Euterpe (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Euterpe, muza poezji lirycznej i gry na aulosie, oprawa rzeźbiarska fontanny ściennej, Sanssouci

Euterpe („Radosna”; gr. Eὐτέρπη Eutérpē ‘dobrze się ciesząca’, łac. Euterpe) – w mitologii greckiej muza poezji lirycznej i gry na aulosie[a][1][2].

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Kalliope, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii, Terpsychory i Uranii[1][3][4]. Według jednej z wersji miała z bogiem Strymonem syna Resosa[5].

Była jedną spośród dziewięciu muz olimpijskich (przebywały na Olimpie), które należały do orszaku Apollina (Apollon Musagetes), ich przewodnika[4][6][7]. Wraz ze swoimi siostrami uświetniała śpiewem biesiady bosko-ludzkie (m.in. zaślubiny Tetydy i Peleusa oraz Harmonii i Kadmosa), a także uczty olimpijskie samych bogów[1][4].

W sztuce przedstawiana jest zwykle jako kobieta z aulosem (lub fletem) – atrybutem symbolizującym dziedzinę sztuki, której patronowała[1][6][8][9].

Imieniem muzy nazwano jedną z planetoid – (27) Euterpe oraz rodzaj palm z rodziny arekowatych – euterpa (Euterpe)[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Zadanie (rola) jakie Euterpe wyznaczono ostatecznie w późnym okresie starożytności.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Wyżyna olimpijska. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 145–147. ISBN 83-7391-077-8.
  2. III. Grecja archaiczna. Muzyka i liryka chóralna. W: Kazimierz Feliks Kumaniecki: Historia kultury starożytnej Grecji i Rzymu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 100. ISBN 83-01-04780-1. Cytat: „Jednakże już w najdawniejszych czasach, w epoce egejskiej, w rejonie Morza Śródziemnego, a zwłaszcza w Małej Azji był w użyciu inny instrument, dęty – aulos, zwany niesłusznie fletem, a zbliżony o wiele bardziej do dzisiejszego klarnetu”.
  3. Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 132. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  4. 4,0 4,1 4,2 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 241–242. ISBN 83-04-04673-3.
  5. Pierre Grimal, op.cit., ss. 311–312. ISBN 83-04-04673-3.
  6. 6,0 6,1 Mity o bogach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 163–164. ISBN 83-221-0111-2.
  7. Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 404: Musagetes (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-21].
  8. Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 294. ISBN 80-8046-098-1.
  9. Bogowie olimpijscy. W: Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 53. ISBN 83-210-0677-9.
  10. Jolanta Węglarska, Karol Węglarski: Użyteczne rośliny tropików. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2008. ISBN 978-8361320173.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Aaron J. Atsma: Euterpe (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-02-01].
  2. Euterpe (ang.). mythindex.com. [dostęp 2010-01-29].
  3. Hezjod: Teogonia. Sandomierz: Armoryka, 2010. ISBN 83-62173-44-0.
  4. Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 294. ISBN 83-7399-022-4.
  5. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 246. ISBN 83-01-03529-3.
  6. Carlos Parada: Euterpe (Muses) (ang.). maicar.com. [dostęp 2010-09-29].
  7. Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 405: Muses (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-21].
  8. William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Euterpe (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].
  9. Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Euterpé (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].