European Rugby Champions Cup (2017/2018)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
European Rugby Champions Cup 2017/2018
2016/2017 2018/2019
Szczegóły turnieju
Termin 13 października 2017 – 12 maja 2018
Liczba drużyn 20 (z 6 konfederacji)
Gold medal blank.svg I miejsce Leinster Irlandia (wyspa) (4. tytuł)
Silver medal blank.svg II miejsce Racing 92 Francja
Statystyki turnieju
Liczba meczów 67
Najlepszy zawodnik Leone Nakarawa
Najwięcej punktów Owen Farrell
Najwięcej przyłożeń Nemani Nadolo, Dan Evans
Media
Strona internetowa

European Rugby Champions Cup 2017/2018 – dwudziesty trzeci sezon najbardziej prestiżowych rozgrywek klubowych w rugby union w Europie (a czwarty pod nazwą European Rugby Champions Cup). Zwycięzcą rozgrywek została irlandzka drużyna Leinster, która zdobyła to trofeum po raz czwarty w historii. W rozegranym w hiszpańskim Bilbao finale pokonała ona francuską ekipę z Paryża Racing 92, finalistę sprzed dwóch lat. Finał rozgrywek po raz pierwszy w historii został rozegrany poza granicami państw, z których kluby uczestniczą w rozgrywkach.

Uczestnicy i system rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

W rozgrywce uczestniczyło 20 drużyn klubowych z sześciu krajów europejskich – uczestników Pucharu Sześciu Narodów. Automatyczną kwalifikację do udziału w rozgrywkach otrzymało po 6 najlepszych drużyn z poprzedniego sezonu rozgrywek angielskiej ligi Premiership i francuskiej ligi Top 14 oraz 7 drużyn z międzynarodowej ligi Pro12: po jednej najlepszej drużynie z Walii, Irlandii, Szkocji i Włoch oraz 3 najwyżej sklasyfikowane z pozostałych drużyn. O ostatnie, dwudzieste miejsce odbyły się kwalifikacje z udziałem siódmych drużyn z lig angielskiej i francuskiej i dwóch kolejnych drużyn z Pro12[1].

Uczestnicy rozgrywek[2]:

Premiership Top 14 Pro12

Anglia:

Francja:

Irlandia:

Walia:

Szkocja:

Włochy:

W pierwszej fazie drużyny podzielone były na pięć grup po cztery drużyny. Wszystkie zespoły grały ze sobą dwukrotnie: mecz i rewanż. Awans do fazy pucharowej uzyskali zwycięzcy grup oraz trzy najlepsze drużyny z drugich miejsc. W kolejnej fazie rozgrywki toczyły się w systemie pucharowym (ćwierćfinały, półfinały i finał), a drużyny rozgrywały ze sobą tylko po jednym meczu. W fazie pucharowej drużyny były rozdzielane zgodnie z ustalonym na podstawie fazy grupowej rankingu (od miejsca w rankingu uzależnione jest też przyznanie roli gospodarza w ćwierćfinałach i półfinałach)[3].

W fazie grupowej drużyny otrzymywały 4 punkty za zwycięstwo, 2 punkty za remis i 0 punktów w przypadku porażki. Ponadto mogły otrzymać punkty bonusowe: 1 punkt za zdobycie co najmniej 4 przyłożeń w meczu (niezależnie od wyniku) i 1 punkt za porażkę różnicą najwyżej 7 punktów. W przypadku równej liczby punktów o wyższym miejscu w grupowej tabeli decydował bilans bezpośrednich spotkań (liczba punktów, bilans punktów, liczba przyłożeń), w przypadku braku rozstrzygnięcia lub braku bezpośrednich spotkań (w rankingu po fazie grupowej) kolejno: bilans punktów, liczba przyłożeń, mniejsza liczba kar indywidualnych (żółtych i czerwonych kartek) i losowanie[3].

Faza grupowa[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy w historii rozgrywek nie zakwalifikowała się do nich najbardziej utytułowana drużyna, czterokrotny zdobywca pucharu, Tuluza[4].

