Ewa Berberyusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ewa Berberyusz
Ilustracja
Ewa Berberyusz
Warszawa, 23 czerwca 2016
Data i miejsce urodzenia 19 sierpnia 1929
Warszawa
Narodowość polska
Język polski
Dziedzina sztuki reportaż
Ważne dzieła
  • "Wychodne dla Ewy"
  • "Ale się porąbało"
  • "Anders spieszony"
  • "Książę z Maisons-Laffitte"
  • "Władysław Anders. Życie po Monte Cassino"

Ewa Teresa Berberyusz-Wyrzykowska (pseud.: BER, Ewa Ber., Halina Mirowska; ur. 19 sierpnia 1929 w Warszawie) – polska dziennikarka i reportażystka, prozaik.

Córka Sylwiusza Jerzego Berberyusza - topografa i dyplomowanego oficera Wojska Polskiego oraz Gabrieli z Szulczewskich - urzędniczki. Uczyła się w Liceum Sióstr Niepokalanek w Szymanowie, następnie studiowała anglistykę na Uniwersytecie Warszawskim (1948-1952).

Pracowała w Państwowym Instytucie Wydawniczym (w latach 1952-1958), a następnie w Agencji Prasy i Informacji (API). W latach 1965-1972 zamieszczała reportaże w "Dookoła świata", będąc też w zespole redakcyjnym pisma. Publikowała też m.in. w "Dzienniku Bałtyckim" (1963-1970), "Głosie Tygodnia" (1963-1967), "Ilustrowanym Kurierze Polskim" (1963-1968), "Kurierze Lubelskim" (1965-1971). W latach 70. XX wieku związana m.in. z warszawskim tygodnikiem "Kultura", "Literaturą" (1977-1978) i "Ekspresem Reporterów".

Od 1980 współpracowała z krakowskim "Tygodnikiem Powszechnym". Należała do warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej i NSZZ "Solidarność". W czasie stanu wojennego i w okresie późniejszym publikowała w niezależnych wydawnictwach tzw. drugiego obiegu wydawniczego.

Od 1981 pisała dla paryskiej "Kultury" Jerzego Giedroycia, w latach 90. XX w. była stałą korespondentką miesięcznika (cykl pt.: "Kartki ze skażonej strefy").

Była jedną z bohaterek dzienników i pamiętników Mirona Białoszewskiego, w których występowała jako "Berbera".

Jej mężem był m.in. dziennikarz Zbigniew Domarańczyk (1933-2013).

Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Mieszka w Warszawie, na Mokotowie.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Wychodne dla Ewy (powieść; Książka i Wiedza, Warszawa 1965, 1966; publikowana pierwotnie w odcinkach w "Kurierze Szczecińskim" jako Generał i ja, 1964-1965)
  • Jedno z dwojga (powieść; Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik", Warszawa 1968)
  • Szulerzy i jelenie (powieść; Państwowe Wydawnictwo "Iskry", Warszawa 1968)
  • Klik [w:] "Ekspres Reporterów" t. 11 (Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1979, s. 59-106)
  • Byle dalej (reportaże; Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1981)
  • Lechu (pod pseud.; II obieg wydawniczy; "Głos", 1982; "Głos", New York 1983)
  • Papież Polaków (reportaże; Wydawnictwo "Michalineum", Kraków - Warszawa 1984, ​ISBN 83-70-1900-0-6​)
  • Pierwsze wejście (reportaże; pod pseud.; II obieg wydawniczy; Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1984)
  • Na krawędzi fali (reportaże; Wydawnictwo Calvarianum, Kalwaria Zebrzydowska 1991)
  • Anders spieszony (reportaż historyczny; Aneks, Londyn 1992, ​ISBN 0-906601-93-2​; wydanie zmienione i rozszerzone pt. Władysław Anders. Życie po Monte Cassino, Agora S.A. - Wydawnictwo "Obok", Warszawa - Konstancin Jeziorna 2012, ​ISBN 978-83-268076-0-2​)
  • Książę z Maisons-Laffitte (biografia Jerzego Giedroycia; Wydawnictwo Marabut, Gdańsk 1995, ​ISBN 83-85-8931-3-X​; wydanie uzupełnione: Oficyna Wydawnicza "Rytm", Warszawa 2000, ​ISBN 83-87-8938-1-1​)
  • Ale się porąbało (wywiady; Oficyna Wydawnicza "Rytm", Warszawa 2000, ​ISBN 83-87-8936-7-6​)
  • Dwóch szefów [w:] Jerzy Giedroyc. Redaktor. Polityk. Człowiek (współautorka pracy zbiorowej; zebrał, do druku przygotował i wstępem poprzedził Krzysztof Pomian; Towarzystwo Opieki nad Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu - Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Warszawa - Lublin 2001, ​ISBN 83-227-1783-0​)
  • Moja teczka (wspomnienia; Wydawnictwo "Iskry", Warszawa 2006, ​ISBN 83-24-4000-5-2​, ​ISBN 978-83-244000-5-8​)
  • Powrót taty [w:] 100/XX. Antologia polskiego reportażu XX wieku, Tom 2 1966-2000 (pod redakcją Mariusza Szczygła, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014, ​ISBN 978-83-7536-724-9​)
  • Pielgrzymka [w:] Kościół na łamach paryskiej "Kultury" 1946-2000 (współautorka pracy zbiorowej; wybór, opracowanie i posłowie: Tomasz Dostatni OP; Instytut Literacki Kultura - Instytut Książki, Paryż - Kraków 2015, ​ISBN 978-83-61005-34-6​; seria: W kręgu paryskiej "Kultury")
Ewa Berberyusz - Warszawa, 20 maja 2006

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Olgierd Wołyński, Głos z Gułagu. Rozmowa z Ewą Berberyusz (Puls, Londyn 1988; II obieg wydawniczy - przedruki: "PoMost", Warszawa 1989, Wydawnictwo Społeczne "Fakt" na zlecenie Łódzkiego Zespołu Oświaty Niezależnej, Łódź 1989, Aviva, 1989; wydanie pod zmienionym tytułem: Człowiek z innego świata, posłowie Andrzej Drawicz, Wydawnictwo Pokolenie, Warszawa 1989; wydanie oficjalne: Głos z Gułagu. Rozmowa z Olgierdem Wołyńskim, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1989)

Przekłady[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kto jest kim w Polsce, edycja IV (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 45