Eugeniusz Ajewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Eugeniusz Ajewski
(Andrzej Morski)

Kotwa
Ilustracja
Kopiec Powstania Warszawskiego
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 30 grudnia 1915
Władywostok
Data i miejsce śmierci 8 maja 2006
Warszawa
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Orzel AK.jpg Armia Krajowa
Jednostki 18 Pułk Artylerii Lekkiej
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Wojska (czterokrotnie) Krzyż Partyzancki Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Medal za Warszawę 1939–1945 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 Krzyż Armii Krajowej Warszawski Krzyż Powstańczy Srebrny Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej
Odznaka Pamiątkowa „Akcji Burza” Złota Odznaka Za opiekę nad zabytkami.jpg

Eugeniusz Ajewski, konspiracyjne nazwisko Andrzej Morski, ps. „Kotwa” (ur. 30 grudnia 1915 we Władywostoku, zm. 8 maja 2006 w Warszawie)[1] – żołnierz podziemia podczas II wojny światowej, architekt, sędzia bokserski, podpułkownik.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Stanisława i Marii Mirowskiej. Wykształcenie przed wojną: uczeń IV Gimnazjum Miejskiego, student podziemnego Wydziału Budowniczego Politechniki Warszawskiej, praktyka u Wawelberga. Był harcerzem.

W wojnie obronnej 1939 r. uczestnik walk w 18 pułku artylerii lekkiej z Grupy Operacyjnej „Narew”. Jako dowódca działonu odzyskał 2 utracone działa. Po przerwaniu walk próbował podjąć studia we Lwowie. Aresztowany przez NKWD 3 października 1939.

W październiku 1939 zaraz po powrocie do Warszawy rozpoczął działalność konspiracyjną. Wraz z kapitanem Jackiem Januszem Wyszogrodzkim pseud. „Jacek”, złożył przysięgę na ręce ppłk. Franciszka Juliana Znamirowskiego pseud. „Profesor”[2].

Zarobkowo pracował jako robotnik budowlany i student na Wydziale Architektury u profesora Stefana Władysława Bryły na tajnej Politechnice Warszawskiej.

W tym czasie zajmował się działalnością sabotażową na budowlach niemieckich. Materiały sabotażowe były dostarczane przez kpt. Piotra Wojtyńskiego pseud. „Tygrys”, z szefostwa Komendy Głównej Armii Krajowej. Ważniejsze akcje, dokonania: wykolejanie pociągów, spalenie kilku strategicznych dla okupanta obiektów wojskowych. Wśród żołnierzy niemieckich wyjeżdżających na front prowadził (bardzo ryzykowną dla siebie) dywersję moralną. Organizował zdobywanie broni, zajmował się szkoleniem.

Był dowódcą II plutonu w 3. kompanii szturmowej IV Rejonu Obwodu Mokotów. W powstaniu warszawskim walczył od 1 sierpnia na Mokotowie w pułku „Baszta”. Po nieskutecznym natarciu na koszary na ul. Rakowieckiej na rozkaz dowódcy batalionu IV Rejonu wycofał się z gmachu SGGW[3]. Był zastępcą dowódcy komp. 02. „Wihtala”, por. Witold Janiszewski[4]. Od 25 września jako dowódca kompanii w batalionie „Olza”. Po kapitulacji Mokotowa wzięty do niewoli, uciekł z konwoju i trafił do partyzantki w grójeckiem.

Po wojnie zajmował się rozwojem harcerstwa i sportu. Przez 45 lat był sędzią bokserskim. Do chwili śmierci członek władz Światowego Związku Żołnierzy AK, przewodniczący Komisji Historycznej i redaktor „Biuletynu Informacyjnego” Okręgu Warszawskiego ŚZŻAK. Działacz zaangażowany w powstanie Muzeum Powstania Warszawskiego.

Przez 6 lat członek Komisji Budowy Muzeum Powstania Warszawskiego. Członek Rady Honorowej Budowy Muzeum Powstania Warszawskiego. Twórca 10 pomników „Baszty” oraz „Kotwicy” na Kopcu Powstania Warszawskiego. Autor siedmiotomowej monografii „Mokotów Walczy 44”, prowadził „Złote Księgi”, „Baszta”, TOnZ, WOZB, SZŻAK, i inne opracowania.

Wszystkie materiały i dokumenty zebrane podczas publikacji Mokotów Walczy 1944 zostały przekazane przez autora do Muzeum Historycznego miasta stołecznego Warszawy (do czasu powstania planowanego Muzeum AK i powstania 1944)[1].

W 2008 roku ukazał się komiks Płaszcz Ajewskiego opowiadający o powstaniu warszawskim[5].

Grób Eugeniusza Ajewskiego na terenie Panteonu Żołnierzy Polski Walczącej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

.

Odznaczenia i honory[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Powstańcze Biogramy : Eugeniusz Ajewski. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2013-01-09].
  2. L.Bartelski, s.59.
  3. L.Bartelski, s.190.
  4. L.Bartelski, s.619.
  5. PKP: Płaszcz Ajewskiego – Aleja Komiksu (pol.). 2008-09-25. [dostęp 2012-01-27].
  6. Krzyż Komandorski dla żołnierza Armii Krajowej (pol.). prezydent.pl, 2006-05-15. [dostęp 2012-01-27].
  7. isap.sejm.gov.pl/Download?id=WMP19970320308&type=2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Eugeniusz Ajewski, Mokotów Walczy 1944, tom 1-7, 1990-1992
  • Lesław M. Bartelski: Mokotów 1944. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1986. ISBN 83-11-07078-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]