Ezer Weizman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ezer Weizman
עזר ויצמן
Ezer Weizman 1978-2.jpg
Data i miejsce urodzenia 15 czerwca 1924
Tel Awiw-Jafa
Data i miejsce śmierci 24 kwietnia 2005
Cezarea
7. Prezydent Izraela
Okres od 13 maja 1993
do 31 lipca 2000
Przynależność polityczna Likud
Poprzednik Chaim Herzog
Następca Mosze Kacaw

Ezer Weizman (ur. 15 czerwca 1924, zm. 24 kwietnia 2005) – izraelski polityk, wojskowy, siódmy prezydent państwa Izrael w latach 1993–2000.

Pochodził z rodziny emigrantów z Europy Wschodniej, był bratankiem pierwszego prezydenta Izraela Chaima Weizmanna. Jako 18-latek zgłosił się do lotnictwa brytyjskiego (RAF); w czasie II wojny światowej służył jako pilot bombowca w Rodezji. Po wojnie ukończył w Londynie studia w dziedzinie inżynierii lotnictwa. Jeszcze przed utworzeniem państwa Izrael zorganizował małe siły lotnicze (4 samoloty) podziemnej organizacji Hagana (operacja Balak), co stanowiło później zaczątek lotnictwa izraelskiego.

Pełnił szereg funkcji wojskowych, a następnie politycznych w Izraelu. W latach 1958–1966 stał na czele lotnictwa wojskowego, a od 1967 był zastępcą szefa sztabu generalnego. Jako koordynator lotnictwa odegrał ważną rolę w wojnie sześciodniowej z państwami arabskimi.

Przeszedł do rezerwy w 1969 i rozpoczął działalność polityczną. Jako członek partii Herut Menachema Begina wszedł w skład rządu na stanowisko ministra transportu. Po opuszczeniu koalicji rządowej przez Herut w 1970 koncentrował się na działalności partyjnej, został szefem komitetu wykonawczego i organizował zwycięską kampanię wyborczą w 1977; objął wówczas tekę ministra obrony w gabinecie Begina. W tym okresie zmienił swoje poglądy na stosunki polityczne Izraela z sąsiadami; stał się zwolennikiem idei pokojowego współistnienia izraelsko-arabskiego w regionie i przyczynił się do zawarcia porozumienia Izraela z Egiptem w 1979. Złagodzenie stanowiska wkrótce doprowadziło go do konfliktu z Beginem i dymisji w 1980; w 1984 Weizman założył własną partię Jahad i w wyborach latem tr. zdobył trzy mandaty parlamentarne. Został ministrem bez teki w rządzie Szimona Peresa i nawiązał bliską współpracę z Partią Pracy; w 1988 prowadził kampanię wyborczą Partii Pracy. W nowym rządzie Icchaka Szamira został ministrem edukacji; na krótko utracił tekę w styczniu 1990 po ujawnieniu prowadzonych przez niego negocjacji z Palestyńczykami, ale został niebawem mianowany ponownie w obliczu kryzysu rządowego. W 1992 złożył mandat parlamentarny na znak protestu wobec przeciągania się procesu pokojowego.

Partia Pracy wysunęła kandydaturę Ezera Weizmana na prezydenta Izraela po upływie drugiej kadencji Chaima Herzoga w 1993; został wybrany 24 marca i zaprzysiężony 13 maja 1993. Zachował stanowisko na drugą kadencję, ale po ujawnieniu w końcu 1999 skandalu finansowego – przyjęcia łapówki od przedstawicieli biznesu – ustąpił ze stanowiska prezydenta w lipcu 2000. Jego następcą wybrano Mosze Kacawa.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]