Ernst Wiechert

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ernst Wiechert
Ernst Wiechert w 1949
Ernst Wiechert w 1949
Imiona i nazwisko Ernst Wiechert
Data i miejsce urodzenia 18 maja 1887
Piersławek, Cesarstwo Niemieckie
Data i miejsce śmierci 24 sierpnia 1950
Uerikon, Szwajcaria
Narodowość niemiecka
Język niemiecki

Ernst Wiechert (ur. 18 maja 1887 w Piersławku koło Mrągowa, zm. 24 sierpnia 1950 w Uerikon w Szwajcarii) – pisarz niemiecki, który znaczącą część swojej twórczości poświęcił Mazurom.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec był leśniczym, pisarz przyszedł na świat w leśniczówce Piersławek koło Mrągowa (wówczas Sensburga). W latach 1898-1905 uczęszczał do gimnazjum w Królewcu, a w latach 1905-1911 studiował na tamtejszym uniwersytecie przyrodoznawstwo, filozofię, filologię angielską i niemiecką. Po studiach Wiechert podjął pracę jako nauczyciel gimnazjalny w Królewcu. Po wybuchu I wojny światowej zgłosił się jako ochotnik do wojska, walczył pod Verdun i dosłużył się stopnia oficerskiego. Po wojnie nadal pracował jako nauczyciel w Królewcu, a w roku 1930 przeniósł się do Berlina. Po dojściu do władzy nazistów zrezygnował z pracy w szkolnictwie, przeniósł się do Ambach koło jeziora Starnberger See w Bawarii i żył od tej pory z pisarstwa.

Ze względu na krytyczną postawę wobec władz nazistowskich, której dawał wyraz w wystąpieniach publicznych, w roku 1938 trafił na cztery miesiące do obozu koncentracyjnego Buchenwald. Wstrząsającą relację stamtąd spisał przed wybuchem wojny i zakopał w ogrodzie – ukazała się drukiem dopiero w 1945 roku. Podczas II wojny światowej jego utwory z lat pokoju były wznawiane, nie ukazało się jednak nic nowego. Również lata powojenne nie były dla pisarza łatwe, mimo wydania kilku nowych utworów. Atakowany za „obrazę” narodu niemieckiego we wspomnieniach z Buchenwaldu oraz rozczarowany powierzchowną denazyfikacją pisarz wyemigrował w roku 1948 do Szwajcarii.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Należał do najpoczytniejszych pisarzy niemieckich lat trzydziestych XX wieku. Zadebiutował powieścią Die Flucht („Ucieczka“) w 1916 roku, sławę pisarską przyniosła mu jednak dopiero powieść Die Magd des Jürgen Doskocil z 1932 roku. We wczesnych utworach z lat dwudziestych widoczne są wpływy ideologii neopogańskiej, pod koniec dziesięciolecia pisarz wraca jednak do oficjalnej religijności protestanckiej. Wiechert dał się poznać jako zawzięty krytyk cywilizacji i piewca tradycyjnej, hierarchicznej społeczności wiejskiej. W Niemczech niemal zupełnie zapomniany, w Polsce przeżywa swoisty renesans, głównie na terenie Warmii i Mazur. Jego imieniem nazwano jedną z ulic w olsztyńskiej dzielnicy Jaroty.

Proza (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Mała pasja, 1929, wydanie polskie w 1959
  • Pani majorowa, 1934, wydanie polskie w 1977
  • Proste życie, 1939, wydanie polskie w 2001
  • Dzieci Jerominów, 1945/1947, wydanie polskie w 1972
  • Missa sine nomine, 1950, wydanie polskie w 1958
Podobizna Ernsta Wiecherta na niemieckim znaczku pocztowym

Wspomnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Las umarłych, wspomnienia z obozu koncentracyjnego Buchenwald napisane w 1939, opublikowane w 1945, wydanie polskie w 1972
  • Lasy i ludzie, wspomnienia z lat młodości, 1936, wydanie polskie w 1976

Inicjatywy[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 2008 r. roku z inicjatywy Magdaleny Gębki zostały wydane na płycie CD Baśnie E. Wiecherta. Czyta Wojciech Malajkat, Prof. Andrzej Strumiłło namalował na potrzeby wydania tej płyty Anioła nadziei, który widnieje na okładce. Płyty wydało Stowarzyszenie Leśniczówka Pranie przy udziale finansowym Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Dochód z płyt przeznaczony jest na rzecz budowy boiska dla dzieci niepełnosprawnych z Domu Pomocy Społecznej w Mrągowie, stanowią one pamiątkę dla ofiarodawców.

Literatura przedmiotu[edytuj | edytuj kod]

  • Magdalena Sacha: Topos Mazur jako raju utraconego w niemieckiej literaturze Prus Wschodnich, Olsztyn 2001, s. 55-83.
  • William Niven: Ernst Wiechert and his Role between 1933 and 1945. (PDF, 126KB), New German Studies, nr 16/1990, s. 1-20.
  • Jan Rosłan: Ernst Wiechert: życie i dzieło, Olsztyn 1992.
  • Zbigniew Chojnowski, Od biografii do recepcji. Ernst Wiechert, Konstanty I. Gałczyński, Zbigniew Herbert na Warmii i Mazurach, Olsztyn 2011. ISBN 9788372997050.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]