Efa piaskowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Efa piaskowa
Echis carinatus[1]
(Schneider, 1801)
Efa piaskowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Rząd łuskonośne
Podrząd węże
Rodzina żmijowate
Podrodzina żmije
Rodzaj Echis
Gatunek efa piaskowa
Podgatunki
  • E. c. astolae Mertens, 1970
  • E. c. carinatus (Schneider, 1801)
  • E. c. multisquamatus Cherlin, 1981
  • E. c. sinhaleyus Deraniyagala, 1951
  • E. c. sochureki Stemmler, 1969[2][1]

Efa piaskowa, korbacz pospolity (Echis carinatus) – gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Ma największy zasię występowania spośród żmijowatych. Występuje w północnej Afryce po Ghanę, Kamerun, Ugandę i płn. Kenię na płd., oraz na Półwyspie Arabskim i w płd. - zach. Azji aż po Sri Lankę, Indie i Nepal na wsch. oraz Azję Środkową na płn[2] [3].

Budowa ciała[edytuj | edytuj kod]

Osiąga długość 70–90 cm[4].

Ubarwienie grzbietu brązowe z rzędem jasnych, poprzecznie wydłużonych plam z czerwonymi obwódkami. Na bokach tułowia występują falisto-zygzakowate, szerokie czarne wstęgi, jasno obrzeżone od strony grzbietowej. Na głowie znajduje się charakterystyczny znak w kształcie białego krzyża.[3]

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Przeważnie występuje na piaszczystych lub piaszczysto-kamienistych i porośniętych skąpą roślinnością półpustyniach, jednak spotykana też jest na pustyniach, stepach i sawannach. Na niektórych obszarach występuje masowo.[3]

Jest aktywna nocą, w dzień kryje się w norach, szczelinach skalnych lub pod kamieniami. Na piasku sposób poruszania się jest charakterystyczny dla węży piaskowych, mianowicie porusza się bokiem do podłużnej osi ciała. Często zagrzebuje się w podłożu. W razie zagrożenia efa paskowa zwija się w kłębek, chowa głowę oraz pociera ciasno splecionymi bokami o siebie. W czasie pocierania łuski, posiadające poprzeczne rogowe żeberka wydają odstraszający szelest.[3]

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Jest drapieżnikiem. Żywi się głównie jaszczurkami i drobnymi ssakami (głownie gryzoniami[3]), a także płazami oraz wężami (w tym własnego gatunku)[3].

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Przeważnie jest jajożyworodna, jedynie populacje z płn. Afryki są jajorodne. W sierpniu samica rodzi 5 do 15 młodych od długosci 10-16 cm.[3]

Zagrożenie dla człowieka[edytuj | edytuj kod]

Jest gatunkiem bardzo agresywnym, a jej jad zagraża życiu człowieka - śmiertelność wynosi około 5%[3]. Jad efy zawiera ekarynę, proteazę wywołującą zaburzenia krzepnięcia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Echis carinatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Echis carinatus (SCHNEIDER, 1801) (ang.). The Reptile Database. [dostęp 8 września 2010].
  3. a b c d e f g h Mały słownik zoologiczny gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986. ISBN 83-214-0464-2.
  4. E. Keller, prof. dr J. H. Reichholf, G. Steinbach, i inni: Leksykon Zwierząt: Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003. ISBN 83-7311-873-X.