Po losowaniu zwróciły uwagę szczególnie składy grup 2 i 5. W grupie 2 los zetknął ze sobą ubiegłorocznych finalistów: obrońcę tytułu Saracens oraz finalistę rozgrywek i zarazem zwycięzcę ubiegłego sezonu ligi francuskiej Clermont. Natomiast w grupie 5 znaleźli się zwycięzca ligi Pro12 Scarlets oraz trzykrotnie zdobywająca w ostatnich latach puchar i zarazem druga drużyna w ostatnim sezonie rozgrywek francuskich Tulon[5][6].

Rozgrywki w fazie grupowej były bardzo wyrównane – przed ostatnią kolejką spotkań tylko jedna drużyna (Leinster) była pewna awansu[7]. Dużą niespodzianką tej części rywalizacji była słaba postawa drużyn angielskich – w ostatniej kolejce zdołał uzyskać awans dzięki korzystnemu zbiegowi wyników w innych grupach tylko jeden zespół z Anglii – obrońcy tytułu Saracens[8][9]. Udany rewanż za finał z poprzedniego sezonu wzięła francuska drużyna Clermont, która dwukrotnie w grupowych starciach pokonała Saracens (szczególnie dotkliwą porażkę angielska ekipa poniosła na własnym boisku)[10]. Awans do ćwierćfinału uzyskała też jedyna debiutująca w rozgrywkach drużyna: La Rochelle[11].

Grupa 1[edytuj | edytuj kod]

Wyniki spotkań (w nawiasach - liczba przyłożeń)[12]:

Wasps La Rochelle Ulster Harlequins
Wasps 21:3 (3:0) 26:7 (4:1) 41:10 (5:1)
La Rochelle 49:29 (6:5) 41:17 (5:2) 16:7 (2:1)
Ulster 19:9 (2:0) 20:13 (3:1) 52:24 (6:4)
Harlequins 33:28 (5:4) 23:34 (3:4) 5:17 (1:1)

Tabela[13]:

Pozycja Drużyna Mecze Wygrane Remisy Porażki Bilans punktów Bilans przyłożeń Punkty bonusowe Punkty razem
1. Francja La Rochelle 6 4 0 2 156:121 (+35) 18:17 4 20
2. Anglia Wasps 6 3 0 3 154:121 (+33) 21:15 5 17
3. Irlandia (wyspa) Ulster 6 4 0 2 132:118 (+14) 15:15 1 17
4. Anglia Harlequins 6 1 0 5 106:188 (-82) 15:22 3 7

Grupa 2[edytuj | edytuj kod]

Wyniki spotkań (w nawiasach - liczba przyłożeń)[12]:

Clermont Saracens Ospreys Northampton Saints
Clermont 24:21 (0:2) 24:7 (2:1) 24:7 (4:1)
Saracens 14:46 (2:6) 36:34 (5:4) 62:14 (7:2)
Ospreys 21:56 (3:2) 15:15 (0:0) 32:15 (4:2)
Northampton Saints 34:21 (5:2) 13:57 (1:8) 32:43 (5:6)

Tabela[13]:

Pozycja Drużyna Mecze Wygrane Remisy Porażki Bilans punktów Bilans przyłożeń Punkty bonusowe Punkty razem
1. Francja Clermont 6 5 0 1 165:104 (+61) 16:14 2 22
2. Anglia Saracens 6 3 1 2 205:146 (+59) 24:13 4 18
3. Walia Ospreys 6 2 1 3 152:148 (+4) 18:16 5 15
4. Anglia Northampton Saints 6 1 0 5 115:239 (-124) 16:31 2 6

Grupa 3[edytuj | edytuj kod]

Wyniki spotkań (w nawiasach - liczba przyłożeń)[12]:

Exeter Chiefs Leinster Montpellier Glasgow Warriors
Exeter Chiefs 8:18 (1:2) 41:10 (6:1) 24:15 (3:2)
Leinster 22:17 (1:2) 24:17 (4:2) 55:19 (8:3)
Montpellier 24:27 (4:3) 14:23 (2:3) 36:26 (5:4)
Glasgow Warriors 28:21 (4:3) 18:34 (2:4) 22:29 (3:4)

