Estońska Partia Centrum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Estońska Partia Centrum
Ilustracja
Skrót KE
Lider Jüri Ratas
Data założenia 1991
Adres siedziby Tallinn
Ideologia polityczna socjalliberalizm
centryzm
Barwy zielona
Strona internetowa

Estońska Partia Centrum (est. Eesti Keskerakond, KE[1][2]) – estońska centrowa i socjalliberalna[3] partia polityczna, działająca od 1991. Ugrupowanie należy do Partii Europejskich Liberałów, Demokratów i Reformatorów. Założycielem i długoletnim przywódcą partii był Edgar Savisaar, wieloletni burmistrz Tallinna, pierwszy premier po ogłoszeniu niepodległości (1990–1992).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia została założona 12 października 1991[4]. W pierwszych wyborach, w których wzięła udział, występowała jeszcze jako Estoński Front Ludowy (krajowa organizacja niepodległościowa), zajmując trzecie miejsce. Od tego czasu pozostaje jedną z głównych sił politycznych w Estonii. Centryści oficjalnie kierują swój program wyborczy do klasy średniej. Są partią cieszącą się stosunkowo wysokim poparciem wśród mieszkańców Estonii narodowości rosyjskiej. Lider KE w 2007 sprzeciwiał się przeniesieniu Pomnika Wyzwolicieli Tallinna (Brązowego Żołnierza) z centrum estońskiej stolicy[5].

Edgar Savisaar kierował Estońską Partią Centrum od jej założenia do 1995 i ponownie od 1996 do 2016. W latach 1995–1996 na czele partii stała Andra Veidemann[6]. W listopadzie 2016 nowym przewodniczącym ugrupowania został Jüri Ratas[7].

W 1995 partia weszła w skład koalicji współtworzącej gabinet Tiita Vähiego. Opuściła ją jednak już w tym samym roku po zdymisjonowaniu Edgara Savisaara w związku z tzw. aferą podsłuchową z jego udziałem[4]. Ponownie współrządziła w latach 2002–2003 (rząd Siima Kallasa wspólnie z Partią Reform) i w latach 2005–2007 (rząd Andrusa Ansipa, wspólnie z Partią Reform i Związkiem Ludowym). Od 2007 ponownie pozostaje w opozycji. W 2016 partia współtworzyła nową koalicję rządową z socjaldemokratami i chadekami, zaś jej lider, Jüri Ratas, objął urząd premiera[8]. Po wyborach w 2019 lider centrystów pozostał na czele rządu; partia utrzymała koalicję z ugrupowaniem Isamaa oraz porozumiała się z narodowo-konserwatywną EKRE[9].

Wyniki wyborcze[edytuj | edytuj kod]

Wyniki w wyborach do Zgromadzenia Państwowego[3][10][11]:
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty (Zgromadzenie Państwowe) Zmiana Rząd
1992 12,3% 15 Nie
1995 14,2% +1,9 16 +1 Tak
1999 23,4% +9,2 28 +12 Nie (1999–2002)
Tak (2002–2003)
2003 25,4% +2 28 Nie
2007 26,1% +0,7 29 +1 Nie
2011 23,3% –2,8 26 –3 Nie
2015 24,8% +1,5 27 +1 Nie (2015–2016)
Tak (2016–2018)
2019 23,1% –1,7 26 –1 Tak
Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego[12]:
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty Zmiana
2004 17,5% 1
2009 26,1% +8,6 2 +1
2014 22,4% –3,7 1 –1
2019 14,4% –8,0 1

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyniki według kraju. europarl.europa.eu. [dostęp 2019-05-08].
  2. EESTI KESKERAKOND (KE) (est.). vabaeestisona.com, 19 lutego 2019. [dostęp 2019-05-08].
  3. a b Parties and Elections in Europe: Estonia (ang.). parties-and-elections.eu. [dostęp 2019-05-12].
  4. a b System partyjny Estonii. eesti.pl, 24 grudnia 2005. [dostęp 2017-06-13].
  5. Lõhestaja number üks (est.). postimees.ee, 30 kwietnia 2007. [dostęp 2017-06-13].
  6. Leaders of Estonia (ang.). zarate.eu. [dostęp 2017-06-13].
  7. Kazimierz Popławski: Jüri Ratas nowym liderem Estońskiej Partii Centrum. przegladbaltycki.pl, 5 listopada 2016. [dostęp 2017-06-13].
  8. Valitsus andis ametivande (est.). err.ee, 23 listopada 2016. [dostęp 2017-06-13].
  9. New Estonian government appointed to office by Kaljulaid (ang.). bnn-news.com, 25 kwietnia 2019. [dostęp 2019-04-28].
  10. Hääletamis- ja valimistulemus hetkeseisuga (est.). rk2015.vvk.ee, 2 marca 2015. [dostęp 2017-06-13].
  11. Voting and election result (ang.). rk2019.valimised.ee, 5 marca 2019. [dostęp 2019-03-06].
  12. Previous elections (ang.). valimised.ee. [dostęp 2019-06-01].