Elektryczny moment dipolowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wektor \vec {p}

Elektryczny moment dipolowy jest to wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca dipol elektryczny. Dipol jest układem dwóch ładunków o tych samych wartościach bezwzględnych, ale przeciwnych znakach. Elektryczny moment dipolowy p dwóch punktowych ładunków o jednakowych wartościach q i przeciwnych znakach jest równy iloczynowi odległości między nimi i wartości ładunku dodatniego[1]:

\mathbf p = q \mathbf d

gdzie wektor d ma kierunek prostej łączącej ładunki i zwrot od ładunku ujemnego do dodatniego[2].

Elektryczny moment dipolowy można przyporządkować każdemu neutralnemu układowi wielu ładunków w przestrzeni (tzn. układowi, którego ładunek wypadkowy jest zerowy: \Sigma_i\ q_i = 0). Momentem dipolowym takiego układu jest wektor:

{\bold p}=\Sigma_i\ q_i{\bold r}_i,

gdzie:

{\bold r}_i jest wektorem położenia ładunku q_i.

Jednostką elektrycznego momentu dipolowego w układzie SI jest C·m. Do opisu momentów dipolowych cząsteczek w fizyce atomowej i chemii stosuje się także jednostkę debaj.

Gdy dipol o momencie dipolowym p znajduje się w polu elektrycznym o natężeniu E, to działa nań moment siły M:

{\bold M}={\bold p}\times{\bold E}.

Moment dipolowy jest drugim (po całkowitym ładunku układu) wyrazem w szeregu multipolowym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. D. Halliday, R. Resnick: Fizyka T2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1994. ISBN 83-01-09324-2.
  2. electric dipole moment, p (ang.) [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson: IUPAC. Compendium of Chemical Terminology („Gold Book”). Wyd. 2. Oksford: Blackwell Scientific Publications, 1997. Wersja internetowa: M. Nic, J. Jirat, B. Kosata: electric dipole moment, p (ang.), aktualizowana przez A. Jenkins. doi:10.1351/goldbook.E01929