Tabela[13]:

Pozycja Drużyna Mecze Wygrane Remisy Porażki Bilans punktów Bilans przyłożeń Punkty bonusowe Punkty razem
1. Irlandia (wyspa) Leinster 6 6 0 0 176:93 (+83) 22:12 3 27
2. Anglia Exeter Chiefs 6 3 0 3 138:117 (+21) 18:14 3 15
3. Francja Montpellier 6 2 0 4 130:163 (-33) 18:23 5 13
4. Szkocja Glasgow Warriors 6 1 0 5 128:199 (-71) 18:27 3 7

Grupa 4[edytuj | edytuj kod]

Wyniki spotkań (w nawiasach - liczba przyłożeń)[12]:

Munster Racing 92 Leicester Tigers Castres
Munster 14:7 (2:1) 33:10 (4:1) 48:3 (6:0)
Racing 92 34:30 (3:3) 22:18 (3:2) 29:7 (4:1)
Leicester Tigers 16:25 (1:1) 20:23 (1:2) 54:29 (7:4)
Castres 17:17 (2:2) 16:13 (1:1) 39:0 (5:0)

Tabela[13]:

Pozycja Drużyna Mecze Wygrane Remisy Porażki Bilans punktów Bilans przyłożeń Punkty bonusowe Punkty razem
1. Irlandia (wyspa) Munster 6 4 1 1 167:87 (+80) 18:8 3 21
2. Francja Racing 92 6 4 0 2 128:105 (+23) 14:10 3 19
3. Francja Castres 6 2 1 3 111:161 (-50) 13:20 2 12
4. Anglia Leicester Tigers 6 1 0 5 118:171 (-53) 12:19 3 7

Grupa 5[edytuj | edytuj kod]

Wyniki spotkań (w nawiasach - liczba przyłożeń)[12]:

Scarlets Tulon Bath Benetton
Scarlets 30:27 (3:2) 13:18 (1:0) 33:28 (5:4)
Tulon 21:20 (2:2) 24:20 (3:2) 36:0 (5:0)
Bath 17:35 (2:4) 26:21 (3:2) 23:0 (2:0)
Benetton 12:31 (2:4) 29:30 (2:2) 28:47 (4:7)

Tabela[13]:

Pozycja Drużyna Mecze Wygrane Remisy Porażki Bilans punktów Bilans przyłożeń Punkty bonusowe Punkty razem
1. Walia Scarlets 6 4 0 2 162:123 (+39) 19:12 5 21
2. Francja Tulon 6 4 0 2 159:125 (+34) 16:12 3 19
3. Anglia Bath 6 4 0 2 151:121 (+30) 16:14 2 18
4. Włochy Benetton 6 0 0 6 97:200 (-103) 12:25 4 4

Ranking drużyn po fazie grupowej[edytuj | edytuj kod]

Ranking drużyn po fazie grupowej (w zielonych wierszach drużyny, które zapewniły sobie awans do ćwierćfinałów)[13]:

Pozycja Zwycięzca grupy Punkty razem Bilans punktów Przyłożenia
1. Irlandia (wyspa) Leinster 27 +83 22
2. Francja Clermont 22 +61 16
3. Irlandia (wyspa) Munster 21 +80 18
4. Walia Scarlets 21 +39 19
5. Francja La Rochelle 20 +35 18
Pozycja Druga drużyna grupy Punkty razem Bilans punktów Przyłożenia
6. Francja Tulon 19 +34 16
7. Francja Racing 92 19 +23 14
8. Anglia Saracens 18 +59 24
9. Anglia Wasps 17 +33 21
10. Anglia Exeter Chiefs 15 +21 18

Faza pucharowa[edytuj | edytuj kod]

Drabinka[edytuj | edytuj kod]

  Ćwierćfinały Półfinały Finał
                           
  1  Irlandia (wyspa) Leinster 30  
8  Anglia Saracens 19  
  1  Irlandia (wyspa) Leinster 38  
  4  Walia Scarlets 16  
4  Walia Scarlets 29
  5  Francja La Rochelle 17  
    1  Irlandia (wyspa) Leinster 15
  7  Francja Racing 92 12
  2  Francja Clermont 17  
7  Francja Racing 92 28  
  7  Francja Racing 92 27
  3  Irlandia (wyspa) Munster 22  
3  Irlandia (wyspa) Munster 20
  6  Francja Tulon 19  

