Euplectes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Euplectes[1]
Swaison, 1829[2]
Przedstawiciel rodzaju – wikłacz czarnoskrzydły (E. hordeaceus)
Przedstawiciel rodzaju – wikłacz czarnoskrzydły (E. hordeaceus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina wikłaczowate
Podrodzina wikłacze
Rodzaj Euplectes
Typ nomenklatoryczny

Loxia orix Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Euplectes – rodzaj ptaka z podrodziny wikłaczy (Ploceinae) w rodzinie wikłaczowatych (Ploceidae).

Zasięg występowania[edytuj]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce[17].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 10-25 cm; masa ciała 11-49 g (samce są z reguły nieco cięższe od samic)[18].

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

  • Euplectes: gr. ευ eu – ładny, dobry; nowołac. plectes – tkacz, od gr. πλεκω plekō – wyplatać[19].
  • Pyromelana: gr. πυρ pur, πυρος puros – ogień; μελας melas, μελανος melanos – czarny[20]. Gatunek typowy: Loxia orix Linnaeus, 1758.
  • Coliuspasser: rodzaj Colius Brisson, 1760, czepiga; łac. passer, passeris – wróbel[21]. Gatunek typowy: Coliuspasser flaviscapulatus Rüppell, 1840 = Fringilla macrocerca M.H.C. Lichtenstein, 1823.
  • Penthetria: gr. πενθητηρ penthētēr – żałobnik, od πενθος penthos – smutek[22]. Gatunek typowy: Loxia macroura J.F. Gmelin, 1789.
  • Hyperanthus: gr. ὑπερ huper – nadzwyczajny; ανθος anthos – kwiat (por. ὑπερανθεω huperantheō – rozkwitać)[23]. Nazwa zastępcza dla Euplectes.
  • Urobrachya: gr. ουρα oura – ogon; βραχυς brakhus – krótki[24]. Gatunek typowy: Vidua axillaris A. Smith, 1838.
  • Niobe: w mitologii greckiej Niobe była córką króla Tantalusa i żoną Amfiona, której arogancja i duma doprowadziła do śmierci dwanaściorga z jej czternaściorga dzieci, a ona sama została zamieniona w kamień[25]. Gatunek typowy: Fringilla ardens Boddaert, 1783.
  • Taha: epitet gatunkowy Euplectes taha A. Smith, 1836 (nazwa Thağa oznaczająca w języku tswana małego, jaskrawo ubarwionego ptaka, takiego jak wikłacz)[26]. Gatunek typowy: Euplectes taha A. Smith, 1836.
  • Penthetriopsis: rodzaj Penthetria Cabanis, 1847; gr. οψις opsis – wygląd[27]. Gatunek typowy: Loxia macroura J.F. Gmelin, 1789.
  • Drepanoplectes: gr. δρεπανον drepanon – kosa, bułat, od δρεπανη drepanē – sierp, od δρεπω drepō – złamać; nowołac. plectes – tkacz, od gr. πλεκω plekō – wyplatać[28]. Gatunek typowy: Drepanoplectes jacksoni Sharpe, 1891.
  • Diatropura: gr. διατροπος diatropos – różnie rozmieszczony, od δια dia – za pomocą; τροπος tropos – charakter, sposób; ουρα oura – ogon[29]. Gatunek typowy: Emberiza progne Boddaert, 1783.
  • Niobella: zdrobnienie nazwy rodzaju Niobe Reichenbach, 1862[30]. Gatunek typowy: Fringilla ardens Boddaert, 1783.
  • Boetticherella: zdrobnienie nazwiska niemieckiego zoologa Hansa von Boettichera (1886–1958)[31]. Gatunek typowy: Euplectes diadematus G.A. Fischer & Reichenow, 1878.
  • Groteiplectes: Hermann Grote (1882–1951), niemiecki ornitolog, osadnik w Niemieckiej Afryce Wschodniej w latach 1908–1913; rodzaj Euplectes Swainson, 1829[32]. Gatunek typowy: Euplectes gierowii Cabanis, 1880.
  • Paraplectes: gr. παρα para – blisko; rodzaj Euplectes Swainson, 1829[33]. Gatunek typowy: Loxia aurea J.F. Gmelin, 1789.
  • Phlogoplectes: gr. φλοξ phlox, φλογος phlogos – płomień, ogień; rodzaj Euplectes Swainson, 1829[34]. Gatunek typowy: Euplectes hordeaceus Linnaeus, 1758.
  • Tachyplectes: gr. ταχυς takhus – szybki; nowołac. plectes – tkacz, od gr. πλεκω plekō – wyplatać[35]. Gatunek typowy: Vidua albonotata Cassin, 1848.

