Elektrit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Towarzystwo Radiotechniczne „Elektrit”
Ilustracja
Państwo  Polska
Siedziba Wilno
Data założenia 1925
Data likwidacji 1939
Zatrudnienie 1100
brak współrzędnych
Fragment hali maszyn

Towarzystwo Radiotechniczne „ELEKTRIT” – największe przedsiębiorstwo w Wilnie i na Wileńszczyźnie w latach międzywojennych. Zatrudniało 1100 pracowników, produkując odbiorniki radiowe, zasilacze, wzmacniacze i podzespoły radiotechniczne.

Początki[edytuj | edytuj kod]

W roku 1925 w Wilnie Samuel i Hirsz Chwolesowie oraz Nachman Lewin powołali Towarzystwo Radiotechniczne „Elektrit”, które przy ulicy Wileńskiej 24 prowadziło sklep oraz warsztat radiotechniczny, zajmujący się sprzedażą, instalacją oraz naprawą importowanego sprzętu radiowego. W 1927 roku firma zaczęła montować i sprzedawać proste odbiorniki własnej konstrukcji. Ogromne zainteresowanie odbiornikami, spowodowane w dużym stopniu uruchomieniem w 1928 roku stacji Polskiego Radia w Wilnie, zachęciło firmę do rozpoczęcia własnej produkcji podzespołów radiowych (kondensatorów, transformatorów, głośników, obudów). W 1934 roku „Elektrit” rozpoczął produkcję odbiorników na licencji wiedeńskiej firmy „Minerwa” w nowym zakładzie przy ul. gen. Szeptyckiego.

Elektrit Vilnius Szeptyckiego 2001 a.jpg
Budynki byłego Towarzystwa Radiotechnicznego „Elektrit” w Wilnie, stan z 2001 r.

Fabryka[edytuj | edytuj kod]

W 1936 roku „Elektrit” był największym producentem odbiorników w kraju, zatrudniającym 1100 pracowników[1]. W tym okresie Elektrit stał się nowoczesną fabryką o powierzchni ponad 10 000 m², z własną elektrownią, stolarnią, bogato wyposażonym działem mechanicznym i laboratoriami. Montaż odbywał się systemem taśmowym przy wykorzystaniu 6 linii produkcyjnych. Roczna produkcja odbiorników wynosiła 54 000 sztuk a wartość produkcji 1,2 mln dolarów. Odbiorniki montowane były prawie w całości z polskich podzespołów, tylko 20% elementów pochodziło z importu. Od 1937 roku „Elektrit” zaczął – jako jedyny polski producent – eksportować odbiorniki radiowe, m.in. do Indii, Afryki Południowej i na Bliski Wschód[1]. Firma brała udział we wszystkich ważniejszych targach i wystawach międzynarodowych, zdobywając wyróżnienia i medale.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Działalność fabryki zakończyła się z wybuchem II wojny światowej. Po zajęciu Wilna przez ZSRR zakłady wraz z personelem, maszynami, wyrobami i materiałami zostały wywiezione do Mińska, gdzie na polecenie władz radzieckich załoga uruchomiła w 1940 roku produkcję radioodbiorników, wykorzystując przywiezione podzespoły i rosyjskie lampy. W 1941 roku zakład został zniszczony przez Niemców[1]. Po zakończeniu wojny fabrykę uruchomiono powtórnie w 1946 roku (za pomocą niewielu pozostałych pracowników wileńskich zakładów) pod nazwą „Zakład Radiowy im. W. Mołotowa”. Produkowała odbiorniki radiowe „Mińsk” o wyglądzie naśladującym przedwojenne „Elektrity”.

Po wojnie w Polsce grupy byłych pracowników Elektritu pracowały w Państwowej Fabryce Odbiorników Radiowych (późniejszej Dzierżoniowskiej Diorze) i współtworzyły we Wrocławiu spółdzielnię „Radiotechnika”.

Wybrane odbiorniki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Roman Stinzing, Eugeniusz Szczygieł, Henryk Berezowski „Złote lata radia w II Rzeczypospolitej”.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]