Fabularna gra akcji
Fabularna gra akcji (ang. action role-playing games, w skrócie ARPG) – gatunek gier komputerowych łączących elementy gier akcji i gier fabularnych (RPG). Charakteryzują się one walką w czasie rzeczywistym oraz uproszczonymi mechanikami typowymi dla RPG, takimi jak rozwijanie postaci, drzewka umiejętności czy możliwość tworzenia i personalizowania drużyn[1.1].
Korzenie gatunku sięgają początku lat 80. XX wieku, jednak za jego właściwe ukształtowanie odpowiada Japonia połowy lat 80., za sprawą takich tytułów jak Dragon Slayer i Hydlide[1.1]. Istotny wpływ na dalszy rozwój ARPG wywarła seria The Legend of Zelda, która spopularyzowała schemat akcji zintegrowanej z eksploracją i fabułą[2]. Kolejnym przełomem było wprowadzenie trójwymiarowych środowisk z perspektywy pierwszej osoby, zapoczątkowane przez Ultima Underworld[3].
Lata 90. przyniosły kolejny kamień milowy w historii gatunku – wydanie Diablo, które w ogromnym stopniu ukształtowało współczesne wyobrażenie o ARPG, szczególnie w podgatunku dungeon crawl[1.1]. W kolejnej dekadzie, na początku XXI wieku, na popularności zyskały tryby kooperacji online oraz gry z otwartym światem, co znacząco rozszerzyło możliwości i zasięg gatunku. Przełom ten zbiegł się z dynamicznym rozwojem internetu i platform wieloosobowych. ARPG ulega dodatkowej hybrydyzacji, czego przejawem stał się sukces Mass Effect, ARPG skrzyżowanego z mechaniką strzelanek (przykład podgatunku role-playing shooters)[4].
Lata 10. XXI wieku upłynęły pod znakiem rosnącej popularności gier określanych mianem „soulslike”, inspirowanych serią Souls studia FromSoftware, znanych z wysokiego poziomu trudności i nacisku na eksplorację[1.2]. Jednym z trwających trendów jest upowszechnienie innego podgatunku – gier w ujarzmianie potworów (monster-taming games), przykładowo serii Pokémon, Ark: Survival Evolved oraz Palworld[5]. Globalna popularność ARPG utrzymuje się na wysokim poziomie, czego dowodem są sukcesy takich tytułów jak Elden Ring czy Diablo IV[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Douglas Schules, Jon Peterson, Martin Picard, Single-Player Computer Role-Playing Games, [w:] The Routledge Handbook of Role-Playing Game Studies, wyd. 1, New York: Routledge, 2024, s. 115–140, DOI: 10.4324/9781003298045-8, ISBN 978-1-003-29804-5 (ang.).
- ↑ Marc Normandin, The Legend Of Zelda didn’t create a genre, but it did help define it [online], AV Club, 28 lutego 2026 [dostęp 2026-03-01] (ang.).
- ↑ Sam Machkovech, Madden '93 and immersive sim origins: the secret history of Ultima Underworld [online], Game Developer, 14 grudnia 2022 [dostęp 2026-03-01] (ang.).
- ↑ Lou Kesten, Romance, puzzle, horror combine, „Telegraph – Herald”, 31 lipca 2011, E.4.
- ↑ Alec Campa, Palworld is shaking up video games, „Hilltop Views”, 12 kwietnia 2024 [dostęp 2026-03-01].
- ↑ Sherif Saed, I can’t stop playing Diablo 4, and it’s all because of its exquisite build crafting and engrossing map design [online], VG247, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-03-01] (ang.).