Faidherbia albida

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Faidherbia albida
Ilustracja
Faidherbia albida w Burkina Faso
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Podrodzina mimozowe
Rodzaj Faidherbia
Nazwa systematyczna
Faidherbia albida (Delile) A.Chev.
Rev. Bot. Appl. Agric. Trop. 14: 876. 1934[2]
Synonimy

Acacia albida Delile[3]

Pędy i liście
Faidherbia albida

Faidherbia albida (Forssk.) Hayne – gatunek roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae Lindl.). Występuje naturalnie w całej Afryce, na Bliskim Wschodzie i na Wyspie Wniebowstąpienia[4].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Drzewo osiągające wysokość do 30 m i grubość pnia do 2 m[5]. Korona u młodych drzew ma kształt odwróconego stożka, u starszych czaszy. Kora na pniach i gałęziach szara, szorstka, głęboko popękana i łuszcząca się[6].
Pędy
Młode pędy mają barwę od białawej do kremowej. Pokryte są kolcami o długości do 5 cm[6].
Liście
Siwo-zielone, nieparzysto-pierzaste, złożone z 12-23 listków, które częściowo zachodzą na siebie. Każdy z nich ma długość ok. 12 mm i szerokość 5 mm. Na ogonkach liściowych brak gruczołów, ale występują pomiędzy listkami[6].
Kwiaty
Kremowe, silnie pachnące, zebrane w kwiatostany[6].
Owoce
Strąki o barwie od jasnopomarańczowej do czerwonobrunatnej. Mają długość 10-15 cm i szerokość 2-3 cm. Zawierają po 10-20 błyszczących, ciemnobrązowych nasion z małą, charakterystyczną bulwką[6].

Biologia i ekologia[edytuj]

Jest jednym z najszybciej rosnących drzew w Afryce. Występuje na sawannach i terenach zalewowych dużych rzek, na madach rzecznych, ale jest też odporna na suszę. W Senegalu rośnie na piaszczystym podłożu, na terenach, w których woda znajduje się dopiero na głębokości 80 m. Często tworzy duże, jednogatunkowe drzewostany. W odróżnieniu od akacji rosnących w Afryce, zrzuca liście w porze deszczowej, a wyrastają jej nowe na początku pory suchej. Jest odporna na przymrozki. Nasiona kiełkują w czasie od 2 do 5 dni[6].

Znaczenie[edytuj]

  • Jej liście i młode pędy stanowią na sawannach pokarm dla słoni, żyraf i antylop[6].
  • Przez miejscową ludność liście i młode pędy są wykorzystywane jako pasza dla zwierząt domowych, co ma szczególne znaczenie, gdyż tworzy ona liście w porze suchej, gdy większość innych gatunków drzew zrzuca liście[6].
  • W medycynie ludowej wywar z kory jest stosowany w leczeniu biegunki, krwawienia i zapalenia oczu, a także jako emetyk[6].
  • Nasiona są dla ludzi jadalne, trzeba jednak usunąć z nich łupinę. Przez miejscową ludność zjadane są również strąki. Przygotowanie ich do spożycia polega na wysuszeniu i roztarciu na mąkę[6].
  • W Namibii paski z kory są stosowane jako nici dentystyczne[6].
  • Akacja jest 29 razy wymieniona w Biblii. Zdaniem badaczy roślin biblijnych z drewna Faidherbia albida wykonane były drążki, na których niesiono Arkę Przymierza i z których zbudowano Namiot Spotkania. Wskazuje na to fakt, że drewno akacjowe na budowę Arki Przymierza było przywiezione z Egiptu (tak podaje Midrasz), oraz to że drążki, na których ją niesiono musiały mieć długość około 15 m[5].
  • W niektórych państwach Afryki jest sadzona w zadrzewieniach krajobrazowych[6].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. The International Plant Names Index. [dostęp 2014-12-03].
  3. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  4. Faidherbia albida. [dostęp 2014-11-20].
  5. a b Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  6. a b c d e f g h i j k l Faidherbia albida Del. A. Chev.. [dostęp 2014-12-03].