Egzogenne kwasy tłuszczowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kwasy tłuszczowe egzogenne (NNKT – niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, ang. EFA – essential fatty acid) nazywane też kwasami niezbędnymi – grupa kwasów tłuszczowych, które nie mogą być syntetyzowane w organizmie zwierzęcym, w tym również człowieka, i muszą być dostarczane w pożywieniu, w przeciwieństwie do kwasów endogennych. Żywienie pokarmami ubogimi w niezbędne kwasy tłuszczowe może doprowadzić do zaburzeń chorobowych[potrzebny przypis].

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Wśród nienasyconych kwasów tłuszczowych wyróżnia się grupę wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które zawierają więcej niż jedno wiązanie podwójne węgiel-węgiel w łańcuchu węglowodorowym reszty kwasowej. Są one niezbędnym elementem diety człowieka (stanowią grupę tzw. witamin F), gdyż są potrzebne do tworzenia ważnych związków, np. prostaglandyn. Ważniejsze niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe u człowieka to:

Z tych kwasów tłuszczowych organizm ludzki może zsyntetyzować inne potrzebne mu kwasy tłuszczowe.

NNKT pod nazwą witamina F są stosowane w lecznictwie. Wskazaniem do stosowania są m.in. choroby skóry.

Poza efektami korzystnymi dla zdrowia, NNTK typu ω−6 mają też właściwości prozapalne i zwiększające utlenianie. W badaniach na szczurach stwierdzono, że spożywanie dużych ilości oleju słonecznikowego (20% masy pożywienia) prowadzi do niekorzystnych zmian w mięśniu sercowym[1].

Skutki niedoboru[edytuj | edytuj kod]

Niedobór NNKT:

  • może powodować choroby skóry (łupież)[2]
  • powoduje zwiększenie utraty wody w organizmie
  • w czasie ciąży może doprowadzić do niedorozwoju płodu

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występują głównie w tłuszczach zwierząt wodnych i olejach roślinnych[2].

Kwasy wielonienasycone:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sanjoy Ghosh i inni, Induction of mitochondrial nitrative damage and cardiac dysfunction by chronic provision of dietary omega-6 polyunsaturated fatty acids, „Free Radical Biology & Medicine”, 41 (9), 2006, s. 1413–1424, DOI10.1016/j.freeradbiomed.2006.07.021, PMID17023268Język=en [dostęp 2021-09-20].
  2. a b Słownik chemiczny. Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna, 1995, s. 680. ISBN 83-214-0963-6.
  3. Anna Sobierska: Najbogatsze źródło GLA – ogórecznik lekarski. biotechnologia.pl, 2014-10-17. [dostęp 2015-07-12].