Eisenach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Eisenach
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Niemcy

Kraj związkowy

 Turyngia

Powiat

Powiat Wartburg

Zarządzający

Katja Wolf

Powierzchnia

103,84 km²

Populacja (31.12.2015)
• liczba ludności
• gęstość


42 417[1]
413 os./km²

Nr kierunkowy

03691

Kod pocztowy

99817

Tablice rejestracyjne

EA

Położenie na mapie Turyngii
Mapa konturowa Turyngii, po lewej znajduje się punkt z opisem „Eisenach”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, w centrum znajduje się punkt z opisem „Eisenach”
Ziemia50°58′N 10°19′E/50,966667 10,316667
Strona internetowa
Portal Niemcy

Eisenach – miasto w centralnej części Niemiec, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Wartburg. Do 30 czerwca 2021 miasto na prawach powiatu[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W VIII wieku istniała osada w pobliżu wzgórza Petersberg. 3 sierpnia 908 stoczona została bitwa pod Eisenach(ang.), w której Węgrzy odnieśli druzgocące zwycięstwo nad wojskami wschodniofrankijskimi[3]. Miejscowość rozwinęła się w pobliżu położonego niedaleko zamku Wartburg, który wzmiankowano po raz pierwszy w 1080 roku, jednak po raz pierwszy wspomniano je jako "Isinacha" w 1150 roku. Pod koniec XII wieku wokół miasta zbudowano fortyfikacje. Miasto zaczęło się rozwijać w XIII wieku w związku z położeniem przy Via Regia oraz obrania zamku Wartburg jako głównej siedziby dynastii Ludowingów. W XIV wieku miasto spłonęło i dotknęła je czarna śmierć.

Pomiędzy 1596 a 1809 było stolicą niewielkiego Księstwa Saksonii-Eisenach we władaniu dynastii Wettynów, następnie wcielone do Księstwa Saksonii-Weimar-Eisenach, wraz z którym znalazło się w 1871 w granicach Cesarstwa Niemieckiego.

W mieście uczęszczał w latach 1498-1501 do szkoły Marcin Luter, który spędził również lata 1521/22 w pobliskim zamku Wartburg pod ochroną Fryderyka III Mądrego. W 1525 roku Eisenach dotknęła wojna chłopska. W 1677 roku w mieście mieszkał słynny kompozytor Johann Pachelbel.

Eisenach na przełomie XIX i XX wieku

W Eisenach urodził się w 1685 roku i przebywał przez pierwsze 10 lat swojego życia jeden z największych organistów i kompozytorów epoki baroku i wszech czasów – Johann Sebastian Bach (w domu rodzinnym kompozytora działa muzeum jego imienia - Bachhaus Eisenach[4]). Na początku XVIII wieku z miastem związany był kompozytor Georg Philipp Telemann.

W 1847 roku doprowadzono do miasta kolej. W 1938 roku spalono synagogę żydowską. Po 1940 roku w fabryce BMW niewolniczo pracowało ponad 4 tys. robotników przymusowych, z których wielu zmarło na skutek złych warunków. W wyniku bombardowań lotniczych w Eisenach zniszczono 2 tys. budynków. W dniu 6 kwietnia 1945 roku miasto zajęły oddziały US Army, ale przekazano je pod kontrolę ZSRR w dniu 1 lipca 1945 roku. W 1949 roku weszło w skład NRD, którego granica przechodziła kilka kilometrów na zachód od miasta. Fabryka BMW została upaństwowiona i zmieniono jej nazwę na EMW, w której produkowano samochody Wartburg. W 1990 roku nastąpiło zjednoczenie Niemiec, po którym fabryka została przejęta przez koncern Opel. W 1999 roku zamek Wartburg został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, co ożywiło ruch turystyczny.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W czasach NRD w fabryce Automobilwerk Eisenach (AWE) produkowano samochód Wartburg. Obecnie znajduje się tam fabryka Opla, w której produkowany jest model Corsy[potrzebny przypis]. Ponadto w mieście rozwinął się przemysł maszynowy, elektrotechniczny, włókienniczy, drzewny, chemiczny oraz tytoniowy[5].

Transport[edytuj | edytuj kod]

W latach 1897–1975 działała w mieście sieć tramwajowa.

Miasto leży przy autostradzie A4.

Osoby urodzone w Eisenach[edytuj | edytuj kod]

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Thüringer Landesamt für Statistik, www.statistik.thueringen.de [dostęp 2017-11-23].
  2. Przyłączenie miasta do powiatu
  3. 908. augusztus 3. A kalandozС magyarok gyУzelme Eisenach mellett, www.rubicon.hu [dostęp 2019-12-13] (węg.).
  4. Bachhaus Eisenach Museum der Neuen Bachgesellschaft | Home, bachhaus.de [dostęp 2020-01-04].
  5. Eisenach, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-06-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Thüringer Landesamt für Statistik, Erfurt

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]