Eliyahu Rips

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Eliyahu Rips
Илья Аронович Рипс
אליהו ריפס
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 12 grudnia 1948
Ryga
Zawód matematyk, wykładowca akademicki
Tytuł naukowy doktor
Alma Mater Uniwersytet Łotewski w Rydze
Uczelnia Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie
Stanowisko profesor

Eliyahu Rips, ros. Илья Аронович Рипс (Ilja Aronowicz Rips), hebr. אליהו ריפס, łot. Iļja Ripss (ur. 12 grudnia 1948 w Rydze) – łotewsko-izraelski matematyk zajmujący się geometryczną teorią grup, wykładowca akademicki, profesor Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie.

Życiorys[edytuj]

Urodził się 12 grudnia 1948 roku w Rydze. Studiował na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Uniwersytetu Łotewskiego w Rydze. Był pierwszym łotewskim studentem, który uczestniczył w międzynarodowej olimpiadzie matematycznej. Studia rozpoczął w wieku 15 lat, był zwolniony z egzaminów wstępnych[1].

W nocy 9 kwietnia 1969 roku oblał się naftą i usiłował dokonać samospalenia przed Pomnikiem Wolności w proteście przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. Został aresztowany i poddany badaniom psychiatrycznym. Rozpoznano u niego schizofrenię i poddano przymusowemu leczeniu w Ryskim Szpitalu Psychoneurologicznym. Po dwóch latach uznano go za wyleczonego i zwolniono[2].

W 1972 roku emigrował do Izraela. Na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie obronił pracę doktorską i w 1975 roku otrzymał tytuł doktora. Za dysertację został wyróżniony Nagrodą Aharona Katzira. W 1979 roku otrzymał Nagrodę Erdősa od Izraelskiego Towarzystwa Matematycznego. W 1994 roku uczestniczył w Międzynarodowym Kongresie Matematyków.

Prace Ripsa nad działaniami grupy na -drzewie spotkały się z uznaniem środowiska matematycznego[3].

Rips zajmuje się również analizą matematyczną tekstów biblijnych – w 1994 roku opublikował wspólnie z Witztumem i Rosenbergiem pracę, w której donosił o statystycznie częstszym występowaniu ciągów równoodległych liter (ang. equidistant letter sequences, ELS) w Księdze Wyjścia[4]. Na prace Ripsa i wsp. powoływał się później Drosnin, piszący o „kodzie Biblii[5].

Prace (wybór)[edytuj]

  • (1982) Subgroups of small cancellation groups[6]
  • (1994) Structure and rigidity in hyperbolic groups. I[7]
  • (1995) Canonical representatives and equations in hyperbolic groups[8]
  • (1997) Cyclic splittings of finitely presented groups and the canonical JSJ decomposition[9]
  • (2002) Isoperimetric and isodiametric functions of groups[10]
  • (2002) Isoperimetric functions of groups and computational complexity of the word problem[11]

Przypisy

  1. Virtual Exhibition team: Protests and Demands for Human Rights (ang.). W: The Aftermath of Prague Spring and Charter 77 in Latvia/the Baltics [on-line]. www.itl.rtu.lv/. [dostęp 2012-10-04].
  2. Lūse A. From social pathologies to individual psyches: psychiatry navigating socio-political currents in 20th-century Latvia. „History of Psychiatry”. 22 (1), s. 20–39, 2011. DOI: 10.1177/0957154X09351045. 
  3. D. Gaboriau, G. Levitt, F. Paulin. Pseudogroups of isometries of ℝ and Rips’ theorem on free actions on ℝ-trees. „Israel Journal of Mathematics”. 87 (1-3), s. 403–428, 1994. DOI: 10.1007/BF02773004. 
  4. Doron Witztum, Eliyahu Rips, Yoav Rosenberg. Equidistant Letter Sequences in the Book of Genesis. „Statistical Science”. 9 (3), s. 429-438, 1994. DOI: 10.1214/ss/1177010393. 
  5. Bible code. W: Robert Todd Carroll: The skeptic's dictionary : a collection of strange beliefs, amusing deceptions, and dangerous delusion. Hoboken, NJ: Wiley, 2003, s. 52-55. ISBN 0471272426.
  6. E. Rips, Subgroups of small Cancellation Groups, „Bulletin of the London Mathematical Society”, 14 (1), 1982, s. 45–47, DOI10.1112/blms/14.1.45, ISSN 1469-2120 (ang.).
  7. E. Rips, Z. Sela, Structure and rigidity in hyperbolic groups I, „Geometric & Functional Analysis GAFA”, 4 (3), 1994, s. 337–371, DOI10.1007/BF01896245, ISSN 1016-443X (ang.).
  8. E. Rips, Z. Sela, Canonical representatives and equations in hyperbolic groups, „Inventiones mathematicae”, 120 (1), 1995, s. 489–512, DOI10.1007/BF01241140, ISSN 0020-9910 (ang.).
  9. E. Rips, Z. Sela, Cyclic Splittings of Finitely Presented Groups and the Canonical JSJ Decomposition, „Annals of Mathematics”, 146 (1), 1997, s. 53–109, DOI10.2307/2951832, JSTOR2951832.
  10. Mark V. Sapir, Jean-Camille Birget, Eliyahu Rips, Isoperimetric and Isodiametric Functions of Groups, „Annals of Mathematics”, 156 (2), 2002, s. 345–466, DOI10.2307/3597195, JSTOR3597195.
  11. J.-C. Birget i inni, Isoperimetric Functions of Groups and Computational Complexity of the Word Problem, „Annals of Mathematics”, 156 (2), 2002, s. 467–518, DOI10.2307/3597196, JSTOR3597196.

Linki zewnętrzne[edytuj]