Ćwierćfinały[edytuj | edytuj kod]

W meczach ćwierćfinałowych najlepiej zaprezentowały się zespoły z celtyckiej ligi Pro 14. Wszystkie trzy drużyny z tej ligi uczestniczące w tej fazie rozgrywek awansowały do półfinałów: irlandzkie Leinster i Munster oraz walijska drużyna Scarlets[14]. Dla tej ostatniej jest to pierwsze takie osiągnięcie od 11 lat (a zarazem pierwszy występ walijskiej drużyny w półfinale od 9 lat)[15]. Skład półfinalistów uzupełniła francuska drużyna Racing 92, która wyeliminowała z rozgrywek inny zespół z tego samego kraju, ubiegłorocznego finalistę Clermont. Z rozgrywek odpadły też dwie inne drużyny francuskie: debiutanci La Rochelle i trzykrotni zdobywcy pucharu Tulon, a także Saracens – obrońcy tytułu i jednocześnie ostatnia pozostała w rozgrywkach drużyna angielska[14].

Wyniki spotkań:

30 marca 2018
17:30
sędzia: Luke Pearce (Anglia)
Scarlets Walia 29:17 Francja La Rochelle Parc y Scarlets, Llanelli
widzów: 15 373

Punkty:
Przyłożenia: Patchell 60', Williams 75'
Podwyższenia: Halfpenny 62', 76'
Rzuty karne: Halfpenny 4', 11', 18', 25', 45'
Yellow card.svg Boyde 69'

(12:10)
Relacja
Punkty:
Przyłożenia: Sazy 8', Boudehent 80'
Podwyższenia: Balès 9', Noble 80'+1
Rzut karny: Balès 40'


31 marca 2018
15:15
sędzia: Nigel Owens (Walia)
Munster Irlandia (wyspa) 20:19 Francja Tulon Thomond Park, Limerick
widzów: 26 265

Punkty:
Przyłożenia: Murray 27', Conway 74'
Podwyższenia: Keatley 28', 75'
Rzuty karne: Keatley 31', 55'

(10:6)
Relacja
Punkty:
Przyłożenie: Ashton 64'
Podwyższenie: Trinh-Duc 65'
Drop goal: Belleau 18'
Rzuty karne: Belleau 9', Trinh-Duc 60', 67'


1 kwietnia 2018
14:00
sędzia: Wayne Barnes (Anglia)
Clermont Francja 17:28 Francja Racing 92 Parc des Sports Marcel Michelin, Clermont-Ferrand
widzów: 18 598

Punkty:
Przyłożenie: Betham 33'
Rzuty karne: Parra 5', 9', 17', 44'

(14:13)
Relacja
Punkty:
Przyłożenia: Nakarawa 24', Andreu 63', Palu 65'
Podwyższenia: Machenaud 24', 63'
Rzuty karne: Machenaud 31', 40'+3, 41'


1 kwietnia 2018
15:30
sędzia: Jérôme Garcès (Francja)
Leinster Irlandia (wyspa) 30:19 Anglia Saracens Aviva Stadium, Dublin
widzów: 51 700

Punkty:
Przyłożenia: Ringrose 3', Leavy 46', Lowe 57',
Podwyższenia: Sexton 3', 47', McFadden 58'
Rzuty karne: Sexton 20', 33', 42'
Yellow card.svg Toner 74'

(13:12)
Relacja
Punkty:
Przyłożenie: Cowan 63'
Podwyższenie: Farrell 64'
Rzuty karne: Farrell 11', 15', 26', Bosch 34'


Półfinały[edytuj | edytuj kod]

Oba półfinałowe starcia zdominowali gospodarze spotkań (irlandzkie Leinster i francuski Racing 92), którzy nie dali szans na zwycięstwo gościom (odpowiednio: Scarlets z Walii i druga irlandzka drużna Munster). Gospodarze osiągnęli w obu meczach wysoką przewagę w ich pierwszych częściach i dopiero w ostatniej fazie spotkań pozwolili gościom na zdobycie przyłożeń, które ostatecznie nie zmieniły rozstrzygnięcia[16][17][18].

