Epoetyna alfa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Epoetyna alfa
Identyfikacja
Inne nazwy i oznaczenia łac. epoetinum alfa
numer CAS 113427-24-0
DrugBank DB00016
Genetyka i fizjologia
Choroby niedokrwistość
Klasyfikacja medyczna
ATC B03XA01
Stosowanie w ciąży kategoria C[1]
Farmakokinetyka
Biodostępność 20%[2]
Okres półtrwania 4-13 h (dożylnie)[1]; 24 h (podskórnie)[2]
Wydalanie 10% z moczem[1]
Uwagi terapeutyczne
Drogi podawania dożylnie, podskórnie, dootrzewnowo

Epoetyna alfa (łac. epoetinum alfa) – hormon peptydowy, rekombinowany analog ludzkiej erytropoetyny, wytwarzany metodą inżynierii genetycznej w komórkach jajnika chomika chińskiego; lek stymulujący różne etapy erytropoezy.

Mechanizm działania biologicznego[edytuj | edytuj kod]

Epoetyna alfa jest rekombinowanym analogiem ludzkiej erytropoetyny, wytwarzany metodami inżynierii genetycznej w komórkach jajnika chomika chińskiego. Zbudowana jest z 165 aminokwasów, których sekwencją nie różni się od naturalnej erytropoetyny[1][2]. Niewielkie różnice farmakologiczne pomiędzy epoetyną alfa a naturalną erytropoetyną wynikają z różnic w glikozylacji[1]. Mechanizm działania epoetyny alfa jest identyczny jak erytropoetyny, ponieważ wiąże się z tym samym receptorem[1]. U pacjentów z niewydolnością nerek jej pozytywny wpływ biologiczny jest związany z niedoborem erytropoetyny[3]. Natomiast u pacjentów z chorobą nowotworową problem polega zarówno na niedoborze erytropoetyny, jak i zmniejszonej wrażliwości na endogenną erytropoetynę[4].

Zastosowanie medyczne[edytuj | edytuj kod]

Epoetyna alfa znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2019)[5].

Unia Europejska[edytuj | edytuj kod]

Wskazania do zastosowania:

  • niedokrwistość objawowa związana z przewlekłą niewydolnością nerek[2]
  • dorośli otrzymujący chemioterapię z powodu guzów litych, chłoniaka złośliwego lub szpiczaka mnogiego oraz pacjenci, u których transfuzja krwi może być konieczna ze względu na stan ogólny (np. stan układu krążenia, niedokrwistość na początku chemioterapii), w leczeniu niedokrwistości i w celu zmniejszenia ilości przetoczeń krwi[2]
  • uzyskanie większej ilości krwi autologicznej u dorosłych zakwalifikowanych do programu przetoczeń (jedynie u pacjentów z umiarkowaną niedokrwistością (zakres stężenia hemoglobiny 100–130 g/l, bez niedoboru żelaza), kiedy procedury oszczędzające krew są niedostępne lub niewystarczające i kiedy planowy duży zabieg chirurgiczny wymaga znacznej objętości krwi (nie mniej niż 4 jednostki krwi dla kobiet i nie mniej niż 5 jednostek dla mężczyzn))[2]
  • zmniejszenia narażenia na przetoczenia krwi allogenicznej u dorosłych bez niedoboru żelaza przed dużymi operacjami ortopedycznymi w trybie planowym, z dużym ryzykiem powikłań po przetoczeniu krwi (jedynie u pacjentów z umiarkowaną niedokrwistością (zakres stężenia hemoglobiny 100–130 g/l), przy braku możliwości dokonania przetoczenia krwi autologicznej oraz przy przewidywanej umiarkowanej utracie krwi (od 900 do 1800 ml))[2].

Jest dopuszczona do obrotu w Polsce (2020)[6].

Stany Zjednoczone[edytuj | edytuj kod]

Wskazania do zastosowania:

  • niedokrwistość spowodowana przewlekłą chorobą nerek[7]
  • niedokrwistość spowodowana leczeniem azydotymidyną u pacjentów z zakażeniem ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV)[7]
  • niedokrwistość spowodowana mielosupresją po chemioterapii oraz niedokrwistość przez rozpoczęciem chemioterapii w przypadku kiedy planowane jest dalsze leczenie przez co najmniej dwa miesiące[7]
  • zmniejszenia narażenia na przetoczenia krwi allogenicznej w pacjentów przed planowanymi operacjami (za wyjątkiem operacji kardiochirurgicznych oraz naczyniowych)[7].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Epoetyna alfa może powodować następujące działania niepożądane u ponad 10% pacjentów[2]: biegunka, dreszcze, gorączka, nudności, wymioty, natomiast u ponad 1% leczonych: artralgia, ból głowy, bóle kończyn, ból kostny, kaszel, mialgia, nadciśnienie tętnicze, objawy grypopodobne, obrzęki obwodowe, wysypka, zakrzepy w żyłach i tętnicach oraz reakcja w miejscu wstrzyknięcia

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Jan Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Encyklopedia Leki Współczesnej Terapii. Wyd. XXII. Warszawa: Medical Tribune Polska, 2019, s. 351–353. ISBN 978-83-951310-6-6.
  2. a b c d e f g h Amgen Europe B.V: Binocrit roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Charakterystyka Produktu Leczniczego. Europejska Agencja Leków, 2007. [dostęp 2020-12-17].
  3. H. Franklin Bunn, Erythropoietin, „Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine”, 3 (3), 2013, a011619, DOI10.1101/cshperspect.a011619, ISSN 2157-1422, PMID23457296, PMCIDPMC3579209 [dostęp 2020-12-18].
  4. A. Engert, Recombinant human erythropoietin in oncology: current status and further developments, „Annals of Oncology: Official Journal of the European Society for Medical Oncology”, 16 (10), 2005, s. 1584–1595, DOI10.1093/annonc/mdi307, ISSN 0923-7534, PMID15958437 [dostęp 2020-12-18].
  5. WHO Model List of Essential Medicines 21th List (ang.). Światowa Organizacja Zdrowia, 2019. [dostęp 2020-12-17].
  6. Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 2020-07-20. [dostęp 2020-12-19].
  7. a b c d Epogen (epoetin alfa) injection, for intravenous or subcutaneous use. Agencja Żywności i Leków. [dostęp 2020-12-17].

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.