Ekran akustyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ekran akustyczny w Třebíč, w Czechach
Drogowy ekran akustyczny przy ulicy Zielnej w Krakowie
Kolejowy ekran akustyczny w warszawskich Włochach wzdłuż linii kolejowej nr 447 na wysokości Osiedla Tęczowego w Warszawie (52°12′37,1″N 20°55′42,6″E/52,210306 20,928500)

Ekran akustyczny lub dźwiękochłonny – naturalna lub sztuczna przeszkoda, ustawiona na drodze między źródłem hałasu a punktem obserwacji, mająca na celu zredukować hałas do minimum poprzez wchłanianie i odbicie fal dźwiękowych. Za przeszkodą powstaje obszar o zmniejszonym natężeniu dźwięku zwany cieniem akustycznym. Obszar cienia wyznacza się metodami identycznymi jak obszar cienia w optyce, obszar ten jest jednak znacznie ograniczony dla fal dźwiękowych o dużej długości ze względu na ich dyfrakcję.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Drogowy ekran ma działać jako blocker hałasu generowanego przez pojazdy poruszające się po drodze. Dzięki temu odbiorcy hałasu znajdujący się w tzw. strefie chronionej odczuwają go w znacznie zredukowanym stopniu. Dźwięk wyemitowany przez samochód poprzez działalność silnika oraz przede wszystkim styczność opon z asfaltem przy dużej prędkości roznosi się po drodze i pobliskich obszarach, ekrany akustyczne uniemożliwiają roznoszenie się dźwięku w poprzek a pochłaniają jego część, odbijają go w stronę źródła hałasu i na boki przeszkody, bądź odbijają go w górę od źródła hałasu, w tym przypadku w górę od drogi[1].

Limity hałasu (w Polsce)[edytuj | edytuj kod]

Normy środowiskowe dotyczące hałasu przemysłowego są określane w planach zagospodarowania przestrzennego wybranego obszaru działalności przedsiębiorstw .W przypadku terenów o zabudowie wielorodzinnej dopuszczalny poziom hałasu w porze dnia wynosi 55 dB, a w porze nocnej 45 dB. Natomiast na obszarze z zabudową jednorodzinną (w tym tereny szpitali i domów opieki społecznej) – hałas nie może przekraczać 50 dB w dzień i 40 dB w nocy[2].

Wspomniane wyżej normy zostały również określone dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców. W centrach dużych miast hałas nie może przekraczać 68 dB w dzień i 60 dB w nocy. Na osiedlach z zabudową wielorodzinną dopuszczalna norma to 65 dB w dzień i 56 dB w nocy, natomiast dla dzielnic z zabudową jednorodzinną jest to odpowiednio 61 dB i 56 dB[2].

Zdaniem WHO niekorzystne objawy zdrowotne - zmęczenie, bóle głowy, brzucha, mięśni - obserwowane są już u ludzi narażonych na długotrwały hałas o sile 55 dB. Z kolei u osób stykających się z hałasem w przedziale 60-75 dB znacznie wzrasta ryzyko zawału[3].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Ekrany akustyczne można podzielić na 3 rodzaje pod względem właściwości akustycznych:

- Pochłaniające dźwięki – Pochłaniają powstałą falę dźwiękową, przy ich budowie wykorzystywane są materiały jak panele metalowe, aluminiowe, czy panele drewniane wypełnione płytą trocinobetonową i wełną mineralną. Możliwe jest obsadzenie ich roślinnością.

- Odbijające dźwięki – Odbijają fale dźwiękową w kierunku z którego ta nadeszła, mogą być wykonane m.in. z poliwęglanu czy szkła akrylowego.

- Odbijająco-rozpraszające – Przy wykorzystaniu zagłębień i wypustek na powierzchni tarczy, odbijają i rozpraszają falę dźwiękową powodując jej osłabienie.

W zależności od wymaganej efektywności akustycznej, przy projektowaniu ekranów akustycznych uwzględnia się ich wysokość [4].

- Ekrany wysokie – Wysokie na ok. 7 metrów, ich efektywność akustyczna waha się między 12 a 20 decybeli. Stosuje się je głównie przy budynkach wielokondygnacyjnych np. blokach

- Ekrany średnie – Ich wysokość to ok. 5 metrów, ich efektywność akustyczna nie przekracza 15 decybeli. Stosowane w ochronie niskich bloków i mieszkań. Często buduje się je odgięte do centrum hałasu.

- Ekrany małe – Wysokie na 3,5 metrów, ich efektywność dochodzi do 8 decybeli. Stosuje się je w ochronie obiektów rekreacyjnych jak m.in. parki czy place zabaw.

- Ekrany bardzo małe – Wysokość waha się wokół 1 metra, ich efektywność akustyczna dochodzi do 4 decybeli. Stosuje się je przy przejazdach kolejowych

Często przy budowie ekranów akustycznych wykorzystuje się naturalne bądź sztuczne różnice terenu jak wykopy czy wały ziemne, często takie ekrany akustyczne są budowane od razu przy budowie dróg za pomocą wykopanej w trakcie budowy ziemi[5].

W transporcie kolejowym używa się najniższych ekranów akustycznych z uwagi na niskie koszta budowy, rozległość infrastruktury kolejowej, główne źródło hałasu powstające w trakcie ruchu kół pojazdu szynowego po szynach, konieczność utrzymania jak najwyższej widoczności w trakcie kierowania pojazdem szynowym oraz ułatwienia w dojeździe do torowiska maszyn jak np. podbijarki czy maszyny do wymiany podkładów kolejowych[6].

Zielone ekrany akustyczne[edytuj | edytuj kod]

Jednym ze sposobów na ograniczenie hałasu jest wykorzystanie pasów zieleni w postaci m.in. drzew. Najbardziej skutecznymi roślinami używanymi do redukcji poziomu hałasu są drzewa iglaste oraz żywopłoty. Są one najtańszym i najbardziej estetycznym, jednakże najmniej skutecznym pod względem redukcji sposobem hałasu, same rośliny blokują maksymalnie 0,5 decybela na metr przeszkody, innym czynnikiem jest czas który rośliny potrzebują by w pełni wyrosnąć. Dlatego pasy zieleni łączy się z materiałowymi ekranami akustycznymi, oraz porasta się same ekrany roślinnością[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mercedes wśród ekranów - zobacz jak wycisza się drogi w Polsce.... [dostęp 2022-01-19].
  2. a b NIK o ekranach akustycznych i hałasie w dużych miastach - Najwyższa Izba Kontroli, www.nik.gov.pl [dostęp 2022-01-19].
  3. Monika Siemak, Hałas - niewidzialna plaga XXI wieku.
  4. Ekrany akustyczne, www.muratorplus.pl [dostęp 2022-01-19].
  5. a b O. i inni, Ekrany akustyczne - regulacje prawne i stosowane rozwiązania - cz. II, Inżynier Budownictwa, 22 października 2012 [dostęp 2022-01-19] (pol.).
  6. Kamil Hajduk, Niskie ekrany – skuteczna ochrona przed hałasem w transporcie kolejowym, „Problemy Kolejnictwa”, Zeszyt 170, marzec 2016.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]