Ewa chce spać

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ewa chce spać
Ilustracja
Niemieckojęzyczny plakat do filmu
Gatunek komedia
Rok produkcji 1957
Data premiery 17 marca 1958
Kraj produkcji Polska
Język polski
Czas trwania 94 min
Reżyseria Tadeusz Chmielewski
Scenariusz Tadeusz Chmielewski,
Andrzej Czekalski
Główne role Barbara Kwiatkowska,
Stanisław Mikulski,
Ludwik Benoit,
Roman Kłosowski,
Stanisław Milski,
Jan Kobuszewski
Muzyka Henryk Czyż
Zdjęcia Stefan Matyjaszkiewicz
Scenografia Roman Mann, Adam Nowakowski
Kostiumy Bolesław Kamykowski
Montaż Janina Niedźwiecka
Produkcja Zespół Filmowy „Syrena”
Nagrody
Złota Muszla na MFF w San Sebastián

Ewa chce spać – polska czarno-biała komedia filmowa z 1957 roku w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego. Film jest debiutem reżyserskim Tadeusza Chmielewskiego, późniejszego reżysera komedii: Gdzie jest generał? (1963), Jak rozpętałem drugą wojnę światową (1969), Nie lubię poniedziałku (1971), Wiosna panie sierżancie (1974). Ewa chce spać to również debiut siedemnastoletniej Barbary Kwiatkowskiej.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Młoda dziewczyna Ewa poszukuje noclegu, gdyż nie wpuszczono jej do szkoły dzień przed rozpoczęciem zajęć. Przechadzając się uliczkami przedziwnego miasteczka, poznaje między innymi sympatycznego policjanta Piotra oraz jego kolegów z komisariatu. Samo miasteczko jest karykaturą rzeczywistości: złodzieje pobierają nauki swojego zawodu na uniwersytecie, policjanci ćwiczą grę na flecie celem wywabiania przestępców z ich melin, prostytutki wyczekują zaś na klientów, robiąc na drutach[1].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[2]:

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Ewa chce spać została zrealizowana w Zespole Filmowym „Syrena” pod kierownictwem Jerzego Zarzyckiego. Pierwotnie reżyser filmu, debiutujący Tadeusz Chmielewski, podlegał pod Zespół Filmowy „Start” pod kierownictwem Wandy Jakubowskiej. Gdy jednak „Start” został odgórnie zlikwidowany, Jakubowska poprosiła Zarzyckiego o przeniesienie projektu do „Syreny”. Chmielewski nadal jednak uzgadniał scenariusz Ewy z Jakubowską[3]. Do współpracy nad scenariuszem (gdy został już w połowie ukończony) niebawem reżyser przekonał Andrzeja Czekalskiego, a także Jeremiego Przyborę, który napisał dialogi[2]. Inspiracją dla Chmielewskiego była notka prasowa, w której pewien chłopiec „o dzień za wcześnie przyjechał na studia i nie miał gdzie przenocować […]. Postać chłopca zmieniłem tylko na młodziutką dziewczynę”[3].

Ewa chce spać początkowo miała być paszkwilem na prawdziwych milicjantów, którzy we wspomnieniach Chmielewskiego jawili się jako „wyniośli i prymitywni”[3]. Pierwotna wersja scenariusza zawierała nawet prowokacyjną dedykację Panom milicjantom, żeby częściej się uśmiechali. Chmielewski twierdził, że początkowo jego zamysłem była przemiana filmowych policjantów pod koniec filmu – gdy w mieście kończy się noc – w prawdziwych milicjantów. Reżyser stwierdził wszelako, że „to zbyt duże ryzyko. Postanowiłem udawać wariata i nakręcić bajkę”[3].

Motyw z filmu na nagrobku Haliny Chmielewskiej

Na kolaudacji, mimo sprzeciwu Ludwika Starskiego oraz Aleksandra Forda (który przyznał się, że nawet nie przeczytał scenariusza do końca), film skierowano do produkcji. Chmielewski miał jednak problemy z Zarzyckim, który wbrew zwyczajowi nie pozwalał reżyserowi przejrzeć nakręconego materiału, a nawet próbował storpedować projekt i wymusić na Chmielewskim „przerwanie zdjęć z powodu choroby”[3]. Chmielewskiemu udało się jednak uzależnić swą „chorobę” od decyzji opiekuna artystycznego Antoniego Bohdziewicza, z którym miał dobre relacje. Zarzycki wycofał się ostatecznie ze swych zarzutów wobec filmu. Na Fordzie z kolei Chmielewski zemścił się symbolicznie: w ostatniej scenie filmu ucharakteryzował Henryka Klubę na Forda i poprosił go, „żeby zagrał wszechwładnego reżysera, który rozparty w fotelu wydaje swojej ekipie rozkazy”[3].

Zdjęcia były kręcone w Piotrkowie Trybunalskim (Rynek Trybunalski, ul. Sieradzka, ul. Rycerska, ul. Pijarska, ul. Grodzka, Krakowskie Przedmieście) oraz we Wrocławiu[4]. Niektórzy zatrudnieni aktorzy byli prawdziwymi przestępcami, których na czas trwania zdjęć przywożono z aresztu[4]. Premiera filmu odbyła się 17 marca 1958 roku[2].

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Film zdobył Złotą Muszlę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ewa chce spać, Akademia Polskiego Filmu [dostęp 2021-06-23].
  2. a b c d Ewa chce spać w bazie filmpolski.pl
  3. a b c d e f „Musiałem udawać wariata”. Z Tadeuszem Chmielewskim rozmawia Piotr Śmiałowski, „Kino” (3), 2008, s. 42-45 [dostęp 2021-06-23].
  4. a b Agnieszka Warchulińska: Piotrków Filmowy. Piotrków Trybunalski: Urząd miasta w Piotrkowie Trybunalskim, 2011, s. 25-37. ISBN 978-83-933402-0-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]