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodzaju należą następujące gatunki[36]:

Przypisy

  1. Euplectes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. W. Swainson: Zoological illustrations, or, Original figures and descriptions of new, rare, or interesting animals, selected chiefly from the classes of ornithology, entomology, and conchology, and arranged according to their apparent affinities. Wyd. 2. Cz. 1. London: Baldwin & Cradock, 1830, s. ryc. 37 i tekst. (ang.)
  3. Ch.L. Bonaparte. Aggiunte e correzioni relative agli animali vertebrati a sangue caldo. „Giornale Arcadico di Scienze Lettere ed Arti”. 52, s. 206, 1831 (wł.). 
  4. E. Rüppell: Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig. Frankfurt am Main: S. Schmerber, 1835–1840, s. 98. (niem.)
  5. J. Cabanis. „Archiv für Naturgeschichte”. 13 (1), s. 331, 1847 (niem.). 
  6. J. Gistel: Naturgeschichte des Thierreichs: für höhere Schulen. Hoffman'sche Verlags-Buchhandlung: Stuttgart, 1848, s. ix. (niem.)
  7. Ch.L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 447. (łac.)
  8. Reichenbach 1862 ↓, s. 61.
  9. Reichenbach 1862 ↓, s. 73.
  10. R.B. Sharpe: Catalogue of the Birds in the British Museum. Cz. 13: Perching Birds. London: Printed by order of the Trustees, 1890, s. 220. (ang.)
  11. R.B. Sharpe. Ow the Birds collected by Mr. F. J. Jackson, F.Z.S., during his recent Expedition to Uganda through the Territory of the Imperial British East-African Company. „The Ibis”. Sixth Series. 3, s. 246, 1891 (ang.). 
  12. H.Ch. Oberholser. Some untenable names in ornithology. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 51, s. 215, 1899 (ang.). 
  13. H. von Boetticher & H.E. Wolters. Un nouveau nom générique pour les Veuves à nuque rouge et en feu. „L’Oiseau et la Revue française d’ornithologie”. 9, s. 579, 1939 (fr.). 
  14. a b Wolters 1943 ↓, s. 183.
  15. a b Wolters 1943 ↓, s. 184.
  16. Wolters 1943 ↓, s. 185.
  17. F. Gill & D. Donsker: Old World sparrows, snowfinches & weavers (ang.). IOC World Bird List: Version 7.1. [dostęp 2017-04-18].
  18. A. Craig: Family Ploceidae (Weavers). W: J. del Hoyo, A. Elliott & D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 15: Weavers to New World Warblers. Barcelona: Lynx Edicions, 2010, s. 143–146, 149–152. ISBN 978-84-96553-68-2. (ang.)
  19. Jobling 2017 ↓, s. Euplectes.
  20. Jobling 2017 ↓, s. Pyromelana.
  21. Jobling 2017 ↓, s. Coliuspasser.
  22. Jobling 2017 ↓, s. Penthetria.
  23. Jobling 2017 ↓, s. Hyperanthus.
  24. Jobling 2017 ↓, s. Urobrachya.
  25. Jobling 2017 ↓, s. Niobe.
  26. Jobling 2017 ↓, s. Taha.
  27. Jobling 2017 ↓, s. Penthetriopsis.
  28. Jobling 2017 ↓, s. Drepanoplectes.
  29. Jobling 2017 ↓, s. Diatropura.
  30. Jobling 2017 ↓, s. Niobella.
  31. Jobling 2017 ↓, s. Boetticherella.
  32. Jobling 2017 ↓, s. Groteiplectes.
  33. Jobling 2017 ↓, s. Paraplectes.
  34. Jobling 2017 ↓, s. Phlogoplectes.
  35. Jobling 2017 ↓, s. Tachyplectes.
  36. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Ploceinae Sundevall, 1836 - wikłacze (wersja: 2017-04-13). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-04-18].

Bibliografia[edytuj]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-04-18]. (ang.)
  2. H.G.L. Reichenbach: Die Singvögel als Fortsetzung der vollständigsten Naturgescliielite und zugleich als Central-Atlas für zoologische Gärten und für Thierfreunde. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten Naturgeschichte und durch alle Buchhandlungen des In- und Auslandes zu erhalten, 1862, s. 1–90. (niem.)
  3. H.E. Wolters. Vorläufiges zur Gattungssystematik der Passeres. „Zoologischer Anzeiger”. 143, s. 179–191, 1943 (niem.).