Eparchia brzeska i kobryńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Eparchia brzeska i kobryńska
Брестская и Кобринская епархия
Ilustracja
Sobór św. Szymona w Brześciu
Państwo  Białoruś
Siedziba Brześć
224000 Беларусь, г.Брест, ул.Советских пограничников, 35

Тел. +375 (162) 20-13-59; e-mail: orthodox-brest@yandex.ru

Data powołania 6 marca 1839;
marzec 1941;
31 stycznia 1990
Data zamknięcia 1900;
1948;
funkcjonuje nadal
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Egzarchat Białoruski
Sobór św. Szymona w Brześciu
Biskup diecezjalny arcybiskup brzeski i kobryński
Jan (Choma)
Dane statystyczne (2012)
Liczba kapłanów 190
Liczba dekanatów 9 (w 2015)[1]
Liczba parafii 194
Liczba klasztorów 4
Położenie na mapie obwodu brzeskiego
Położenie na mapie Białorusi
Ziemia52°05′06,904″N 23°41′27,002″E/52,085251 23,690834
Strona internetowa
Eparchia brzeska i kobryńska na tle podziału administracyjnego Egzarchatu Białoruskiego

Eparchia brzeska i kobryńskaeparchia Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego obejmująca Brześć i obszar dzisiejszych rejonów obwodu brzeskiego: brzeskiego, drohiczyńskiego, kamienieckiego, kobryńskiego, małoryckiego, prużańskiego i żabineckiego. Katedralnym soborem diecezji jest sobór św. Szymona w Brześciu, zaś konkatedrąsobór św. Aleksandra Newskiego w Kobryniu.

W 2012 r. eparchia liczyła 194 parafie i 204 duchownych (w tym 190 prezbiterów, 14 diakonów).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Patriarchat Konstantynopolitański[edytuj | edytuj kod]

Eparchia brzeska i kobryńska nawiązuje do tradycji chrztu Rusi i diecezji działającej na terenie ziemi brzeskiej, leżącej wówczas w księstwie turowskim[2]. W połowie XII w. wraz z przejściem Brześcia pod władzę książąt halicko-wołyńskich tutejsi prawosławni znaleźli się pod jurysdykcją biskupów halicko-włodzimierskich, używających tytułu biskupów włodzimiersko-wołyńskich i brzeskich. Brzeska cerkiew św. Mikołaja zaczęła pełnić funkcje centrum protopopii. Tu odbyły się m.in. synody biskupów ruskich z udziałem niższego duchowieństwa i świeckich (sobory) w 1590, 1594, 1596. W efekcie ostatniego z nich doszło do unii brzeskiej, której jednym z głównych architektów był ówczesny biskup włodzimierski i brzeski Hipacy Pociej. Zlikwidowano wówczas eparchię prawosławną, a w jej miejsce utworzono unicką diecezję włodzimierską, która przejęła większość parafii i cerkwi poprzedniej diecezji prawosławnej. Miejscowi dyzunici, wśród których czołową rolę odgrywały brzeskie bractwa cerkiewne oraz Atanazy Brzeski, ihumen monasteru św. Symeona, uznawali zwierzchnictwo prawosławnych biskupów łuckich, mohylewskich i mińskich.

Patriarchat Moskiewski[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozejmu w Andruszowie i pokoju Grzymułtowskiego prawosławni w Rzeczypospolitej Obojga Narodów znaleźli się pod protektoratem Rosji, a w 1686 patriarcha Konstantynopola oficjalnie uznał przejęcie jurysdykcji nad nimi przez Patriarchat Moskiewski. Tymczasem w ramach greckokatolickiej diecezji włodzimierskiej w 1765 utworzono biskupstwo brzeskie, które po III rozbiorze Rzeczypospolitej (1795) i podziale terytorium diecezji włodzimiersko-brzeskiej między monarchię Habsburgów, Imperium Rosyjskie i Królestwo Prus zostało skasowane. W 1798 powołano jednak samodzielną unicką diecezją brzeską.

Rosyjska polityka likwidowania Kościoła unickiego spowodowała, że diecezja brzeska częściowo (1808), a następnie całkowicie (1828) weszła w skład diecezji wileńskiej. Po synodzie połockim i likwidacji unii brzeskiej w guberniach zachodnich w 1839 wszystkich unitów na tych terenach podporządkowano Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu, którego struktury administracyjne znacznie się rozrosły.

6 marca 1839 utworzono eparchię brzeską, podporządkowaną 22 stycznia 1840 prawosławnej eparchii wileńskiej i litewskiej. Biskupi sufragani brzescy byli powoływani do 1900, kiedy z eparchii wileńskiej i litewskiej wydzielono eparchię grodzieńską i brzeską.

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

Po I wojnie światowej w l. 1921–1939 osiem dekanatów z obszaru ziemi brzeskiej wchodziło w skład w diecezji poleskiej w ramach Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Po zajęciu ziem wschodnich II Rzeczypospolitej przez ZSRR reaktywowano wikariat brzeski w ramach eparchii grodzieńskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego (24 marca 1941). Biskupem brzeskim został wówczas Benedykt (Bobkowski). Wkrótce jednak te tereny znalazły się pod okupacją III Rzeszy. Wówczas ziemia brzeska znalazła się w jurysdykcji Ukraińskiego Autonomicznego Kościoła Prawosławnego.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po wyzwoleniu Białorusi spod okupacji niemieckiej w 1944 utworzono niezależną eparchię brzeską w ramach Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W 1948 na skutek nacisków władz sowieckich eparchia brzeska została zlikwidowana i włączona do eparchii grodzieńskiej, a w 1952 do mińskiej i białoruskiej.

W ramach Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego eparchia brzeska została reaktywowana 31 stycznia 1990 przez wydzielenie z terytorium eparchii pińskiej zachodniej części obwodu brzeskiego.

Biskupi brzescy[edytuj | edytuj kod]

Dekanaty[edytuj | edytuj kod]

W skład eparchii wchodzi 9 dekanatów:[1]

Cerkwie[edytuj | edytuj kod]

Monastery[edytuj | edytuj kod]

Na terenie eparchii działają cztery monastery:[3]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]