En Dor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ein Dor)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy kibucu w Izraelu. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Endor”.
En Dor
עין דור
Wieża wodna w kibucu En Dor
Wieża wodna w kibucu En Dor
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Jezreel
Samorząd Regionu Samorząd Regionu Emek Jizre’el
Wysokość 174 m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności

868
Kod pocztowy 19335
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
En Dor
En Dor
Ziemia 32°39′22″N 35°25′02″E/32,656111 35,417222
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

En Dor (hebr. עין דור; ang. Ein Dor; pol. Wiosenna Generacja) – kibuc położony w Samorządzie Regionu Emek Jizre’el, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu. Członek Ruchu Kibuców (Ha-Tenoa’a Ha-Kibbucit).

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Kibuc En Dor jest położony na wysokości 174 metrów n.p.m. na wzgórzach zamykających od wschodu intensywnie użytkowaną rolniczo Dolinę Jezreel (w jej części nazywanej Bik'at Ksulot) w Dolnej Galilei, na północy Izraela. Osada leży na samym wschodnim skraju Doliny Jezreel. Po stronie południowo zachodniej znajduje się podnóże masywu góry Giwat ha-More (515 m n.p.m.), a po stronie północno zachodniej podnóża masywu Góry Tabor (562 m n.p.m.). Na północ i wschód od kibucu przebiega wadi strumienia Nachal Tawor, który spływa w kierunku południowo wschodnim pomiędzy płaskowyżami Wyżyny Issachar (od południa) i Wyżyny Sirin (od północy) do depresji Rowu Jordanu. W otoczeniu En Dor znajdują się miejscowości Szibli-Umm al-Ganam i Kefar Tawor, kibuce Gazit i Dawerat, moszaw Kfar Kisch, oraz wioski arabskie Kafr Misr i Tamra. Na południowy zachód od kibucu jest strefa przemysłowa Alon Tawor oraz baza wojskowa Na’ura.

Ein Dor jest położony w Samorządzie Regionu Emek Jizre’el, w Poddystrykcie Jezreel, w Dystrykcie Północnym Izraela.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie w okolicy tej znajdowała się arabska wioska Indur, którą swoją historią nawiązywała do biblijnego miasta Endor[a]. Pod koniec I wojny światowej w 1918 roku cała Palestyna przeszła pod panowanie Brytyjczyków, którzy w 1922 roku formalnie utworzyli Mandat Palestyny. W poszukiwaniu skutecznego rozwiązania narastającego konfliktu izraelsko-arabskiego w dniu 29 listopada 1947 roku została przyjęta Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181. Zakładała ona między innymi, że wioska Indur miał znaleźć się w granicach nowo utworzonego państwa żydowskiego[1]. Arabowie odrzucili tę Rezolucję i dzień później doprowadzili do wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny. W trakcie jej trwania rejon wioski zajęły siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej, które sparaliżowały żydowską komunikację w całej okolicy. Z tego powodu, podczas I wojny izraelsko-arabskiej w dniu 24 maja 1948 roku izraelscy żołnierze zajęli, a następnie wysiedlili wioskę Indur. Domy wioski zostały wyburzone[2].

Grupa założycielska kibucu zawiązała się w 1940 roku w miejscowości Riszon le-Cijjon. W jej skład wchodzili członkowie żydowskiej młodzieżowej organizacji syjonistycznej Ha-Szomer Ha-Cair, którzy bili imigrantami z Niemiec, Węgier i Stanów Zjednoczonych. Z czasem dołączyło do nich 50 imigrantów z Ameryki Południowej. W 1943 roku przenieśli się oni na wykupioną ziemię przez Żydowski Fundusz Narodowy przy arabskiej wiosce Bajt Dadżan w pobliżu Jafy. Ich obozowisko było otoczone przez arabskie wioski Bajt Dadżan, Jazur, Al-Chajrija i Sakija, od których mieszkańców cierpieli liczne prześladowania. Samoobronę organizowała żydowska organizacja paramilitarna Hagana. W dniu 5 sierpnia 1944 roku brytyjska policja mandatowa przeprowadziła nalot na osadę, aresztując Dawida Epsteina i Dawida Solomona pod zarzutem nielegalnego posiadania broni. Mieszkańcy osady zorganizowali jednak protest i blokadę drogi, uniemożliwiając wywiezienie aresztowanych. Policjanci ustąpili i zwolnili obu zatrzymanych. Otrzymali oni później wyroki skazujące na 7 lat więzienia[3] - w swojej obronie powiedzieli, że władze nie zapewniły należytej ochrony ich majątku przed napaściami ze strony Arabów, wobec czego musieli samemu bronić siebie i swojego dobytku[4]. W maju 1945 roku Epstein został zwolniony w ramach amnestii z okazji zwycięstwa nad hitlerowskimi Niemcami[5].

