Entoloma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dzwonkówka
Ilustracja
Dzwonkówka wiosenna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina dzwonkówkowate
Rodzaj dzwonkówka
Nazwa systematyczna
Entoloma P. Kumm
Führer für Pilzfreunde (Zwickau): 23, 97 (1871)
Typ nomenklatoryczny
Entoloma sinuatum (Bull.) P. Kumm. 1871

Entoloma P. Kumm. (dzwonkówka) – rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi według Index Fungorum[1].

Nazwę polską podał Stanisław Chełchowski w 1898 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były pod takimi nazwami zwyczajowymi jak: delikatka, rumieniak, wieruszka, bedłka, kołpak, rumieniaczek, dzwoniak[2]. Synonimów naukowych jest 25[3]:

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Grzyby kapeluszowe. Kapelusze nagie, rzadziej łuseczkowate lub włókniste, przeważnie higrofaniczne. Trzon przeważnie osadzony w środku. Blaszki w stanie dojrzałym różowo połyskujące, różnie przyrośnięte. Wysyp zarodników cielistoróżowy. Zarodniki kanciaste. Trama blaszek regularna (strzępki biegną równolegle). Wiele gatunków trujących[4]. U niektórych gatunków występują cheilocystydy, u niektórych bak cystyd. Niektóre strzępki (zwłaszcza w skórce i bezpośrednio pod nią) są wybarwione – zawierają pigment wewnątrzkomórkowy, lub w ścianie komórkowej, czasami inkrustacje[5].

Większość gatunków to saprotrofy, ale ostatnio stwierdzono, że niektóre tworzą ektomikoryzę[5].

Gatunki występujące w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Uwzględniono tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie[10]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[2] (z wyjątkiem gat. później dodanych)[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Index Fungorum [dostęp 2013-10-20] (ang.).
  2. a b c Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1
  3. Species Fungorum [dostęp 2013-10-20] (ang.).
  4. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 228. ISBN 83-7404-513-2.
  5. a b Flora Agaricina Neerlandica. Critical monographs on the families of agarics and boleti occuring in the Netherlands. 1988, 1: Entolomataceae. 1:1-192
  6. M. Halama, Entoloma albotomentosum (Agaricales, Basidiomycota), a species new to Poland, „Acta Mycologica”, 46, 2011, s. 129-136 [zarchiwizowane z adresu 2013-12-12] (ang.).
  7. Projektowany Turnicki Park Narodowy [dostęp 2018-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-12-17].
  8. Marcin Stanisław Wilga, Mirosław Wantoch-Rekowski, Nowe stanowisko Entoloma chytrophilum w Lasach Oliwskich (Trójmiejski Park Krajobrazowy, Pomorze Gdańskie), „Przegląd Przyrodniczy”, 2, XXIV, Klub Przyrodników, 2013, s. 43-48 (pol.).
  9. J. Nita, M. Stefaniak, Entoloma jahnii, a rare species in Europe, „Acta Mycologica”, 45, 2010, s. 157-162 [zarchiwizowane z adresu 2013-12-12] (ang.).
  10. Index Fungorum (gatunki) [dostęp 2013-10-20] (ang.).