56°50′30″N 61°19′21″E/56,841667 61,322500Elektrownia jądrowa Biełojarsk
| ||
 Elektrownia jądrowa Biełojarsk widziana od strony zbiornika Biełojarskiego. | ||
| Państwo |  Rosja
| |
| Status | Aktywna | |
| Właściciel | Rosenergoatom | |
| Operator | Rosenergoatom | |
| Liczba bloków energetycznych | 4 | |
| Moce | ||
| Łączna moc: | ||
| - elektr. netto | 560 MW | |
| - elektryczna brutto | 600 MW | |
| Roczna prod. elektr. | 1430 TWh | |
| Łączna wygen. moc elektry. | 138,06 (blok nr 2 i 3) TWh | |
| Źródła energii | ||
| Źródła energii: | ||
| - główne | uran | |
| Kluczowe daty | ||
| Rozpoczęcie budowy | 1 czerwca 1958 | |
| Włączenie do sieci | 26 kwietnia 1964 | |
Położenie na mapie obwodu swierdłowskiego   Elektrownia jądrowa Biełojarsk | ||
Położenie na mapie Rosji  Elektrownia jądrowa Biełojarsk | ||
| 56°50′30″N 61°19′21″E/56,841667 61,322500
| ||
Elektrownia jądrowa Biełojarsk – rosyjska elektrownia jądrowa; druga w historii elektrownia jądrowa w Związku Radzieckim. Położona nieopodal miasta Biełojarsk, koło Jekaterynburga. Do 1990 roku pracował w niej reaktor typu RBMK.
Spis treści
Bloki energetyczne[edytuj | edytuj kod]
| Nr bloku | Blok 1 | Blok 2 | Blok 3 | Blok 4 |
|---|---|---|---|---|
| Typ | RBMK (LWGR) | RBMK (LWGR) | FBR (powielający) | FBR (powielający) |
| Model | AMB-100 | AMB-100 | BN-600 | BN-800 |
| Status | W trakcie demontażu | Wyłączony | Aktywny | W trakcie budowy |
| Dostawca | Minjażmasz | |||
| Właściciel | Ministerstwo Przemysłu i Energii Atomowej | Ministerstwo Przemysłu i Energii Atomowej | Rosenergoatom | Rosenergoatom |
| Operator | Rosenergoatom | Rosenergoatom | Rosenergoatom | Rosenergoatom |
| Data rozpoczęcia budowy | 1 czerwca 1958 | 1 stycznia 1962 | 1 stycznia 1969 | 18 lipca 2006 |
| Data osiąg. stanu kryt. | 1 września 1963 | 10 października 1967 | 26 lutego 1980 | ~2014[1] |
| Data włączenia do sieci | 26 kwietnia 1964 | 29 grudnia 1967 | 4 sierpnia 1980 | |
| Data trwałego wyłączenia | 1 stycznia 1983 | 1 stycznia 1990 | ||
| Moc elektryczna netto | 102 MW | 146 MW | 560 MW | 789 MW |
| Moc elektryczna brutto | 108 MW | 160 MW | 600 MW | 864 MW |
| Moc termiczna | 286 MW | 530 MW | 1470 MW | 2100 MW |
| Współczynnik wydajności | 74,1 % |
Historia[edytuj | edytuj kod]
Od początku działalności elektrownia ma charakter eksperymentalny, służący do testowania różnych rodzajów reaktorów jądrowych. Pierwszy z nich nie był przystosowany do pracy przemysłowej[2].
Drugi blok elektrowni był pierwszym blokiem z grafitowym reaktorem kanałowym przystosowanym do przemysłowej produkcji energii elektrycznej. Średnioroczna produkcja prądu elektrycznego w dwóch pierwszych blokach wynosiła, odpowiednio, 8,73 TWh i ok. 22,24 TWh.[2]
Pracujący w niej reaktor na neutrony prędkie, typu BN-600, jest największym tego rodzaju reaktorem na świecie. Jest jedynym reaktorem pracującym obecnie w elektrowni. Nie posiada osłony bezpieczeństwa. Trwa budowa bloku z reaktorem BN-800, a planowana jest budowa kolejnego bloku, z reaktorem BREST.
