Epoka edwardiańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Epoka edwardiańska – okres w historii Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii za panowania króla Edwarda VII. Epoka nazwana jest od imienia tego władcy. Trwała przez 9 lat, od 1901 do 1910.

Śmierć królowej Wiktorii w styczniu 1901, która zapoczątkowała panowanie jej syna Edwarda była początkiem nowej epoki i końcem epoki wiktoriańskiej, najdłuższej w historii Wielkiej Brytanii. Edward był głównym przedstawicielem elity będącej pod wpływem sztuki i mody Europy kontynentalnej. Jednym z powodów tego wpływu na króla mogła być jego skłonność do podróżowania. Okres cechował się znaczącymi zmianami w polityce, takich jak interes społeczeństwa, zwłaszcza kobiet i pospólstwa.

Epoka edwardiańska często bywa przedłużana od roku 1910, roku śmierci Edwarda, do zatonięcia Titanica w 1912 roku, do wybuchu pierwszej wojny światowej w 1914 roku, a nawet do 1918 roku.

Społeczeństwo[edytuj]

Pod względem społecznym był to czas bardzo jasno podzielonych klas społecznych. Jednak zmiany gospodarcze i społeczne stworzyły środowisko, w którym ruch społeczny następował w bardziej znaczącym stopniu, niż w poprzednim okresie. Zmiany były spowodowane rosnącym zainteresowaniem socjalizmem, dbałością o niekorzystną sytuację ubogich, statusu kobiet i ich praw wyborczych, a także wzrostem możliwości ekonomicznych spowodowanych przez industrializację. Zmiany te zostały przyspieszone po zakończeniu pierwszej wojny światowej.

Członkowie niższych klas społecznych byli, podobnie jak w poprzednim okresie, oddzieleni od arystokracji i zamożnej klasy społecznej, a ich standard życia był znacznie oddalony od luksusu bogatych.

Moda i sztuka[edytuj]

Członkowie klasy wyższej byli zainteresowani wypoczynkiem i sportem. Epoka edwardiańska jest również znana jako belle époque. Pomimo krótkiego czasu trwania tego okresu charakteryzowała się własnym, niepowtarzalnym stylem architektonicznym, modą i stylem życia. W dziedzinie literatury znani twórcy to: Herbert George Wells, Arnold Bennett, Joseph Conrad, Edward Morgan Forster, Kenneth Grahame, Lucy Maud Montgomery i Pelham Grenville Wodehouse. Z tego okresu pochodzi ogromna ilość powieści i opowiadań, które zostały opublikowane i cieszyły się poczytnością. Zaczęły być zauważalne różnice między literaturą intelektualną, a popularną. Rozpoczęło się masowe rozprzestrzenianie druku.

Dostępne nośniki muzyki odtwarzanej na gramofonie były niskiej jakości. Popularne wtedy były publiczne występy muzyczne, zarówno amatorskie jak i zawodowe. Typowe były latem koncerty orkiestr wojskowych w parkach.

Do czołowych dramaturgów brytyjskich tego okresu zaliczano: Georga Bernarda Shaw i Harleya Granville Barkera i zagranicznych autorów: Henrika Ibsena i Gerharta Hauptmanna.

Czołowi w tym czasie architekci to: Edwin Lutyens, Charles Rennie Mackintosh i Giles Gilbert Scott. Przykładami stylu edwardiańskiego mogą być port w Liverpoolu, budynek Departamentu Wojny na Whitehall i Flinders Street Station w Melbourne.

Nauka i technika[edytuj]

Pojawienie się nowego stulecia przyniósł ogromną ilość innowacji. Naukowcy kontynentalnej Europy, tacy jak Max Planck, Albert Einstein i Sigmund Freud stworzyli w tym okresie swoje najlepsze prace. W tym okresie przyznano pierwszą w historii Nagrodę Nobla. Ernest Rutherford opublikował swoją książkę o promieniotwórczości. Był to czas, gdy bracia Wright wynaleźli samolot i zorganizowali pierwsze loty. Samochody stały się popularnym źródłem transportu. Roald Amundsen zdobył biegun południowy[1].

Przypisy

  1. Jerzy Kowalczuk: 100-lecie geofizyki polskiej; 1895–1995. Kraków: Arbor, 2001, s. 234. ​ISBN 83-9156612-0-8​.

Linki zewnętrzne[edytuj]