Epoletówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Epoletówka
Diopsittaca nobilis[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Epoletówka zwyczajna (D. nobilis nobilis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugowate
Podrodzina papugi neotropikalne
Plemię Arini
Rodzaj Diopsittaca
Ridgway, 1912
Gatunek epoletówka
Synonimy
  • Ara nobilis (Linnaeus, 1758)[1]
  • Psittacus nobilis Linnaeus, 1758[2]
Podgatunki
  • D. n. nobilis (Linnaeus, 1758)
  • D. n. cumanensis (Lichtenstein, MHK, 1823)
  • D. n. longipennis Neumann, 1931
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Epoletówka[4], ara epoletowa, ara czerwonoramienna[5] (Diopsittaca nobilis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae) zamieszkujący Amerykę Południową. Jedyny przedstawiciel rodzaju Diopsittaca[4]. Jest to najmniejszy gatunek ar[5].

Epoletówki jasnodziobe (D. nobilis cumanensis)

Podgatunki i obszar występowania[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 3 podgatunki D. nobilis[6][2]:

  • epoletówka, epoletówka zwyczajna[4] (D. n. nobilis) (Linnaeus, 1758) – wschodnia Wenezuela, Gujana, północna Brazylia;
  • epoletówka jasnodzioba[4] (D. n. cumanensis) (Lichtenstein, MHK, 1823) – południowa Amazonia;
  • D. n. longipennis Neumann, 1931 – środkowa i południowa Brazylia, północno-wschodnia Boliwia, południowo-wschodnie Peru.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten zamieszkuje lasy deszczowe, sawanny, plantacje[5]. Zamieszkuje tereny do 1400 m n.p.m.[7]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Epoletówka mierzy około 30 cm długości oraz waży od 130 do 170 g. Brak widocznego dymorfizmu płciowego. W upierzeniu dominuje zielony. Czoło jest niebieskie, ramiona czerwone. Oczy są pomarańczowe, a ich otoczenie pozbawione piór oraz jest widoczna biała skóra. Podgatunek nominatywny dziób ma ciemny, a pozostałe podgatunki mają jasną górną część dzioba. Młode są podobne do dorosłych, mają mniej czerwonego na skrzydłach, a czoło jest zielone[7].

Jajo epoletówki (Diopsittaca nobilis)

Ary epoletowe są towarzyskie i ciekawskie[5]. Poza sezonem lęgowym tworzą duże stada, czasami razem z arami żółtolicymi (Orthopsittaca manilatus). Gniazduje w zagłębieniach drzew oraz w nadrzewnych gniazdach termitów. Samica składa tam 2–5 jaj oraz wysiaduje je przez 24 dni[7].

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) traktuje epoletówkę jasnodziobą jako oddzielny gatunek Diopsittaca cumanensis. Oba te gatunki (D. nobilis i D. cumanensis) posiadają status gatunku najmniejszej troski (LC – Least Concern)[3][8]. Populacja jest stabilna[3][8]. Zagrożeniem dla epoletówek jest handel dzikimi ptakami[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Diopsittaca nobilis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Red-shouldered Macaw (Diopsittaca nobilis) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-09)].
  3. a b c Diopsittaca nobilis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b c d Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Arini Gray,GR, 1840 (1825) (wersja: 2020-01-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-07-19].
  5. a b c d Ara epoletowa, ara czerwonoramienna, www.medianauka.pl [dostęp 2020-07-14] (pol.).
  6. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Parrots, cockatoos (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-07-19].
  7. a b c d Parrot Encyclopedia, World Parrot Trust [dostęp 2020-07-14] (ang.).
  8. a b BirdLife International, Diopsittaca cumanensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2020-07-19] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]