Usterki i awarie[edytuj | edytuj kod]
Pierwsza awaria w elektrowni wydarzyła się 21 grudnia 1967. Nastąpiło wtedy stopienie się prętów kontrolnych reaktora nr 1 i zablokowanie się ich. Ponieważ pręty nie odpowiadały na sygnały sterujące, postanowiono wyłączyć reaktor i ręcznie wyjąć zablokowane pręty. Uszkodzenia prętów zdarzały się okresowo w latach 1964-1979[2].
W 1977 nastąpiło stopienie się około połowy prętów paliwowych w reaktorze nr 2. Po około roku napraw, 31 grudnia 1978 w tym samym bloku nastąpił pożar. Wybuchł on w hali maszyn, przy zbiorniku oleju turbogeneratora. Spowodował spalenie się kabli i utratę kontroli nad reaktorem. Przy gaszeniu pożarów napromieniowanych zostało 8 osób.[2]
Zanieczyszczenie środowiska[edytuj | edytuj kod]
Według rosyjskich organizacji ekologicznych w wyniku eksploatacji bloków nr 1 i 2 najbardziej ucierpiał pobliski zbiornik Biełojarski, i połączona z nim rzeka Piszma. Zbiornik miał się stać miejscem nielegalnego pozbywania się odpadów radioaktywnych. Ekolodzy mówią, że zdeponowano tam odpadów o łącznej aktywności ponad 100 kiurów. Obfitość trytu w jeziorze ma być według nich 2-3 razy większa od tła[2].
Demontaż wyłączonych bloków[edytuj | edytuj kod]
W maju 2014 roku rozpoczął się proces rozbiórki dwóch pierwszych bloków elektrowni. Te prototypowe reaktory (AMB-100 i 200) zostały wyłączone w latach 80. XX wieku[1].
Paliwo jądrowe z obu reaktorów AMB jest przechowywane na miejscu (190 ton uranu w 5000 zestawów paliwowych) i na składowisku RT-1 ośrodka Maja (76 ton uranu 2200 zestawach paliwowych). Większość z nich uznawana jest za uszkodzone[3].
Ponieważ elementy paliwowe tych reaktorów mają unikalny kształt, na potrzeby ich obróbki powstaje specjalna linia przetwarzania. Wywóz paliwa ma się rozpocząć w ciągu kilku lat.[1] Trafią on najpewniej do zakładów w Krasnojarsku[3].
Rozbiórka bloków rozpoczęła się od demontażu turbogeneratora reaktora nr 1. Rozpoczęto też kompaktowanie radioaktywnych odpadów z obu bloków, np. wyposażenia, narzędzi, i ubrań. Trafią one potem do dalszego przetwarzania lub na składowisko docelowe[1].
Zburzenie budynków bloków nr 1 nr 2 planowane jest na rok 2032. Fazę demontażu elektrowni finansuje Rosenergoatom, operator elektrowni, będąca spółką zależną państwowej firmy Rosatom. Ponieważ w czasach Związku Radzieckiego nie odkładano pieniędzy na demontaż elektrowni, firma będzie musiała pokryć koszty operacji ze środków własnych i/lub państwowych. Dopiero od 1995 roku elektrownie jądrowe w Rosji prowadzą fundusz na przyszłe wydatki związane z kosztami likwidacji siłowni jądrowych[1].
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ a b c d e Dismantling of Beloyarsk units begins (ang.). World Nuclear News, 2014-05-13. [dostęp 2014-05-17].
- ↑ a b c d e Beloyarsk nuclear power plant (ang.). DecomAtom. [dostęp 2014-05-17].
- ↑ a b International Atomic Energy Agency. Spent Fuel Reprocessing Options. „IAEA Technical Documents”. IAEA-TECDOC-1587, s. 125. International Atomic Energy Agency. ISSN 1011-4289 ISSN 1011-4289 (ang.).
Bibliografia[edytuj | edytuj kod]
- World Nucelar Association – Beloyarsk-1 (ang.). [dostęp 2011-04-19].
- World Nucelar Association – Beloyarsk-2 (ang.). [dostęp 2011-04-19].
- World Nucelar Association – Beloyarsk-3 (ang.). [dostęp 2011-04-19].
- World Nucelar Association – Beloyarsk-4 (ang.). [dostęp 2011-04-19].
- World Nucelar Association – Beloyarsk-5 (ang.). [dostęp 2011-04-19].
