Entuzjastki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Entuzjastki – pierwsza polska grupa feministyczna, działająca w Warszawie w latach 1830-1850[1].

Program[edytuj | edytuj kod]

Członkinie grupy dążyły z jednej strony do zwiększenia aktywności kobiet w życiu publicznym, z drugiej zaś do samorealizacji. Kluczowe dla osiągnięcia obu tych celów były zdaniem Entuzjastek edukacja i niezależność ekonomiczna – w owych czasach rzadko dostępne kobietom. Entuzjastki prowadziły działalność publicystyczną, edukacyjną i polityczną, wychodząc z założenia, że emancypacja kobiet jest nierozdzielna z emancypacją narodu, prowadziły także działalność konspiracyjną. Entuzjastki stanowiły również grupę towarzyską, powiązaną stosunkami przyjaźni i miłości, opierającą swoje wspólne działania na tak zwanym „posiestrzeniu”, czyli siostrzeństwie. Swoje poglądy Entuzjastki wyrażały w debatach publicznych i na łamach pism opiniotwórczych: „Pierwiosnka” (1838-1843), „Pielgrzyma” (1842-1846) i „Przeglądu Naukowego” (1842-1848).

Członkinie[edytuj | edytuj kod]

Grupa skupiała się wokół postaci Narcyzy Żmichowskiej. Do Entuzjastek należały ponadto: Emilia Gosselin, Wiktoria Lewińska, Zofia Mielęcka-Węgierska, Bibianna Moraczewska, Faustyna Morzycka, Kryspina Siewielińska-Stelmowska, Anna z Sokołowskich Skimborowiczowa, Wincenta Zabłocka, Paulina Zbyszewska i Kazimiera Ziemięcka[2][1].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Swoim nowatorskim programem Entuzjastki wyprzedziły nowoczesny ruch kobiecy. Żądały dla kobiet pełni ludzkich praw – społecznych, politycznych, obyczajowych – i nie bały się z tych praw korzystać. Wypracowały standardy kobiecej edukacji, obejmujące nauczanie geografii, nauk przyrodniczych, arytmetyki, historii i języków obcych, służące samodzielności myślenia i życia. Było to radykalne zerwanie z ideą kształcenia panien – przyszłych żon i pań domu, których wiedza ograniczała się do prowadzenia gospodarstwa i służenia mężowi.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Agnieszka Mrozik: Z nich my wszystkie: Entuzjastki o kwestii kobiecej i narodowej. 2008.
  2. Anna Holnicka-Szulc, Joanna Dubrawska: Żmichowska, entuzjastka wiedzy. 2005.
  3. Piotr Chmielowski: Autorki polskie wieku XIX. Studium literacko-obyczajowe. Warszawa: 1885.
  4. M. Romankówna: Sprawa Entuzjastek. T. zeszyt 2. Pamiętnik Literacki, 1957.
  5. Aneta Górnicka-Boratyńska: Chcemy całego życia. Antologia polskich tekstów feministycznych z lat 1870-1939. Warszawa: 1999.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]