Wyniki spotkań:

21 kwietnia 2018
15:30
sędzia: Romain Poite (Francja)
Leinster Irlandia (wyspa) 38:16 Walia Scarlets Aviva Stadium, Dublin
widzów: 48 455

Punkty:
Przyłożenia: Ryan 9', Healy 26', McFadden 39', Fardy 49', Sexton 59'
Podwyższenia: Sexton 10', 27', 40'+2, 51', 60'
Rzut karny: Sexton 18'

(24:9)
Relacja
Punkty:
Przyłożenie: Beirne 78'
Podwyższenie: Patchell 79'
Rzuty karne: Halfpenny 5', 21', 33'


22 kwietnia 2018
16:15
sędzia: JP Doyle (Anglia)
Racing 92 Francja 27:22 Irlandia (wyspa) Munster Stade Chaban-Delmas, Bordeaux
widzów: 24 574

Punkty:
Przyłożenia: Thomas 4', 17', Machenaud 21'
Podwyższenia: Machenaud 6', 19', 23'
Rzuty karne: Machenaud 25', 42'
Yellow card.svg Andreu 63'

(24:3)
Relacja
Punkty:
Przyłożenia: Zebo 62', Marshall 75', Conway 80'
Podwyższenia: Hanrahan 76', 80'+1
Rzut karny: Keatley 16'


Finał[edytuj | edytuj kod]

Stadion w Bilbao przed rozpoczęciem meczu finałowego

Finał został rozegrany 12 maja 2018 na stadionie San Mamés w Bilbao w Hiszpanii – po raz pierwszy w historii poza granicami sześciu krajów, których drużyny uczestniczą w tych rozgrywkach[19]. Spotkały się w nim irlandzka drużyna z Dublina Leinster (trzykrotny zwycięzca tych rozgrywek – w 2009, 2011 i 2012) oraz francuska ekipa z Paryża Racing 92 (finalista z 2016).

Mecz został rozegrany w trudnych warunkach, przy padającym deszczu. Obie drużyny były bardzo skuteczne w obronie i nie dopuściły do wykonania ani jednego przyłożenia. Mecz rozstrzygnęły kopy z rzutów karnych: drużyna Racing 92 czterokrotnie wychodziła na trzypunktowe prowadzenie i czterokrotnie zawodnicy Leinster doprowadzali do remisu, jednak na dwie minuty przed końcem to irlandzka drużyna zdobyła przewagę po rzucie karnym wykonanym przez fidżyjskiego zawodnika Isę Nacewę i zapewniła sobie zwycięstwo[20][21].

Najlepszym graczem meczu został uznany irlandzki wspieracz z zespołu Leinster, James Ryan[22].

Zdobywając puchar po raz czwarty w historii zespół Leinster wyrównał rekordowe dotąd osiągnięcie francuskiej drużyny Tuluza. Irlandzka ekipa została także drugim zespołem w historii, który zdobył puchar zwyciężając we wszystkich swych spotkaniach w rozgrywkach[21].

12 maja 2018
17:45
sędzia: Wayne Barnes, Anglia
Leinster Irlandia (wyspa) 15:12 Francja Racing 92 San Mamés, Bilbao
widzów: 52 282

Punkty:
Rzuty karne: Sexton 16', 38', 53', Nacewa 73', 78'

(6:6)
Relacja
Punkty:
Rzuty karne: Iribaren 3', 21', 44', 70'


Statystyki turnieju[edytuj | edytuj kod]

Najwięcej punktów w rozgrywkach zdobył Owen Farrell z drużyny Saracens – 92. Po 85 punktów zdobyli Morgan Parra z Clermont i Maxime Machenaud z Racing 92. Także Owen Farrell wykonał skutecznie najwięcej rzutów karnych (19) i drugą ilość podwyższeń (18). W tej ostatniej klasyfikacji najlepszy był Morgan Parra, który skutecznie wykonał 21 podwyższeń. Najwięcej przyłożeń – po 6 – zdobyli w rozgrywkach Nemani Nadolo z Montpellier i Dan Evans z Ospreys[23].

