Elektryczna gitara hawajska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Elektryczna gitara hawajska, elektryczna gitara stalowa (ang. pedal steel guitar) to odmiana gitary hawajskiej[1].

Instrument o nazwie Pedal Steel Guitar (spolszczona nazwa - „gitara stalowa”), to chordofon spokrewniony z gitarą hawajską. Oba instrumenty łączy sposób wydobywania dźwięku, tzn. prawa ręka uzbrojona w pazurki szarpie struny skracane trzymanym w lewej ręce wałkiem stalowym zakończonym półkuliście.

Na tym w zasadzie analogie obu instrumentów praktycznie się kończą, gdyż pedal steel guitar , w przeciwieństwie do gitary hawajskiej posiada możliwość częściowego przekształcania podstawowego stroju instrumentu przez podwyższanie lub obniżanie stroju poszczególnych strun lub ich grup, co realizowane jest przez zamontowany w instrumencie mechanizm przestrajający uruchamiany przez grającego pedałami podłogowymi i dźwigniami kolanowymi, poprzez system cięgien i korb.

Instrument jest stosunkowo młody, gdyż swój obecny wygląd oraz znormalizowany system strojenia i przestrajania, posiada dopiero od lat 60. XX wieku. Pomysł Celestyna Hockbuckera z 1720 roku , udoskonalony przez Sebastiana Erarda w 1810 roku, harfowego mechanizmu przestrajającego stał się inspiracją dla mechanika Johna More z Winstead w Connecticut do zbudowania 1939 roku instrumentu będącego pierwowzorem gitary pedal steel. Po wielu latach obfitujących w przedziwne nieraz konstrukcje różnych firm z których wiodącymi były firmy Gibson i Bigsby instrument przybrał obecną formę gitary w układzie poziomym o najczęściej dwóch gryfach różniących się strojem, z których każdy ma po 10 strun. Do każdego z gryfów przyporządkowana jest odrębna grupa pedałów podłogowych zamocowanych na poprzecznym wsporniku pomiędzy przednimi nóżkami instrumentu i dźwigni kolanowych, pozwalających przestrajać ustalony strój.

Jeden z gryfów strojony jest w stroju E9 tzw. Nashwille Tune i charakteryzuje się on charakterystycznym typowym płynnym przejściem z akordu tonicznego poprzez równoległy molowy do subdominantowego. Brzmienie to jest doskonale znane z wielu nagrań muzyki amerykańskiej, nie tylko country, ale też folkowej i rockowej. Drugi gryf o stroju C6 stosowany w muzyce swingowej i jazzowej ma wspaniałe niskie „tłuste” brzmienie i możliwości budowania doskonale brzmiących akordów dysonansowych używanych w muzyce jazzowej.

Pedal steel guitar jest instrumentem szczególnie popularnym w USA, gdzie ok. kilkuset muzyków gra na nim na poziomie wirtuozowskim, utrzymując się m.in. z pracy sidemanów lub grając w zespołach popularnych gwiazd muzyki country. Swoje ambicje realizują wydając solowe płyty w niewielkich wytwórniach, prezentując na nich szeroki wachlarz stylów i gatunków od Bacha do free jazzu.

Przypisy

  1. Rodzaje gitar. eioba.pl. [dostęp 2017-05-08].

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]