Estońskie Muzeum Narodowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Estońskie Muzeum Narodowe
Eesti Rahva Muuseum
Państwo  Estonia
Miejscowość Tartu
Data założenia 1909
Zakres zbiorów historia, etnografia, archeologia, sztuka
Wielkość zbiorów 140 000[potrzebny przypis]
Powierzchnia ekspozycji 6000 m²
Dyrektor Tõnis Lukas
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Estońskie Muzeum Narodowe
Estońskie Muzeum Narodowe
58°23′43,685″N 26°44′42,500″E/58,395468 26,745139
Strona internetowa

Estońskie Muzeum Narodowe (estEesti Rahva Muuseum) – muzeum w Tartu poświęcone kulturze, historii i etnografii Estonii i Estończyków oraz ludów ugrofińskich i innych mniejszości zamieszkujących dawniej i dziś Estonię. Jest dedykowane postaci Jakoba Hurta, estońskiego folklorysty oraz etnografa i jest największym muzeum w Estonii[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Założone w 1909 roku, pierwszą siedzibę otworzyło w 1922 w Raadi Manor[2]. Dyrektorem w latach 1922–1928 był fiński pisarz i etnograf Ilmari Manninen[3]. Pierwsza profesjonalna kadra estońskich etnografów kształciła się pod jego kierunkiem, a on sam tworzył koncepcję systematyki zbiorów dla estońskiego muzeum, czerpiąc z doświadczeń podobnej placówki w Helsinkach[4]. W 1944 budynek w Raadi Manor został zniszczony na skutek niemiecko-radzieckich działań wojennych[5]. W 1988 roku na nowo zaczęła funkcjonować nazwa Estońskie Muzeum Narodowe[6] z siedzibą przy ulicy Veski 32[7].

W 2016 roku muzeum doczekało się nowej siedziby przy pierwotnej przedwojennej lokalizacji, na dawnym terenie powstałej później radzieckiej bazy wojskowej w Tartu przy Muuseumi tee nr 2. Uroczysta gala otwarcia placówki miała miejsce 29 września, a przewodniczył jej dyrektor muzeum Tõnis Lukas. Instytucja otworzyła się dla publiczności 1 października[8].

Kompleksowa forma muzeum odzwierciedla narodowy charakter placówki, a składają się na nią przede wszystkim: interaktywne wystawy stałe („Spotkania” i „Echa Uralu”), wystawy czasowe, a także magazyny zbiorów, pracownie naukowe, biura pracowników muzeum, biblioteka, restauracja, sale konferencyjne i warsztatowe, sklep muzealny, kino[9]. Wśród eksponatów znajdują się m.in.: imponująca kolekcja tkanin i strojów ludowych z całego kraju, zbiór drewnianych kufli z różnych regionów, pierwsza flaga Estonii z 1884 roku, odtworzone stanowisko pogrzebowe z 800-letnimi szczątkami Damy z Kukruse[10] oraz relacje multimedialne i eksponaty związane z okupacją radziecką i technologicznymi osiągnięciami Estończyków (można m.in. obejrzeć krzesło Jaana Tallinna – programisty, który tworzył Skype’a)[5].

Do początkowej ekspozycji włączono wypożyczony czasowo polski zabytek z 1622 roku przechowywany na stale w Bibliotece Seminarium Duchownego w Olsztynie, a będący pierwszym drukowanym zapisem południowo-wschodniego dialektu języka estońskiego[11].

W 2018 roku muzeum zdobyło europejską nagrodę Kenneth Hudson Award - ogłoszenie i wręczenie odbyło się podczas uroczystej gali wręczenia europejskich nagród muzealnych EMYA 2018, w Warszawie, w Muzeum Historii Żydów Polskich[12].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Projekt nowego budynku pod nazwą „Pole pamięci” jest autorstwa paryskiej grupy DGT – Dorell.Ghotmeh.Tane (Dan Dorell, Lina Ghotmeh, Tsuyoshi Tane) i wykorzystuje oryginalną lokację pasa startowego dla samolotów[13]. Projekt został nagrodzony GRAND PRIX AFEX 2016. Estońskim partnerem było biuro HG Arhitektuur (Hanno Grossschmidtem i Tomomi Hayashi). Wnętrza muzeum projektowała Pille Lausmäe z Interior Architects, wkład w ostateczny wygląd placówki mieli również architekci z Kino Landscape Architects i Novarc[9]. Szklana konstrukcja ma powierzchnię 34 000 m², z czego 14 tys. m² jest otwarte dla publiczności, a w tym powierzchnia wystawowa zajmuje 6000 m²[5][14].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Secrets and Lives: Estonian National Museum by DGT, „Architectural Review” [dostęp 2017-11-26] (ang.).
  2. Knell, Simon J., National museums : new studies from around the world, London 2014, s. 327, ISBN 1-317-72314-7, OCLC 880878073.
  3. Elle Vunder, Ethnology at the University of Tartu in Historical Perspective, „Pro ethnologia: Eesti Rahva Muuseumi üllitised: publications of the Estonian National Museum”, nr 4, 1996, s.10-12.
  4. Rosenberg Irene, Museums of Tartu, Tallinn: Perioodika Publishers, 1988, s. 19, ISBN 5-7979-0096-3, OCLC 19990832.
  5. a b c Denisa Ballová, Estonian National Museum is an exceptional and successful project, „Denník N” [dostęp 2017-11-30] (słow.).
  6. Why this location?, www.erm.ee [dostęp 2017-11-30].
  7. 6976 Kohtuhoone (nüüd muuseum) Veski 32, 1892.a., Kultuurimälestiste riiklik register [dostęp 2017-12-06] (est.).
  8. Estonia's wedge-shaped national museum opens on former Soviet airbase, „Dezeen”, 1 października 2016 [dostęp 2017-11-30] (ang.).
  9. a b Nowy gmach Estońskiego Muzeum Narodowego - Przegląd Bałtycki, „Przegląd Bałtycki”, 27 listopada 2016 [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  10. Astri Kaljus, Reconstructing Fabrics Used in the Clothing of “Kukruse Woman” from the Late 12th Century: a Crafter’s Perspective, „Studia Vernacula”, t.7, oryg. tytuł:12. sajandi lõpu Kukruse „memme“ rõivakangaste rekonstrueerimise lugu käsitöölise vaatenurgast, Department on Estonian Native Crafts, University of Tartu's Viljandi Culture Academy, 2016.
  11. Estonia promuje polską kulturę i Expo 2022 MKiDN - 2016, mkidn.gov.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
  12. [https://europeanforum.museum/annual-conference/emya-2018-winners/ EMYA 2018: the Winners — Annual conference — The European Museum of the Year Award], europeanforum.museum [dostęp 2018-05-12] (niderl.).
  13. Rowan Moore, Estonian national museum review – touching and revealing, „The Observer”, 2017, ISSN 0029-7712 [dostęp 2017-11-26] (ang.).
  14. WSI Online, The long-awaited opening of the new Estonian National Museum | The Baltic Guide Online, „The Baltic Guide Online”, 5 listopada 2016 [dostęp 2018-01-14] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]