Emil Buras

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Emil Buras
Ilustracja
Fotografia nagrobna Emila Burasa
porucznik porucznik
Data urodzenia 10 października 1924
Data śmierci 15 maja 2013
Przebieg służby
Siły zbrojne ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 6 Pomorska Dywizja Piechoty: 14 Pułk Piechoty
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (front wschodni: przełamanie Wału Pomorskiego, bitwa o Kołobrzeg, forsowanie Odry)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie
Odznaka Zasłużony dla SFA Odznaka „Zasłużony dla Sanoka”

Emil Buras (ur. 10 października 1924, zm. 15 maja 2013) – pracownik branży motoryzacyjnej związany z Sanokiem, mistrz ślusarstwa, żołnierz ludowego Wojska Polskiego, porucznik w stanie spoczynku Wojska Polskiego III RP, działacz kombatancki.

Życiorys[edytuj]

Emil Buras (po lewej z wiązanką kwiatów) podczas uroczystości Święta Konstytucji 3 maja (2012)
Grobowiec Emila Burasa

Urodził się w 1924 jako jedno z trojga dzieci Karola (kowal, działacz ruchu robotniczego i socjalistycznego w sanockiej fabryce, członek Rady Powiatowej Kasy Chorych w Sanoku[1] w okresie II RP, po II wojnie światowej pełnomocnik przy parcelacji ziem). Przez całe życie był związany z dzielnicą Posada w Sanoku[2].

Podczas II wojny światowej 2 sierpnia 1944 był świadkiem pożaru na terenie Fabryki Gumy w Sanoku i jednym z pomagających ofiarom[3][4]. Po nadejściu w sierpniu 1944 frontu wschodniego do miasta zgłosił się do ludowego Wojska Polskiego w listopadzie 1944. W Przemyślu został żołnierzem 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty[2], przydzielonym do 14 Pułku Piechoty, jako szeregowy w baterii moździerzy. Od końca grudnia 1944 odbywał szlak bojowy przez Warszawę na północny-zachód. Na początku 1945 brał udział w walkach o przełamanie Wału Pomorskiego, w marcu 1945 uczestniczył w bitwie o Kołobrzeg[5], następnie w kwietniu 1945 w forsowaniu Odry[6]. Służył na stanowisku ładowniczego. 3 maja 1945 dotarł wraz z pułkiem do brzegów rzeki Łaba koło Sandau. Tam, po zakończeniu walk brał udział w defiladzie[7]. Wraz nim w wojsku służyli wówczas jego znajomi z Sanoka, np. krewny Jan Senuś[8], Franciszek Harłacz, Władysław Gąsiorowski[9]. Po zakończeniu działań wojennych przebywał w miejscach stacjonowaniach przemianowanego 14 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty. Zakończył służbę 15 lipca 1945 w Żywcu. 30 kwietnia 1947 został zdemobilizowany w stopniu kaprala.

W okresie PRL pracował na stanowisku instruktora w Powiatowym Zarządzie Samopomocy Chłopskiej, później był zaopatrzeniowcem w Zjednoczeniu Państwowych Gospodarstw Rolnych. Następnie został zatrudniony w Sanockiej Fabryce Autobusów „Autosan”, gdzie pracował na stanowisku ślusarza, zaś po zdobyciu dyplomu mistrza tego fachu sprawował stanowisko kontrolera jakości. Na początku lat 60. wstąpił do PZPR. Od 1 września 1966 pełnił funkcję kierownika Zakładowego Domu Kultury w Sanoku. W listopadzie 1971 został zastępcą kierownika działu socjalnego w Autosanie. W 1975 obchodził jubileusz 35-lecia pracy zawodowej[10], a w 1980 obchodził jubileusz 40-lecia pracy w sanockim zakładzie[11]. Do początku lat 80. pracował w SFA jako ślusarz w wydziale produkcji urządzeń specjalistycznych[12]. Odszedł na emeryturę w 1981.

Działał także na polu politycznym i społecznym. Do 1952 był członkiem Komisji Rolnictwa Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku[13]. Sprawował mandat radnego MRN w Sanoku: w kadencji 1954-1958 i został odwołany z tej funkcji w październiku 1956 z powodu nieuczestniczenia w sesjach[14]. Był śpiewakiem-amatorem.

Pełnił funkcję prezesa Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych w Sanoku[15], od 2009 wiceprezesa[16], a od 2011 prezesa[17] koła powiatowego Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Sanoku[2][18][19][20][21][22]. Do końca życia był w stopniu porucznika rezerwy w stanie spoczynku[23].

Imię 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty nadano Gimnazjum nr 4 w Sanoku przy ulicy Jana Pawła II w dzielnicy Wójtostwo. Emil Buras odwiedzał tę szkołę z prelekcjami[24].

Zmarł 15 maja 2013[25]. Został pochowany na Cmentarzu Posada w Sanoku 18 maja 2013[26].

Od 1949 jego żoną była Krystyna z domu Kopczak (1933-2007), z którą miał troje dzieci, w tym Łucję.

