Emeryk Hutten-Czapski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Emeryk Zachariasz Mikołaj Seweryn Hutten-Czapski
Ilustracja
Akwaforta, W.A. Bobrow, 1876
Herb
Odmiana hrabiowska herbu Leliwa nadana Emerykowi w Rosji w 1874
Data i miejsce urodzenia 17 października 1828
Stańków
Data i miejsce śmierci 23 lipca 1896
Kraków
Ojciec Karol Czapski
Matka Fabianna Obuchowiczówna
Żona

Elżbieta Karolina von Meyendorff

Dzieci

1. Karol 2. Jerzy 3. Elżbieta

Cmentarz Rakowicki
Grób Emeryka Hutten-Czapskiego

Emeryk Zachariasz Mikołaj Seweryn Hutten-Czapski herbu Leliwa, hrabia (ur. 17 października 1828 w Stańkowie k. Mińska Litewskiego, zm. 23 lipca 1896 w Krakowie)[1]kolekcjoner, numizmatyk, uczony.

Życiorys[edytuj]

Syn Karola Józefa Czapskiego, szambelana Króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego i Fabianny Obuchowiczówny. Pochodził od Franciszka Stanisława Kostki Czapskiego, w czasach I Rzeczypospolitej ostatniego wojewody chełmińskiego, był potomkiem najzamożniejszej linii Czapskich, która odziedziczyła część dóbr radziwiłłowskich na Białorusi i Wołyniu i przeniosła się tam z b. Prus Królewskich. Po studiach w Petersburgu Czapski wstąpił do rosyjskiej służby państwowej, w której osiągnął wysokie stanowiska: szambelan dworu, tajny radca (1863-1864) gubernator Nowogrodu Wielkiego, generalny dyrektor departamentu leśnego w ministerstwie dóbr państwa rosyjskiego, 1865 wicegubernator Petersburga. W roku 1874 władze rosyjskie zezwoliły na dołączenie przydomka „Hutten” (zob. Bogdan Hutten-Czapski, rodzina) do nazwiska i uznały hrabiowski tytuł nadany rodzinie 100 lat przedtem w Prusach. Czapski opuścił służbę państwową w r. 1879 i przeniósł się do swego majątku Stańkowa, gdzie przez lata gromadził swą kolekcję monet ruskich i polskich, medali i orderów, banknotów, grafik rosyjskich i polskich, militariów, szkła, tkanin, obrazów i starodruków. W roku 1894 przeniósł się wraz z kolekcjami do Krakowa. Po jego śmierci rodzina stworzyła dla kolekcji Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego w Krakowie, w r. 1903 przekazała zbiory miastu (obecnie: część Muzeum Narodowego w Krakowie). Jego pięciotomowa praca o polskich monetach ma do dziś podstawową wartość źródłową.

Z żoną Elżbietą Karoliną von Meyendorff (1833-1916) hrabia Emeryk miał czwórkę dzieci: Zofię, Karola (1860 – 1904), prezydenta Mińska, Jerzego (1861- 1930) i Elżbietę. Wnukami Emeryka Czapskiego byli Józef Czapski i Maria Czapska oraz poseł Emeryk August Hutten-Czapski[2], prawnukiem – Janusz Przewłocki.

Został pochowany w Krakowie na Cmentarzu Rakowickim, w kwaterze 45[3].

Prace Emeryka Hutten-Czapskiego[edytuj]

  • Udielnyja, wielikokniażeskija i carskija diengi driewniej Rossiji, St. Petersburg 1871
  • Catalogue de la collection des médailles et monnaies polonaises, tom 1 – 5, Kraków 1871-1916
  • Spis rycin przedstawiających portrety przeważnie polskich osobistości, Kraków 1901
  • Przewodnik po Muzeum hrabiego Emeryka Hutten-Czapskiego, Kraków 1902

Przypisy

  1. Emeryk hrabia Hutten-Czapski (1828-1896) (pol.). Towarzystwo Przyjaciół Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego. [dostęp 2009-11-30].
  2. Emeryk Hutten-Czapski Jr (pol.). Towarzystwo Przyjaciół Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego. [dostęp 18 lutego 2009].
  3. Karolina Grodziska-Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803-1939). Wyd. II. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 103. ISBN 83-08-01428-3.

Bibliografia[edytuj]

  • Polski Słownik Biograficzny, tom IV, Kraków 1938
  • Maria Kocójowa, Pamiątkom ojczystym ocalonym z burzy dziejowej, Kraków 1978
  • Tadeusz Kałkowski, Tysiąc lat monety polskiej, Kraków 1981

Linki zewnętrzne[edytuj]