Pod koniec 1947 roku grupa założycielska przeniosła się do Dolnej Galilei i tymczasowo zamieszkała w arabskich domach przy moszawie Kfar Kisch. Podczas pierwszego rozejmu w I wojnie izraelsko-arabskiej, w czerwcu 1948 roku przenieśli się do pobliskiej Doliny Jezreel i założyli nowy kibuc przy zniszczonej arabskiej wiosce Indur[6][7]. W 2003 roku kibuc przeszedł przez proces prywatyzacji, zachowując kolektywną organizację instytucji kultury, edukacji i ochrony zdrowia[8].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Większość mieszkańców kibucu jest Żydami, jednak nie wszyscy identyfikują się z judaizmem. Tutejsza populacja jest świecka[9][10]:

Gospodarka i infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka kibucu opiera się na intensywnym rolnictwie, oraz hodowli bydła mlecznego i drobiu. Z przemysłu znajduje się tutaj fabryka przewodów komunikacyjnych i wyposażenia telekomunikacyjnego Teldor Cables & Systems Ltd.[11]. W kibucu jest przychodnia zdrowia z gabinetem stomatologicznym, sklep wielobranżowy, poczta i warsztat mechaniczny.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Z kibucu wyjeżdża się na północny wschód na drogę nr 7276, którą jadąc na południe dojeżdża się do arabskiej wioski Kafr Misr, a jadąc na północ dojeżdża się do moszawu Kfar Kisch i dalej do skrzyżowania z drogą nr 65.

Edukacja i sport[edytuj | edytuj kod]

Kibuc utrzymuje przedszkole. Starsze dzieci są dowożone do szkoły podstawowej w kibucu Merchawja lub szkoły średniej w kibucu Mizra. W kibucu znajduje się ośrodek kultury z biblioteką, oraz Muzeum Archeologiczne, które umożliwia poznanie historię całej okolicy[12]. Z obiektów sportowych jest basen kąpielowy, sala sportowa z siłownią, boiska sportowe i korty tenisowe[13].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W kibucu znajduje się niewielka stadnina koni ze szkółką jazdy[14]. Dużą atrakcją jest położony na wschodzie rezerwat przyrody Nachal Tawor.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zobacz: Księga Jozuego 17,11: „Manasses w działach Issachara i Asera posiadał Bet-Szean z przynależnymi miejscowościami, Jibleam z przynależnymi miejscowościami, mieszkańców Dor z przynależnymi miejscowościami, mieszkańców Endor z przynależnymi miejscowościami, mieszkańców Tanak i mieszkańców Megiddo z przynależnymi miejscowościami oraz trzecią część Nafat.” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.

Przypisy

  1. Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2015-01-24].
  2. Welcome To Indur (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2012-06-28].
  3. 7 lat pozbawienia wolności dla Dawida Epsteina i Dawida Solomona. „Davor”, 1944-11-28 (hebr.). [dostęp 2015-01-24]. 
  4. Zeznania pozwanych o posiadanie broni. „Davor”, 1944-11-28 (hebr.). [dostęp 2015-01-24]. 
  5. Zwolnienie 138 Arabów i 55 Żydów. „Davor”, 1945-05-13 (hebr.). [dostęp 2015-01-24]. 
  6. Żydowski En Dor został reaktywowany. „Davor”, 1948-10-20 (hebr.). [dostęp 2015-01-24]. 
  7. En Dor (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2012-06-28].
  8. En Dor (hebr.). W: Rom Galil [on-line]. [dostęp 2012-06-28].
  9. Dane statystyczne z lat 1948-1995 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-06-28].
  10. Dane statystyczne z lat 2001-2009 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-06-28].
  11. Teldor Cables & Systems Ltd. (ang.). W: Teldor Cables & Systems Ltd. [on-line]. [dostęp 2012-06-28].
  12. Ein-Dor Museum of Archeology (hebr.). W: Ein-Dor Museum of Archeology [on-line]. [dostęp 2012-06-28].
  13. Ein Dor (hebr.). W: Galil Net [on-line]. [dostęp 2012-06-28].
  14. Ein-Dor Riders (hebr.). W: Kibbutz Ein Dor [on-line]. [dostęp 2012-06-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]