Feliks Antoni Krzan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Feliks Antoni Krzan
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 1920
Kowel
Data śmierci 6 listopada 2013
Przebieg służby
Siły zbrojne Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 2 Korpus Polski
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (kampania włoska: bitwa o Monte Cassino)
Późniejsza praca lekarz weterynarz, wykładowca, urzędnik
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Srebrny Krzyż Zasługi Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda Italii (Wielka Brytania) Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino

Feliks Antoni Krzan (ur. 1920 w Kowlu, zm. 6 listopada 2013) – lekarz weterynarz z tytułem doktora, uczestnik walk na froncie zachodnim podczas II wojny światowej, działacz polonijny i kombatancki w Stanach Zjednoczonych.

Tablica na grobowcu rodziny Krzanów w Sanoku

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1920[1]. Był synem pochodzącej z Sanoka Karoliny z domu Piotrowskiej (ur. 1887) i Stanisława (ur. 1884, urzędnik kolejowy)[2][3]. Miał rodzeństwo: Marię (1910-1956, po mężu Czekanowicz) oraz zmarłych w dzieciństwie Bronisława i Zygmuntę[3]. Z uwagi na zmiany miejsc pracy ojca, w okresie II Rzeczypospolitej początkowo zamieszkiwał w różnych miejscowościach na obszarze Polesia[3]. W końcu osiadł wraz z rodziną w Łunińcu[3][2].

Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 wraz z ojcem i matką został deportowany przez Sowietów w głąb ZSRR i trafił w okolice Nowosybirska do wyrębu lasu[2][2]. Na mocy układu Sikorski-Majski z 30 lipca 1941 odzyskał wolność, po czym wstąpił do formowanej Armii Polskiej w ZSRR gen. Władysława Andersa w kwietniu 1942[2][2]. Był kanonierem w 7 Pułku Artylerii Konnej[2][2]. Jego rodzice zmarli w 1945: matka w Uzbekistanie, a ojciec w Rodezji[2]. W 1943 zdał maturę w Szkole Junackiej w Palestynie[2]. Następnie służył w szeregach 2 Korpusu Polskiego[2]. Brał udział w kampanii włoskiej w 1944, w tym bitwie o Monte Cassino, odpowiadając tamże za dowóz amunicji[1][2]. Po zakończeniu wojny, w 1947 został zdemobilizowany[2].

We Włoszech ukończył studia weterynaryjne, uzyskując tytuł doktora[2][1]. W 1950 wyjechał do Stanów Zjednoczonych[2]. Był wykładowcą na Temple University w Filadelfii oraz w University of Wisconsin-Madison, a także pracował w zawodzie weterynarza w Chicago[1][2]. Od 1957 posiadał obywatelstwo amerykańskie[2]. Do 1985 pracował Departamencie Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) w Chicago, po czym przeszedł na emeryturę[2].

Udzielał się w działalności polonijnej i kombatanckiej. Był założycielem i prezesem Polskiego Związku Ziem Wschodnich, prezesem Koła 31 Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Stanach Zjednoczonych [4][5][6], Polskiego Komitetu Imigrantów[2], wiceprezesem Instytutu Dziedzictwa Polskiego w Chicago (ang. Polish Heritage Institute, PHI)[7][8]. Działał w Polish American Immigration and Relief Committee (PAIRC) w Chicago[9]. Jako kombatant został mianowany na stopień podporucznika Wojska Polskiego[2].

Zamieszkiwał na stałe w Chicago[10]. Od ok. 1993 regularnie przebywał także w Polsce, prowadząc pensjonat „Feliks” w Krynicy[2][11]. Był żonaty z Marią Kucharską (1942-2009, pochodząca ze Starej Wsi, nauczycielka)[12]. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Centralnym w Sanoku, gdzie symbolicznie zostali upamiętnieni także jego rodzice i troje rodzeństwa.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Marian Kałuski: Kowel na Wołyniu i Polacy urodzeni w tym mieście. Feliks Antoni Krzan. kworum.com.pl. [dostęp 2018-04-14].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Z Władysławowa w Chicago do Krynicy. „Gazeta Krakowska”, 2003. 
  3. a b c d Piotrowscy ze Strachociny w Ziemii Sanockiej. Maria. piotrowscy-ze-strachociny.pl. [dostęp 2018-04-14].
  4. Andrzej Baraniak: Nie wolno zapomnieć – W kwietniu obchody 70. rocznicy mordu katyńskiego. dziennikzwiazkowy.com, 2010-02-08. [dostęp 2018-04-14].
  5. Pamięci ofiar na „Nieludzkiej Ziemi”. osadnicy.org. s. 93. [dostęp 2018-04-14].
  6. XII Światowy Zjazd i Pielgrzymka Kresowian. fok.waw.pl. [dostęp 2018-04-14].
  7. Instytut Dziedzictwa Polskiego w Chicago składa kondolencje Jarosławowi Kaczyńskiemu i Rodzinie. phi966.org, 2013-01-21. [dostęp 2018-04-14].
  8. About the PHI. phi966.org. [dostęp 2018-04-14].
  9. Janusz Cisek: Polish Refugees and the Polish American Immigration and Relief Committee. 2006, s. 108.
  10. Felix A Krzan (ang.). 411.info. [dostęp 2018-04-14].
  11. Pokoje Gościnne. 123noclegi.info. [dostęp 2018-04-14].
  12. Maria Kucharska of Chicago, Illinois - 1942 - 2009 - Obituary (ang.). lawrencefh.com. [dostęp 2018-04-14].
  13. M.P. z 2014 r. poz. 484.
  14. M.P. z 1994 r. nr 41, poz. 343.
  15. Z ostatnich wydarzen zwiazanych z dzialalnoscia prezesa ZLP - dr. Bronislawa Orawca. drorawiec.org. [dostęp 2018-04-14].
  16. Komunikat o nadaniu Srebrnego Krzyża Zasługi. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 4, s. 57, 29 czerwca 1989. 
  17. Komunikat o nadaniu Srebrnego Krzyża Zasługi. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 6, s. 103, 15 grudnia 1989.