Emilia Sczaniecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Portret Emilii Sczanieckiej
Emilia Sczaniecka w starszym wieku
Głaz Pamięci. Wśród bohaterek Powstania Listopadowego w tym miejscu uhonorowanych jest Emilia Sczaniecka. Fot.Alina Zienowicz

Emilia Sczaniecka herbu Ossoria[1](ur. 20 maja 1804 w Brodach w Wielkopolsce, zm. 11 maja 1896 w Pakosławiu) – polska działaczka społeczna i narodowościowa[2].

Życiorys[edytuj]

Urodziła się w Brodach[2]. Pochodziła z zamożnej rodziny ziemiańskiej. Otrzymała wysokie, jak na tamte czasy, wykształcenie.

Po wybuchu powstania listopadowego wyjechała do Warszawy, gdzie wsławiła się jako organizatorka pomocy medycznej dla żołnierzy polskiej armii. Ukrywała emisariuszy i wspierała potrzebujących materialnie. Skazana za to przez rząd pruski na więzienie i kary finansowe, została ułaskawiona przez króla. Później była także filantropką, animatorką działań narodowościowych i feministycznych w zaborze pruskim. W latach 1840-1896 była właścicielką Pakosławia[2].

W czasie powstania wielkopolskiego schronienia potrzebującym udzielała w Śremie, Miłosławiu i Wrześni.

Była założycielką pierwszego w Wielkopolsce Stowarzyszenia Kobiet oraz instytucji Pomocy naukowej dla ubogich dziewcząt w Poznańskiem i Prusach Zachodnich.

Działała też podczas powstania styczniowego[2]. Sławę zyskała jako siostra miłosierdzia, gorliwa opiekunka Towarzystwa Pomocy Naukowej.

Jej dom w Pakosławiu koło Nowego Tomyśla był długo ważnym ośrodkiem narodowym. Zmarła tam 11 maja 1896[2]. Pogrzeb Emilii Sczanieckiej był ważnym wydarzeniem patriotycznym: kondukt miał długość 12 km[2]. Została pochowana na dziedzińcu kościoła w Michorzewie[2].

Upamiętnienie[edytuj]

Uhonorowana m.in. ulicą oraz parkiem swojego imienia w Krakowie, Ostrowie Wielkopolskim, Poznaniu, Łodzi, Gorzowie Wielkopolskim a także w Szczecinie i w Nowym Tomyślu.

Mają ją jako swą patronkę następujące placówki oświatowe:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. Złota księga szlachty polskiej, r. I, Poznań 1879, s. 261-268.
  2. a b c d e f g Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 436-437. ISBN 83-7079-589-7.
  3. Zespół Szkół im. Emilii Sczanieckiej w Pniewach. BIP gminy Pniewy. [dostęp 23 listopada 2014].