzyskanie tytułu Bachelor of Science w roku 1910.

Przez następne trzy lata studiował prawo na Uniwersytecie Oksfordzkim. Uzyskawszy tytuł magisterski (Master of Arts), powrócił do Stanów Zjednoczonych, gdzie został nauczycielem i trenerem koszykówki w New Albany w stanie Indiana.

Do astronomii Hubble powrócił w Obserwatorium Yerkes należącym do Uniwersytetu w Chicago, gdzie uzyskał tytuł doktora w roku 1917. Dwa lata później otrzymał propozycję zatrudnienia w obserwatorium Mount Wilson w Pasadenie w Kalifornii, gdzie pracował aż do śmierci.

Walczył w obu wojnach światowych[2].

Odkrycia[edytuj]

W pracy naukowej zajmował się badaniem obiektów mgławicowych[2]. Jego przybycie do Mount Wilson zbiegło się w czasie z ukończeniem budowy najpotężniejszego wówczas na świecie Teleskopu Hookera o średnicy 100 cali. Dzięki poczynionym przy jego użyciu w latach 1923–1924 obserwacjom, Hubble ustalił ponad wszelką wątpliwość, że zaobserwowane już wcześniej z zastosowaniem słabszych instrumentów niewyraźne obiekty określane mianem mgławic nie znajdują się – jak dotychczas sądzono – w obrębie naszej galaktyki, lecz same stanowią odrębne galaktyki poza Drogą Mleczną. W 1924 roku odkrył cefeidy w kilku mgławicach (między innymi w M31)[2]. Swoje odkrycie opublikował 30 grudnia 1924 roku. Odkrycie to zmusiło astronomów do zmodyfikowania poglądów na strukturę kosmosu. Opracował klasyfikację galaktyk na podstawie kształtu oraz zaproponował schemat ich ewolucji[2].

W 1929 roku odkrył i obliczył wraz z Miltonem Humasonem zależność między odległością dzielącą galaktyki a prędkością, z jaką się od siebie oddalają (obecnie zależność ta określana jest mianem Prawa Hubble’a). W tym celu Hubble użył wyznaczonych przez siebie odległości do galaktyk oraz ich prędkości ucieczki (przesunięć ku czerwieni) uzyskanych przez Humasona i (w większości) Vesto Sliphera. Idea oddalania się od siebie galaktyk doprowadziła w konsekwencji do powstania koncepcji Wielkiego Wybuchu i rozszerzania się Wszechświata.

Hubble odkrył także asteroidę (1373) Cincinnati, a jego imieniem nazwano planetoidę (2069) Hubble.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Niezależnie tego samego odkrycia dokonał dwa lata przed Hubblem Georges Lemaître; co więcej, do sformułowania prawa Hubble’a i wyznaczenia stałej Hubble’a, obaj użyli prędkości ucieczki galaktyk (przesunięć ku czerwieni) wyznaczonych kilka lat wcześniej przez Vesto Sliphera.
  2. a b c d Kamil Złoczewski: Kosmiczne zderzenie. Bliskie spotkanie galaktyk.. T. 3. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2010, s. 10, seria: Kosmos. Tajemnice Wszechświata. Encyklopedia Astronomii i Astronautyki.. ISBN 978-83-252-1354-1.

Linki zewnętrzne[edytuj]