Emma Ostaszewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Emma Honorata Ida Ostaszewska
Ilustracja
Emma Ostaszewska ok. 1850 r.
Herb
Rodzina Załuscy
Data i miejsce urodzenia 13 sierpnia 1831
Memel
Data i miejsce śmierci 1 marca 1912
Wzdów
Ojciec Karol Załuski
Matka Amelia z Ogińskich
Mąż

Teofil Ostaszewski

Dzieci

Maria Amelia Ostaszewska
Adam Ostaszewski
Stanisław Ostaszewski
Kazimierz Ostaszewski

Emma Honorata Ida z Załuskich Ostaszewska (ur. 13 sierpnia 1831 Memel, zm. 1 marca 1912 Wzdów) – działaczka społeczna i patriotyczna, pianistka, właścicielka dóbr ziemskich we Wzdowie i Klimkówce.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Emma hr. Załuska w 1848 r.
Podpis z 1866 r.
Trzy mazurki dedykowane Emmie Ostaszewskiej przez Karola Załuskiego
Emma Ostaszewska ok. 1870 r.

Urodziła się 13 sierpnia 1831 w Memlu w Prusach Wschodnich jako córka hrabiego Karola Załuskiego i Amelii z książąt Ogińskich. Jej ojciec wziął udział w powstaniu listopadowym 1830-31 organizując ruch polski na Litwie; po upadku powstania i konfiskacie dóbr w zaborze rosyjskim zmuszony był emigrować; uzyskał od władz austriackich prawo zamieszkania na terenach polskich zajętych w rozbiorach przez Austrię, gdzie przeniósł się wraz żoną do przejętego po ojcu majątku w Iwoniczu.

Rodzice zapewnili jej wszechstronne wykształcenie. Po dziadku, Michale Kleofasie Ogińskim, znanym kompozytorze polonezów, odziedziczyła talent muzyczny; po babce, Włoszce Marii de Neri, zamiłowanie do śpiewu. Grę na fortepianie szkoliła pod okiem znanych pedagogów, m.in. wirtuoza fortepianu i dyrygenta Karola Mikulego. Biegle władała kilkoma językami. Utrzymywała szerokie kontakty towarzyskie.

Po ślubie w Wiedniu w 1849 roku z Teofilem Ostaszewskim[1] zamieszkała w majątku ziemskim Ostaszewskich we Wzdowie. Doczekała się czworga dorosłych dzieci: Marii, Adama, Stanisława i Kazimierza (troje pozostałych jej dzieci zmarło w dzieciństwie).

Angażowała się w działalność patriotyczną. W czasie powstania styczniowego 1863 roku aktywnie włączyła się pomoc dla powstańców. Organizowała zbiórkę bandaży i ubrań dla powstańcow. Współdziałała w akcji pomocy dla powstańców z Lucyną Urbańską, właścicielką majątku ziemskiego w Haczowie.[2]. Zbierała również fundusze dla powstania, organizując loterie fantowe.[3] Po upadku powstania styczniowego zaangażowała się w organizowanie pomocy dla uchodźców z zaboru rosyjskiego dając im schronienie we dworze we Wzdowie i ukrywając przed władzami austriackimi.

Jej gra na fortepianie była powszechnie podziwiana. Grała w gronie przyjaciół i znajomych. Piętnaście lat młodsza od niej pamiętnikarka Anna z Działyńskich Potocka z Rymanowa zapisała we wspomnieniach, że "cudownie grała Chopina"[4].

Zachowała się jej korespondencja w jęz. francuskim z bratem, Michałem Załuskim.[5]

Zmarła 1 marca 1912 we Wzdowie w wieku 80 lat. Z czworga jej dzieci najstarsza córka Maria Ostaszewska wyszła za mąż za Augusta hr. Dzieduszyckiego, syn Adam Ostaszewski był konstruktorem lotniczym, Stanisław Ostaszewski - przemysłowcem i najmłodszy Kazimierz Ostaszewski - hodowcą koni wyścigowych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gothaisches Genealogisches Taschenbuch der Gräflichen Häuser, t. 49, 1876, s. 918
  2. W dniu 30 marca 1863 roku w liście wysłanym ze Wzdowa do brata, Michała Załuskiego, Emma Ostaszewska pisała: "J’ai été chargée d’une quête féminine dans le Cercle de Sanok; cela ne se refuse pas. J’ai donc été obligée de charger à mon tour ou plutôt de trouver une remplaçante dans chaque district, comme il y en a 11 dans le Sanockie" (tłumaczenie: Powierzono mi organizację zbiórki [na rzecz powstańców] w obwodzie sanockim. Takiej prośbie się nie odmawia. Dlatego musiałam znaleźć sobie zastępczynie w każdym z jedenastu dystryktów obwodu sanockiego). Listy Emmmy Ostaszewskiej do brata, Michała Załuskiego, z lat 1837-1868, k. 78-80, Biblioteka Narodowa w Warszawie, Dział Rękopisów, Rps akc. 13757 (opublikowane na stronie https://polona.pl).
  3. Pamiątka odnowienia i poświęcenia kościoła żółkiewskiego dnia 12 września 1867, Lwów 1868, s. 108
  4. Anna z Działyńskich Potocka, "Mój pamiętnik", wyd. PAX, Warszawa 1973, s. 336
  5. Listy Emmmy Ostaszewskiej do brata, Michała Załuskiego, z lat 1837-1868, Biblioteka Narodowa w Warszawie, Dział Rękopisów, Rps akc. 13757 (opublikowane na stronie https://polona.pl).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Wspomnienia o rodzinie Załuskich x XIX stuleciu", Kraków 1907
  • Hieronim Wysocki: Przemówiły stare listy. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1986. ISBN 83-08-01210-8.
  • Dziennik Emmy Ostaszewskiej z lat 1865-1866 zob: Inwentarz rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. T. 17. Wrocław: 2000, s. 106. ISBN 83-7095-044-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]