Jewgienij Tarle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Eugeniusz Tarle)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Eugeniusz Tarle
Jewgienij Wiktorowicz Tarlé
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 27 października 1874
Kijów
Data i miejsce śmierci 6 stycznia 1955
Moskwa
Zawód historyk, biograf

Jewgienij Wiktorowicz Tarle (ros. Евгений Викторович Тарле; ur. 27 października 1874 (8 listopada starego stylu) w Kijowie, zm. 6 stycznia 1955 w Moskwie) — rosyjski historyk; członek Akademii Nauk ZSRR. Współzałożyciel moskiewskiej szkoły szpiegów, MGIMO.

Życiorys[edytuj]

W 1892 rozpoczął naukę na Uniwersytecie Kijowskim. Prowadził studia nad Średniowieczem i Odrodzeniem w Europie Zachodniej. W 1903 przeprowadził się do Petersburga i związał się na stałe z tutejszym uniwersytetem, gdzie po raz pierwszy zapoznał się bliżej z marksizmem. W 1905 sympatyzował ze zrewolucjonizowanymi robotnikami i odniósł ranę w starciu z żandarmierią. Po 1905 szczegółowo zainteresował się rewolucją francuską i epoką napoleońską. Odbył kilkuletnie studia archiwalne we Francji, skupiając się na zagadnieniach rewolucji i napoleońskiej blokadzie kontynentalnej. I wojnę światową spędził w Rosji. Wykazywał się wówczas silną antyniemieckością połączoną z poglądami liberalnymi. Nie brał udziału w rewolucji październikowej i milczał przez kilka lat bezpośrednio po niej. Dopiero w 1927 wydał pracę Europa w epoce imperializmu 1871-1919. Potem publikował na tematy francuskie, m.in. o paryskich sankiulotach (Żerminal i Prerial). W 1936 opublikował fundamentalną pracę Napoleon. W latach 1941-1945 nie przerywał pracy naukowej, angażując się też w działania propagandowe i publicystyczne. Po wojnie publikował m.in. na temat wojny krymskiej, rosyjskiej marynarki wojennej XVIII i XIX wieku, a także biografię Charles-Maurice de Talleyranda. Pod koniec życia rozpoczął pisanie wielkiej pracy Naród rosyjski w walce z agresorami w XVIII, XIX i XX wieku, ale dokończył tylko pierwszy tom tego dzieła, dotyczący najazdu szwedzkiego[1].

Zainteresowania[edytuj]

Pracował nad historią Francji, Rosji, Włoch, Wielkiej Brytanii, Grecji, Niemiec, Irlandii i Węgier. Pisał o Średniowieczu, Odrodzeniu, rewolucji francuskiej, a także historii XIX wieku. Zainteresowany był historią gospodarczą, społeczną i wojskowością. Celował w historii dyplomacji i biografiach[1].

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Napoleon, Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza "Wiedza" 1946.
  • Francuska rewolucja burżuazyjna 1789 r. i wojny napoleońskie, Warszawa: "Książka" Spółdzielnia Wydawnicza 1948.
  • Talleyrand, tł. z jęz. ros. T. Łempicki, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1951 (wyd. 2 - 1953, wyd. 3 - 1957).
  • Nachimow, tł. z ros. Wacław Zawadzki, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1952.
  • Wojna krymska, t. 1-2, tł. z ros. W. Zawadzki, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1953.
  • Dzieje Europy 1871-1919, tłum. Zofia Korczak-Zawadzka, Wacław Zawadzki, wstęp: W. M. Chwostow, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1960.

Przypisy

  1. a b Tadeusz Łepkowski, Historyk bliski czytelnikom, w: Mówią Wieki, nr 10/1960, s.5-7, ISSN 0580-0943

Bibliografia[edytuj]

  • Wiktor Weintraub, Blaski i nędze dziejów życia prof. Tarlego, Newtown 1948.
  • Stanisław Wiśniewski, Eugeniusz W. Tarle a legenda napoleońska, "Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Nauki Filozoficzne i Humanistyczne" 23/24 (1971), s. 151-185.