Najlepszym graczem turnieju został uznany przez European Rugby Professional Club fidżyjski zawodnik z drużyny Racing 92 Leone Nakarawa[24].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 2016/17 Play-offs. European Professional Club Rugby. [dostęp 2018-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-08)].
  2. Evans and Healey set for pool draws. European Professional Club Rugby, 2018-04-12. [dostęp 2017-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-11)].
  3. a b Champions Cup Rules. European Professional Club Rugby. [dostęp 2018-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-11)].
  4. Graham Woods: Giants Toulouse ready to make their extra class count. W: Racing Post [on-line]. 2017-10-12. [dostęp 2018-04-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-08)].
  5. 2017/18 Pool Draws produce top-quality fixtures. European Professional Club Rugby, 2017-06-08. [dostęp 2018-01-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-07)].
  6. Champions Cup: Saracens face Clermont in repeat of final. W: BBC Sport [on-line]. 2017-06-08. [dostęp 2018-01-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-11)].
  7. Michael Cantillon: Champions Cup: Permutations for the final round of the pool stages. Sky Sports, 2017-10-18. [dostęp 2018-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-21)].
  8. Robert Kitson: Premiership’s faltering form in Europe could spell trouble for England. W: The Guardian [on-line]. 2018-01-14. [dostęp 2018-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-15)].
  9. Robert Kitson: Wasps win salvages English interest but big picture remains bleak. W: The Guardian [on-line]. 2018-01-21. [dostęp 2018-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-22)].
  10. European Champions Cup wrap: Wasps gain revenge, Saracens in freefall. W: Fox Sports [on-line]. 2017-12-18. [dostęp 2018-03-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-31)].
  11. European Rugby Champions Cup: La Rochelle 16-7 Harlequins. BBC Sport, 2018-01-21. [dostęp 2018-04-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-05)].
  12. a b c d e Champions Cup Fixtures & Results. European Professional Club Rugby. [dostęp 2018-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-13)].
  13. a b c d e f Champions Cup Pool Tables. European Professional Club Rugby. [dostęp 2018-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-17)].
  14. a b Paul Rees: Dan Carter rolls back years while Pro14 dominance leaves England on outside. W: The Guardian [on-line]. 2018-04-02. [dostęp 2018-04-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-02)].
  15. Scarlets 29-17 La Rochelle: Wayne Pivac's men book Champions Cup semi-final spot. Sky Sports, 2018-03-30. [dostęp 2018-04-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-04)].
  16. Paul Rees: Leinster into European Champions Cup final after Sexton smites Scarlets. W: The Guardian [on-line]. 2018-04-21. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-21)].
  17. Robert Kitson: Teddy Thomas runs in two tries as Racing power past Munster. W: The Guardian [on-line]. 2018-04-22. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-22)].
  18. Gerard Meagher: Leinster ready to take their seat at the head of European rugby’s top table. W: The Guardian [on-line]. 2018-04-23. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)].
  19. European club rugby finals to break new ground in 2018 and 2019. European Professional Club Rugby, 2017-04-03. [dostęp 2017-12-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-05)].
  20. Paul Rees: Hats off to Leinster after giving Racing’s beret brigade the boot. W: The Guardian [on-line]. 2018-05-13. [dostęp 2018-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-13)].
  21. a b Michael Cantillon: Leinster 15-12 Racing 92: Late Isa Nacewa penalty secures Champions Cup. Sky Sports, 2018-05-13. [dostęp 2018-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-09)].
  22. Leinster lift fourth European Cup after 15-12 victory over Racing 92. European Professional Club Rugby, 2018-05-12. [dostęp 2018-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-13)].
  23. Player Statistics: 2017/2018. European Professional Club Rugby. [dostęp 2018-06-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-05)].
  24. Nakarawa named EPCR European Player of the Year for 2018. European Professional Club Rugby, 2018-04-12. [dostęp 2018-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-13)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]