Fabryka Dywanów Kowary

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fabryka Dywanów Kowary
Ilustracja
Budynki biurowe fabryki
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Siedziba

Kowary

Adres

ul. Zamkowa 9
58-530 Kowary

Forma prawna

Spółka akcyjna

Nr KRS

0000090262

Położenie na mapie Kowarów
Mapa konturowa Kowarów, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Fabryka Dywanów Kowary”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Fabryka Dywanów Kowary”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Fabryka Dywanów Kowary”
Położenie na mapie powiatu karkonoskiego
Mapa konturowa powiatu karkonoskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Fabryka Dywanów Kowary”
Ziemia50°47′59,9″N 15°49′48,5″E/50,799972 15,830139
Strona internetowa

Fabryka Dywanów w Kowarach – zakład włókienniczy istniejący od 2. połowy XIX w. do 2009 roku w Kowarach w województwie dolnośląskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynki fabryki (2006)
Mozaika przedstawiająca dywan na hali fabryki dywanów w Kowarach (2018)

Fabryka rozpoczęła swoją działalność w połowie XIX wieku, po tym jak w 1854 grupa miejscowych tkaczy przeszła przeszkolenie w tureckim mieście Smyrna (dziś Izmir). Dywany wytwarzano wówczas przez wiązanie węzełków na drewnianych krosnach. Nieustannie szkoląc swych pracowników, zyskując doświadczenie i modyfikując technologię, czterdzieści lat później (w 1894) firma nazwana została Vereinigte Smyrna Teppich Fabriken, a w latach 1906–1912 uzyskała nowe krosna, dzięki czemu możliwe się stało tkanie dywanów z użyciem równocześnie 64 kolorów wełny.

W latach 30. XX wieku produkcja sięgała 12 tysięcy metrów kwadratowych dywanów, a produkty z Kowar, oprócz zaopatrzenia krajowego (w Niemczech), eksportowane były do Skandynawii, a nawet do obu Ameryk.

Po II wojnie światowej fabryka przejęta została przez państwo polskie i podjęła produkcję o tym samym profilu co przed wojną. Uruchomiono w niej także (w 1973) wydział produkujący dywany i wykładziny igłowe. Fabryka Dywanów wspierała polskich artystów plastyków zajmujących się tkaniną dekoracyjną. W 1974 przy wsparciu dyrekcji fabryki Grupa Tkacka 10 x TAK (założona w 1972 pod kierunkiem Ewy Paradowskiej-Werszler we Wrocławiu) zorganizowała w Kowarach sympozjum z warsztatami, które zapoczątkowało coroczne plenery tkackie w Kowarach[1][2].

Po przemianach ustrojowych w Polsce na przełomie lat 80. i 90. XX wieku przedsiębiorstwo państwowe Fabryka Dywanów „Kowary” zostało przekształcone w jednoosobową spółkę skarbu państwa jako Fabryka Dywanów „Kowary” S.A. Okres restrukturyzacji firmy w latach 90.[a] powodował znaczne problemy ekonomiczne, który wymusiły znaczną redukcję kosztów, w tym redukcję zatrudnienia.

Fabryka została zamknięta w 2009. Dywany z Kowar trafiały na rynek zarówno krajowy, jak i międzynarodowy, głównie brytyjski. Do końca lat osiemdziesiątych poważnym odbiorcą zagranicznym produktów z kowarskiej fabryki był m.in. ZSRR.

W Kowarach utkano dywan, który od 1969 zdobił Salę Kolumnową Pałacu Prezydenckiego w Warszawie. Ma 180 metrów kwadratowych, jest utkany z wełny. Ze względów estetycznych 19 stycznia 2009 zastąpiono go nowym wyprodukowanym w Białymstoku. Obecnie ze względu na wartość historyczną kowarski dywan z pałacu eksponowany jest w salach Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.

24 czerwca 2018, w jednej z części Fabryki Dywanów, otwarto Muzeum Sentymentów, którego tematem przewodnim stała się właśnie fabryka i kowarski dywan[3].

Na ścianie fabryki znajduje się zabytkowa mozaika przedstawiająca dywan w stylu izmirskim.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. m.in. w 1995 fabryka została włączona do Narodowych Funduszy Inwestycyjnych; w 1996 głównym właścicielem został NFI Hetman S.A.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. http://jbc.jelenia-gora.pl/Content/14700/dzieje_kowar_zarys_monograficzny.pdf tytuł: Dzieje Kowar. Zarys monograficzny do 2010 roku. Red. Wiesław Wereszczyński, Wydawnictwo „A-F-T”, Jelenia Góra – Kowary 2013, str. 8, data dostępu 18.08.2020
  2. http://www.gt.wro7.pl/g/kowary1.htm | data dostępu 18.08.2020
  3. Muzeum Sentymentów w Kowarach. oficjalna strona [dostęp 2019-02-12]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]