Elizabeth Blackburn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Elizabeth Helen Blackburn
Ilustracja
Ze złotym medalem AIC, 2012
Data i miejsce urodzenia 26 listopada 1948
Hobart
Zawód biolożka
Miejsce zamieszkania Stany Zjednoczone
Narodowość australijska i amerykańska
Alma Mater University of Melbourne

Uniwersytet w Cambridge

Uczelnia Uniwersytet Kalifornijski w San Francisco
Odznaczenia
NAS Award in Molecular Biology (1990)

FRS (1992) Australia Prize (1998) Harvey Prize (1999) Dickson Prize (2000) Heineken Prize (2004) Lasker Award Louisa Gross Horwitz Prize ASCB Public Service Award (2004) Meyenburg Prize (2006) L’Oréal-UNESCO Award for Women in Science (2008) Nagroda Nobla w fizjologii lub medycynie (2009) AIC Gold Medal (2012)

Strona internetowa
Elizabeth Blackburn w marcu 2009

Elizabeth Helen Blackburn (ur. 26 listopada 1948 w Hobart[1]) – amerykańska biolożka molekularna pochodzenia australijskiego, laureatka nagrody Nobla[1]. Zajmuje się telomerami i etyką medyczną.

Dzieciństwo[edytuj | edytuj kod]

Jej oboje rodzice byli lekarzami, miała siedmioro rodzeństwa, wcześnie zainteresowała się zwierzętami i przyrodą[2]. Kiedy była nastolatką, jej rodzina przeprowadziła się do Melbourne, a Blackburn uczęszczała do Melbourne High School[3].

Praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

Studiowała na University of Melbourne, gdzie uzyskała tytuł licencjata (1970) i magistra (1972) z biologii[3][4]. Za radą swoich profesorów wyjechała do Anglii, by tam podjąć dalsze studia[3]. Stopień doktora uzyskała w 1975 na University of Cambridge[1]. Odbyła staż postdoktorski z biologii molekularnej i komórkowej na Yale University w laboratorium dr. Josepha Galla w latach 1975-1977[1][3][4]. Wraz z nim odkryła strukturę molekularną telomeru. Odkrycie to opublikowali w artykule w 1978 roku[3]. Pracowała na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, a w 1990 roku objęła stanowisko profesora biologii i fizjologii na University of California, San Francisco[1].

Carol Greider i Elizabeth Blackburn

W 1980 Blackburn poznała Jacka Szostaka, który również badał telomery i który był zaintrygowany jej badaniami[1]. Oboje zaczęli badać telomery używając do tego drożdży i Tetrahymena[1]. W 1984 roku Blackburn i Greider odkryły telomerazę[1]. W następnych latach wraz ze współpracownikami badała wpływ stresu na telomerazy i telomery[5] ze szczególnym uwzględnieniem medytacji mindfulness[6][7].

Uhonorowanie[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku otrzymała, wraz z Carol W. Greider i Jackiem Szostakiem, Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny[1] za „odkrycie, jak zakończenia chromosomów są chronione przez struktury zwane telomerami oraz enzym telomerazę[2].

Blackburn została także wybrana członkinią Royal Society of London (1992) i zagraniczną współpracowniczką National Academy of Sciences (1993)[1]. Elizabeth Blackburn została nazwana jednym ze „100 najbardziej wpływowych ludzi” w 2007 przez Time[3].

Służyła w Radzie Prezydenta ds. Bioetyki od 2002 do 2004 roku[4]. Wspierała badania nad ludzkimi komórkami embrionalnymi, w przeciwieństwie do administracji Busha. Jej kadencje w Radzie zostały zakończone dyrektywą Białego Domu 27 lutego 2004 r.[8] Po tej decyzji wielu naukowców wyraziło oburzenie z powodu jej usunięcia[9].

Została wyróżniona honorowymi stopniami przez 11 uniwersytetów[4]. W 2008 roku została laureatką nagrody North American Laureate for L’Oreal-UNESCO For Women in Science[4]. Była prezeską Salk Institute od 2016[10], acz postanowiła odejść na emeryturę w 2018[11].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Ma męża nazwiskiem John W. Sedat i jednego syna – Benjamina (ur. 1986)[2][12][13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Elizabeth H. Blackburn | American molecular biologist and biochemist, „Encyclopedia Britannica” [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  2. a b c Elizabeth H. Blackburn - Facts - NobelPrize.org, NobelPrize.org [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  3. a b c d e f Elizabeth Blackburn, Ph.D. - Academy of Achievement, „Academy of Achievement” [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  4. a b c d e Administrator, Dr. Elizabeth Blackburn, biochemistry2.ucsf.edu [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  5. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Elissa S. Epel i inni, Dynamics of telomerase activity in response to acute psychological stress, „Brain, behavior, and immunity”, 24 (4), 2010, s. 531–539, DOI10.1016/j.bbi.2009.11.018, ISSN 0889-1591, PMID20018236, PMCIDPMC2856774 [dostęp 2018-08-31].
  6. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Elissa Epel i inni, Can Meditation Slow Rate of Cellular Aging? Cognitive Stress, Mindfulness, and Telomeres, „Annals of the New York Academy of Sciences”, 1172 (1), 2009, s. 34–53, DOI10.1111/j.1749-6632.2009.04414.x, ISSN 0077-8923, PMID19735238, PMCIDPMC3057175 [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  7. Tonya L. Jacobs i inni, Intensive meditation training, immune cell telomerase activity, and psychological mediators, „Psychoneuroendocrinology”, 36 (5), 2011, s. 664–681, DOI10.1016/j.psyneuen.2010.09.010, ISSN 0306-4530 [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  8. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Elizabeth Blackburn, Janet Rowley, Reason as Our Guide, „PLoS Biology”, 2 (4), 2004, e116, DOI10.1371/journal.pbio.0020116, ISSN 1545-7885, PMID15024408, PMCIDPMC359389 [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  9. USATODAY.com - Scientists rally around stem cell advocate fired by Bush, usatoday30.usatoday.com [dostęp 2018-08-31].
  10. Nobel laureate Elizabeth Blackburn named Salk Institute president - Salk Institute for Biological Studies, „Salk Institute for Biological Studies” [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  11. Nobel laureate will step down from leading embattled Salk Institute, „Science | AAAS”, 21 grudnia 2017 [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  12. Blackburn Gets Personal, Reflects on Path Leading Up to Nobel Prize, UC San Francisco [dostęp 2018-08-31] (ang.).
  13. Denise Grady, Elizabeth Blackburn: Molecular Biologist Charts Her Own Course [dostęp 2018-08-31] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]