Odznaczenia i ordery[edytuj]

Przypisy

  1. 19. Ogłoszenie. Wyniki wyborów do Rady Powiatowej Kasy Chorych w Sanoku. „Lwowski Dziennik Wojewódzki”, s. 20, Nr 1 z 2 stycznia 1929. 
  2. a b c Marian Struś. Prawdziwy patriota. „Tygodnik Sanocki”, s. 8, Nr 19 (1118) z 17 maja 2013. 
  3. Jolanta Ziobro. Pomnik dla spalonych żywcem. „Tygodnik Sanocki”, s. 4, Nr 3 (1102) z 18 stycznia 2013. 
  4. Jolanta Ziobro. Żywe pochodnie. „Tygodnik Sanocki”, s. 14, Nr 3 (1102) z 18 stycznia 2013. 
  5. Bartosz Błażewicz. Patriotyczny hołd dla kombatantów. „Tygodnik Sanocki”, s. 3, Nr 12 (1010) z 25 marca 2011. 
  6. Andrzej Brygidyn. Z frontów II wojny światowej (II). Ślubuję Ci polskie morze. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 27 (227) z 1-10 października 1981. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  7. Marian Struś. Mamo, tato, wojsko do Sanoka wróciło!. „Tygodnik Sanocki”, s. 8, Nr 40 (1089) z 12 października 2012. 
  8. Andrzej Brygidyn. Nieznane życiorysy. „Podkarpacie”, s. 16, Nr 20 z 14 maja 1981. 
  9. Marian Struś. Życiorysy pracą pisane. Władysław Gąsiorowski. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 5, Nr 31 (196) z 1-10 listopada 1980. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  10. Franciszek Hamerski. Życiorysy pracą pisane. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 9 (28) z 1-15 maja 1975. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  11. Nasi jubilaci. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 11 (176) z 10-20 kwietnia 1980. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  12. Ludzie pracy o problemach wynikających z obrad VIII Zjazdu. Efektywna praca – wyższa jakość wyrobów. „Nowiny”, s. 1, Nr 35 z 14 lutego 1980. 
  13. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 139, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  14. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 146, 154-155, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  15. Działalność Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego. zwir.org.pl. [dostęp 2015-09-17].
  16. Nowy zarząd kombatantów. „Tygodnik Sanocki”, s. 5, Nr 26 (920) z 26 czerwca 2009. 
  17. Buras nowym prezesem. „Tygodnik Sanocki”, s. 2, Nr 14 (1012) z 8 kwietnia 2011. 
  18. Obchody 68 rocznicy Operacji Karpacko – Dukielskiej. zarszyn.pl, 2012-10-10. [dostęp 2015-09-17].
  19. Obchody Święta Niepodległości w Gminie Baligród. baligrod.pl, 2011-11-14. [dostęp 2015-09-17].
  20. Obchody Święta Niepodległości w Gminie Baligród. baligrod.pl, 2012-11-09. [dostęp 2016-01-09].
  21. Marian Struś. Smutek, mimo zwycięstwa. „Tygodnik Sanocki”, s. 10, Nr 18 (1067) z 11 maja 2012. 
  22. Marian Struś. Mamo, tato, wojsko do Sanoka wróciło!. „Tygodnik Sanocki”, s. 1, Nr 40 (1089) z 12 października 2012. 
  23. Marian Struś. Emil Buras. Nekrologi. „Tygodnik Sanocki”, s. 3, 7, Nr 20 (1119) z 24 maja 2013. 
  24. Cykl spotkań z.... gim4.sanok.biz, 2009-04-03. [dostęp 2015-09-17].
  25. Aneta Wielgosz: Odszedł znany sanocki kombatant – Emil Buras. isanok.pl, 2013-05-16. [dostęp 2015-09-17].
  26. Zmarł wielki patriota!. esanok.pl, 2013-05-17. [dostęp 2015-09-17].
  27. Arnold Andrunik: Rozwój i działalność Związku Bojowników o Wolność i Demokrację na Ziemi Sanockiej w latach 1949-1984. Sanok: 1986, s. 127.
  28. M.P. z 1954 r. Nr 98, poz. 1199
  29. Odznaczeni w dniu Święta Odrodzenia. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 10 z 1-15 sierpnia 1974. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  30. M.P. z 2000 r. Nr 6, poz. 135
  31. Stanisław Janczura. Spotkanie z kombatantami. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, Nr 14 (33) z 15-31 lipca 1975. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  32. Wysokie odznaczenia dla wieloletnich działaczy sportowych i kulturalnych. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 5, Nr 23 (68) z 1-15 grudnia 1976. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  33. W 40 rocznicę LWP. Spotkanie „autosanowców” – weteranów walk o wolność kraju. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 30 (286) z 1-10 listopada 1983. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  34. Bartosz Błażewicz. Patriotyczny hołd dla kombatantów. „Tygodnik Sanocki”, s. 3, Nr 12 (1010) z 25 marca 2011. 
  35. Uroczystość 65. rocznicy Wielkiej Wojny Ojczyźnianej z lat 1941 – 1945. jedlicze.pl, 2011-04.22. [dostęp 2015-09-17].

Bibliografia[edytuj]